નવી દિલ્હીઃ સોમવારથી (20 જુલાઈ)થી સંસદનું ચોમાસુ સત્ર શરૂ થવાનું છે. આ સત્રમાં ભાજપના નેતૃત્વ હેઠળની NDA સરકાર વિદેશી અનુદાન (નિયમન) સુધારા વિધેયક (FCRA Amendment Bill) સહિત કુલ પાંચ નવાં વિધેયકો રજૂ કરે એવી શક્યતા છે. તેમાં જન્મ અને મૃત્યુના નોંધણી સંબંધિત જોગવાઈઓને વધુ કડક બનાવતું એક વિધેયક પણ સામેલ છે.
સંસદના આ સત્રના એજન્ડામાં ‘સીમાંકન પેકેજ’ (Delimitation Package)ને સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી. આ પેકેજનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ ‘નારી શક્તિ અધિનિયમ’ (મહિલા અનામત વિધેયક) છે. આ વિધેયક અગાઉ લોકસભામાં પસાર થઈ શક્યું નહોતું, કારણ કે બંધારણીય સુધારા માટે જરૂરી બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવામાં NDA સરકાર સફળ રહી નહોતી.
વિદેશી અનુદાન (નિયમન) સુધારા વિધેયક (FCRA Amendment Bill)
આ વિધેયકનો હેતુ વિદેશી અનુદાન (નિયમન) અધિનિયમ, 2010માં સુધારા કરવાનો છે. તેને ચોમાસા સત્રમાં ચર્ચા અને મંજૂરી માટે યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. આ કાયદો વિદેશી દાન અને વિદેશી આતિથ્ય (Foreign Hospitality) સ્વીકારવા તથા તેના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરે છે.
‘વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન વિધેયક, 2025’ પર ચર્ચા
સંસદના એજન્ડા અનુસાર ‘વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન વિધેયક, 2025’ પણ આ સત્રમાં મુખ્ય ચર્ચાનો વિષય બનશે. આ વિધેયક 15 ડિસેમ્બર, 2025એ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બાદમાં તેને સંસદના બંને ગૃહોની 31 સભ્યોની સંયુક્ત સમિતિ (Joint Committee)ને મોકલવામાં આવ્યો હતો.
જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી સંબંધિત કડક જોગવાઈઓ
તેનો હેતુ જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી સંબંધિત જોગવાઈઓને વધુ કડક બનાવવાનો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધારવા માટેનું વિધેયક
આ ઉપરાંત સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) સુધારા વિધેયક, 2026 પણ રજૂ કરવામાં આવશે. તેનો હેતુ આ વિષય પર અગાઉ બહાર પાડવામાં આવેલા અધ્યાદેશ (Ordinance)ના સ્થાને નવો કાયદો લાવવાનો છે.

આવકવેરા (સુધારા) વિધેયક, 2026
સરકાર આવકવેરા (સુધારા) વિધેયક, 2026 પણ રજૂ કરશે. આ વિધેયકનો હેતુ ભારતના સોવરેન ડેટ માર્કેટ (સરકારી ઋણ બજાર)ને વધુ મજબૂત બનાવવાનો, સ્થિર વૈશ્વિક મૂડીરોકાણ આકર્ષવાનો અને બજારમાં પ્રવાહિતા (Liquidity) વધારવાનો છે.
રાષ્ટ્રીય સન્માન અને MSME સંબંધિત વિધેયકો
વિધાન કાર્યસૂચિમાં રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાનની રોકથામ (સુધારા) વિધેયક, 2026 પણ સામેલ છે.
તે ઉપરાંત, સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ વિકાસ (MSME) અધિનિયમ, 2006માં સુધારા માટેનું એક વિધેયક પણ લાવવામાં આવશે.






