અમેરિકાનો ઈરાનના બ્રિજ, એરપોર્ટ, રેલ્વે સ્ટેશન પર બોમ્બમારો: ૭ના મોત

ઈરાન: અમેરિકાએ ગુરુવારે સૈન્ય હુમલા વધુ તીવ્ર બનાવ્યા. આ નવા હુમલાઓમાં ઈરાનના એક મહત્વપૂર્ણ બ્રિજ, એરપોર્ટ અને રેલ્વે સ્ટેશનને નિશાન બનાવ્યા. ઈરાની મીડિયાના જણાવ્યા અનુસાર, બંદર ખમીર બ્રિજ પર થયેલા એક હુમલામાં જ ૭ લોકોના મોત થયા છે અને અન્ય ૯ લોકો ઘાયલ થયા છે.

બંને દેશો વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ સતત છઠ્ઠી રાત્રે પણ ચાલુ રહ્યો હતો. જવાબમાં તેહરાને (ઈરાન) પણ મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર મિસાઈલો અને ડ્રોન વડે પલટવાર કર્યો હતો.

હુમલા પાછળ બંને દેશોનો દાવો

• અમેરિકા (CENTCOM): યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે આ તાજા હુમલાઓનો મુખ્ય હેતુ “ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાઓને વધુ નબળી પાડવાનો” છે.

• ઈરાનનો પલટવાર: ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેણે જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકાના વિસ્તૃત એરબેઝ સહિતના મથકોને નિશાન બનાવ્યા છે. ઈરાનના મતે, આ એ જ એરબેઝ હતું જેનો ઉપયોગ અમેરિકાએ એક દિવસ પહેલા ઈરાનની કેન્સર હોસ્પિટલ પર હુમલો કરવા માટે કર્યો હતો.

મુખ્ય નિશાના અને નુકસાન

અમેરિકી દળોએ ઈરાનના દક્ષિણ કાંઠે આવેલા મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓ પર હુમલા કર્યા હતા:

• બંદર અબ્બાસ: હોર્મુઝની સમુદ્રધૂની નજીક આવેલા આ મહત્વપૂર્ણ પોર્ટ સિટીમાં બંદર અબ્બાસ રેલ્વે જંકશન સ્ટેશનને નિશાન બનાવાયું હતું.

• ઈરાનશાહર એરપોર્ટ: દક્ષિણ-પૂર્વ ઈરાનમાં આવેલા આ એરપોર્ટ પર અમેરિકી પ્રોજેક્ટાઈલ વડે બોમ્બમારો કરવામાં આવ્યો હતો.

• બ્રિજ: બંદર ખમીર નજીકના મહત્વના ત્રણ બ્રિજ પર હુમલા કરાયા, જેમાં ભારે જાનમાલનું નુકસાન થયું છે.

• ક્વેશ્મ આઈલેન્ડ: આ વ્યૂહાત્મક ટાપુ નજીક પણ વિસ્ફોટ નોંધાયા છે.

વ્હાઈટ હાઉસ: “ઈરાન હજુ પણ વાટાઘાટો ઈચ્છે છે”

સતત વધી રહેલી હિંસા વચ્ચે પણ વ્હાઈટ હાઉસે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન હજુ પણ અમેરિકા સાથે વાટાઘાટો કરવા આતુર છે.

“અમેરિકી સેના દ્વારા મળી રહેલા વિનાશક ફટકાઓને કારણે ઈરાન આપણી સાથે સમજૂતી કરવા ઈચ્છે છે અને અમેરિકા સાથે સતત સંપર્કમાં છે.”

— કેરોલિન લેવિટ, વ્હાઈટ હાઉસ પ્રેસ સેક્રેટરી

વ્હાઈટ હાઉસે લશ્કરી કાર્યવાહીનો બચાવ કરતા કહ્યું કે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સમુદ્રધૂનીમાં આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ ચલાવી લેશે નહીં, જોકે તેઓ રાજદ્વારી ઉકેલ (ડિપ્લોમસી) માટે પણ તૈયાર છે.

બીજી તરફ, ઈરાનની ન્યાયતંત્ર (Judiciary) એ ટ્રમ્પના એ દાવાને ફગાવી દીધો છે જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાને એક અમેરિકી નાગરિકને છોડી મૂક્યો છે.

હોર્મુઝ સમુદ્રધૂનીમાં શિપિંગ સંકટ ઘેરાયું

આ સંઘર્ષના કારણે હોર્મુઝની સમુદ્રધૂની (Strait of Hormuz) માંથી થતા વેપાર અને શિપિંગ પર ગંભીર અસર પડી છે. વિશ્વના કુલ ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસના પુરવઠાનો પાંચમો ભાગ આ જ માર્ગેથી પસાર થાય છે.

• ઈરાને આ જળમાર્ગ પર પોતાનો અંકુશ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ શરૂ કર્યો છે, જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાની બંદરોની નાકાબંધી કરી દીધી છે.

• ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા હુમલા ચાલુ રાખશે, તો તે યમનના હુથી વિદ્રોહીઓને બાબ અલ-મંદેબ (Bab al-Mandeb) સમુદ્રધૂની પર પણ હુમલો કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે.

• આ વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલ (ઓઈલ)ના ભાવમાં પણ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.