દેશની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેનની પહેલી ઝલક આવી સામે
ભારતના ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે એક નવો ઇતિહાસ રચાવવા જઈ રહ્યો છે. દેશની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેનની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહેલા નાગરિકો માટે એક ખૂબ જ મોટા અને ઉત્સાહવર્ધક સમાચાર સામે આવ્યા છે. નવી દિલ્હીમાં આવેલા રેલ મંત્રાલયના ગેટ નંબર-4 પર ભારતની આ પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ બુલેટ ટ્રેનની સત્તાવાર તસવીર પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. આ તસવીર સામે આવતાની સાથે જ સોશિયલ મીડિયાના અલગ-અલગ પ્લેટફોર્મ્સ પર તે ખૂબ જ ઝડપથી વાયરલ થઈ રહી છે અને દેશવાસીઓ વચ્ચે ભારે આકર્ષણ અને ગર્વનો વિષય બની ગઈ છે. પ્રદર્શિત કરાયેલી તસવીરમાં ટ્રેનનો અત્યંત આધુનિક, ભવ્ય અને એરોડાયનેમિક (Aerodynamic) લુક સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે.
508 કિલોમીટર લાંબો રૂટ અને 12 અત્યાધુનિક સ્ટેશનો
ભારતની આ પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર અમદાવાદ અને મહારાષ્ટ્રની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ વચ્ચેના હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર પર દોડશે. અંદાજે 508 કિલોમીટર (508 km) લાંબા આ હાઈ-સ્પીડ રૂટ પર મુસાફરોની સુવિધા માટે કુલ 12 અદભુત અને આધુનિક સ્ટેશનો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ મેગા પ્રોજેક્ટને આઝાદ ભારતના ઇતિહાસના સૌથી મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાંનો એક ગણવામાં આવે છે, જે બે મોટા રાજ્યો વચ્ચે વેપાર અને મુસાફરીના સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલી નાખશે.
જાપાનીઝ ‘શિન્કાનસેન’ ટેકનોલોજીથી સજ્જ
ભારતનો આ ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ જાપાનની વિશ્વવિખ્યાત ‘શિન્કાનસેન’ (Shinkansen) ટેકનોલોજી પર આધારિત છે. આ જાપાનીઝ ટેકનોલોજી વિશ્વભરમાં તેની અસાધારણ સ્પીડ અને સુપ્રીમ સેફ્ટી (સૌથી સુરક્ષિત રેલ સેવા) માટે જાણીતી છે. કોરિડોર પૂર્ણ થયા બાદ આ રૂટ પર ટ્રેનની મહત્તમ ઝડપ કલાકના 320 કિલોમીટર (320 km/h) સુધી પહોંચી શકે છે, જે મુસાફરીના સમયમાં ધરખમ ઘટાડો કરશે.
ક્યારે શરૂ થશે સેવા? રેલ મંત્રીએ આપ્યો રોડમેપ
કેન્દ્રીય રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે અગાઉ આ પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટનું કામ ખૂબ જ યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહ્યું છે. આ અંતર્ગત અમદાવાદથી વાપી વચ્ચેના પ્રથમ સેક્શન પર બુલેટ ટ્રેન સેવા ઓગસ્ટ 2027 (August 2027) સુધીમાં સફળતાપૂર્વક શરૂ કરી દેવામાં આવી શકે છે. જ્યારે, સમગ્ર મુંબઈ-અમદાવાદ કોરિડોર પર સંપૂર્ણ સ્તરે કોમર્શિયલ સેવાઓ વર્ષ 2029 (2029) સુધીમાં શરૂ થવાની પ્રબળ આશા છે. હાલના સમયમાં આ પ્રોજેક્ટના ગ્રાઉન્ડ વર્ક પર નજર કરીએ તો, અત્યાર સુધીમાં સેંકડો કિલોમીટર લાંબા વાયડક્ટ (Viaduct) અને વિશાળ પિલર (થાંભલા) તૈયાર કરી લેવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, મહારાષ્ટ્રના ભૌગોલિક વિસ્તારમાં ટ્રેન પસાર કરવા માટે હાઈ-ટેક ટનલ (સુડંગ) બનાવવાનું કામ પણ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.
મોદી સરકારનો સરકારી બેંકોને લોકડાઉન જેવો આદેશ
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભયાનક સૈન્ય સંઘર્ષની સીધી આર્થિક અસર હવે ભારતના સરકારી તંત્ર અને બેંકિંગ સેક્ટર પર દેખાવા લાગી છે. દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને સીએનજીના ભાવો વધ્યા બાદ હવે કેન્દ્ર સરકાર દેશના આર્થિક ભંડોળને સુરક્ષિત કરવા માટે એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા દેશના હિતમાં ઈંધણનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવાની અપીલ કર્યા બાદ, નાણાં મંત્રાલયના નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) દ્વારા સોમવારે તમામ સરકારી બેંકો, વીમા કંપનીઓ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે ખર્ચમાં ભારે કાપ મૂકવા માટેનો એક મોટો સત્તાવાર આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો છે. રોયટર્સના (Reuters) અહેવાલ મુજબ, આ સરકારી આદેશ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI), બેંક ઓફ બરોડા (BoB) અને ભારતીય જીવન વીમા નિગમ (LIC) સહિતની તમામ સરકારી નાણાકીય સંસ્થાઓ પર તાત્કાલિક અસરથી લાગુ થશે. આ આદેશનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કોરોના કાળની જેમ જ બિનજરૂરી વહીવટી ખર્ચાઓ ઘટાડીને સરકારી નાણાંની બચત કરવાનો છે.
વર્ચ્યુઅલ મીટિંગો પર ભાર અને વિદેશ પ્રવાસ પર પ્રતિબંધ
સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નવા નિયમો અનુસાર, હવેથી તમામ સરકારી બેંકો અને વીમા કંપનીઓની આંતરિક બેઠકો, કામકાજ કે પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષાઓ માટે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગનો (Video Conferencing) મહત્તમ ઉપયોગ કરવાનો રહેશે. જ્યાં સુધી અધિકારીની રૂબરૂ હાજરી અત્યંત અનિવાર્ય ન હોય ત્યાં સુધી ડિજિટલ માધ્યમથી જ કામ ચલાવવાનું રહેશે. આ ઉપરાંત, સંસ્થાઓના ચેરમેન, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (MD) કે સીઈઓ (CEO) સહિતના ટોચના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની વિદેશ યાત્રાઓ પર પણ મોટી કાપ મૂકવામાં આવી છે. અધિકારીઓએ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતા પણ ઓછા વિદેશ પ્રવાસ કરવાના રહેશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં શક્ય હોય ત્યાં સુધી વર્ચ્યુઅલ રીતે જ ભાગ લેવો પડશે.
પેટ્રોલ-ડીઝલ ગાડીઓ હટશે, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો આવશે
પર્યાવરણની સુરક્ષા અને ઈંધણની બચત કરવા માટે સરકારે તમામ સરકારી સંસ્થાઓને તેમના હેડક્વાર્ટર (મુખ્ય મથક) અને પ્રાદેશિક બ્રાન્ચોમાં (શાખાઓમાં) ઉપયોગમાં લેવાતા પેટ્રોલ કે ડીઝલના ભાડાના વાહનોને ટાર્ગેટ સેટ કરીને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં (EV) રૂપાંતરિત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે ઓફિશિયલ કામકાજમાં ગ્રીન એનર્જીનો વ્યાપ વધે જેથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત પરનું દબાણ ઘટી શકે.
PM મોદીની જનતાને ભાવુક અપીલ: 1 વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદો
નાણાં મંત્રાલયનો આ નિર્ણય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના રાષ્ટ્રજોગા સંબોધન બાદ લેવામાં આવ્યો છે. પીએમ મોદીએ દેશના અધિકારીઓ અને સક્ષમ નાગરિકોને કોરોના રોગચાળા (Covid Pandemic) દરમિયાન અપનાવવામાં આવેલા આર્થિક ઉપાયો જેવા કે વર્ક ફ્રોમ હોમ (Work From Home) અને ઓનલાઈન બેઠકોની પદ્ધતિને ફરીથી શરૂ કરવા વિનંતી કરી છે. વડાપ્રધાને જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલની વધતી કિંમતો અને હોર્મોઝની સમુદ્રધુની (Strait of Hormuz) નજીક સર્જાયેલી અસ્થિરતાને કારણે તેલની આયાત મોંઘી થઈ ગઈ છે, જે ભારતની ફોરેક્સ રિઝર્વ (Foreign Exchange Reserves – વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડોળ) પર ભારે દબાણ લાવી રહ્યું છે. આ ભંડોળને બચાવવા માટે પીએમ મોદીએ દેશના મધ્યમ વર્ગ (Middle Class) ને રાષ્ટ્રીય હિતમાં સહયોગ આપવાની અપીલ કરતા કહ્યું છે કે:
નાગરિકો આગામી 1 year (એક વર્ષ) સુધી વિદેશ પ્રવાસ કરવાનું ટાળે.
દેશના નાણાંને બહાર જતા રોકવા માટે આગામી 1 year સુધી સોનાની (Gold) ખરીદી ન કરે.
સ્થાનિક અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે માત્ર ભારતમાં બનેલી (Made in India) વસ્તુઓની જ ખરીદી કરે.
જે શહેરોમાં મેટ્રો કે પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટની ઉત્તમ કનેક્ટિવિટી છે, ત્યાંના લોકો ખાનગી વાહનોનો બિનજરૂરી વપરાશ બંધ કરીને સરકારી પરિવહનનો ઉપયોગ કરે.
પેટ્રોલ-ડીઝલ અને LPG ના ભાવ વધારા વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારનું મોટું નિવેદન
પશ્ચિમ એશિયાના સૈન્ય સંઘર્ષની સીધી અસર ભારતના ઘરેલું બજાર પર જોવા મળી રહી છે. વિતેલા સપ્તાહે તેલ કંપનીઓ દ્વારા દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લીટર 3 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જે છેલ્લા 4 વર્ષમાં થયેલો પ્રથમ મોટો ભાવ વધારો છે. આ આંચકા બાદ સામાન્ય જનતામાં એવી અફવાઓ અને આશંકાઓ વહેતી થઈ હતી કે આગામી સમયમાં ઇંધણની ભારે અછત સર્જાઈ શકે છે અથવા ભાવ હજુ પણ આસમાને પહોંચી શકે છે. આ ડરના કારણે પેટ્રોલ પંપો પર વાહનોની લાંબી લાઈનો જોવા મળી હતી અને લોકોએ પૅનિક બાઇંગ શરૂ કરી દીધી હતી. જોકે, આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે સોમવારે કેન્દ્રની મોદી સરકાર વતી પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે દેશવાસીઓને મોટી રાહત આપતું સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કર્યું છે.
દેશમાં તેલ-ગેસનો ભરપૂર સ્ટોક: જોઈન્ટ સેક્રેટરી
પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય વતી દેશના તેલ અને ગેસના અનામત જથ્થાની (Reserves) વિગતો આપતા જોઈન્ટ સેક્રેટરી (Joint Secretary) સુજાતા શર્માએ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન જારી કર્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, “સમગ્ર ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ, એલપીજી (રાંધણ ગેસ) અને નેચરલ ગેસનો પૂરતો અને પર્યાપ્ત સ્ટોક મોજૂદ છે. આથી, એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ, રિટેલ આઉટલેટ્સ કે સામાન્ય ગ્રાહકોએ કોઈપણ પ્રકારની અફવાઓથી દોરવાઈને ગભરાવાની કે જરૂરિયાત કરતાં વધુ ખરીદી કરવાની બિલકુલ જરૂર નથી. દેશના ખૂણે-ખૂણામાં તમામ જરૂરી ઇંધણનો સપ્લાય સામાન્ય દિવસોની જેમ જ અવિરતપણે ચાલુ રાખવામાં આવ્યો છે. સરકારે જનતાને અપીલ કરી છે કે તેઓ આવી કટોકટીના સમયે સંયમ જાળવે અને પંપો પર ભીડ કરવાના બદલે પોતાની રોજિંદી જરૂરિયાત મુજબનું જ ઇંધણ ખરીદે, જેથી વ્યવસ્થા જાળવવામાં સરળતા રહે.
વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતો અપનાવવા સરકારનો આગ્રહ
સરકારી પ્રતિનિધિ સુજાતા શર્માએ વધુમાં ઉમેર્યું કે, ગ્રાહકોને સમયસર પેટ્રોલ-ડીઝલ અને એલપીજી સિલિન્ડરની ડિલિવરી મળી રહે તે માટે મંત્રાલય તમામ ઓઈલ કંપનીઓ સાથે મળીને દરેક શક્ય પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. આ સાથે જ, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના નાગરિકોને પરંપરાગત અશ્મિભૂત ઇંધણ (Fossil Fuels) પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે પીએનજી (PNG – પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ), ઇન્ડક્શન ચુલા અને ઇલેક્ટ્રિક કુકટોપ જેવા રસોઈના આધુનિક તેમજ વૈકલ્પિક સાધનોને વધુમાં વધુ અપનાવવા માટે સતત પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ 112 ડોલરને પાર
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ અને કાચા તેલની આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતો વધવાને કારણે ભારતીય ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે 15 May ના રોજ ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને સીએનજી (CNG) ના ભાવમાં વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો.
હાલની વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર નજર કરીએ તો, હોર્મોઝની સમુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પર સૈન્ય તણાવ હજુ પણ યથાવત છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચું તેલ પ્રતિ બેરલ આશરે 112 ડોલર (112 Dollars) ની સપાટી પર પહોંચી ગયું છે. આર્થિક નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે જો વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવો લાંબો સમય સુધી આ જ રીતે ઉચ્ચ સપાટી પર બનેલા રહેશે, તો ભારતીય તેલ કંપનીઓ આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી એકવાર વધારો કરવા તરફ મજબૂર બની શકે છે.
ચોટીલા પાસે બસમાં લાગી ભીષણ આગ, લોકોમાં અફરાતફરી
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ચોટીલા-અમદાવાદ નેશનલ હાઇવે પર આજે બપોરે એક મોટી અને સંભવિત ભયાનક દુર્ઘટના ટળી ગઈ છે. હાઇવે પર દોડતી એક ખાનગી લક્ઝરી બસમાં અચાનક ભીષણ આગ ભભૂકી ઉઠતાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. જોતજોતામાં આગના ગોટેગોટા હવામાં ઉછળતા જોઈને મુસાફરોમાં જીવ બચાવવા માટે ચીસાચીસ થઈ ગઈ હતી. આગ એટલી વિકરાળ હતી કે બસનો મુખ્ય દરવાજો બંધ થઈ ગયો હતો, જેના કારણે મુસાફરોએ બસની બારીના કાચ તોડીને બહાર કૂદકો મારવો પડ્યો હતો. સદનસીબે, ડ્રાઇવરની સમયસૂચકતાને કારણે તમામ મુસાફરો સુખરૂપ બહાર નીકળી શક્યા હતા.
4 દિવસ પહેલાં જ આ જ જગ્યાએ સર્જાયો હતો ગોઝારો અકસ્માત
ધ્રુજાવી દેતી બાબત એ છે કે, બરાબર ચાર દિવસ પહેલા જ આ જ હાઇવે પર આવેલા સાંગાણી ગામ નજીક અમદાવાદથી રાજકોટ જતી એક બસનો અકસ્માત થયો હતો અને તે સળગી ઉઠી હતી. એ ગોઝારી ઘટનામાં ૪ મુસાફરોના કરુણ મોત નિપજ્યા હતા. આ ભયાનક અકસ્માતની શાહી હજુ સુકાઈ નથી ત્યાં જ બરાબર એ જ સ્થળ (સાંગાણી ગામ) નજીક બીજી આવી મોટી આગની ઘટના બનતા હાઇવે પરથી પસાર થતા વાહનચાલકોમાં અરેરાટી વ્યાપી ગઈ છે.
પટ્ટો તૂટવાનો અવાજ આવ્યો અને એન્જિનમાંથી ધુમાડા નીકળ્યા
ઘટનાની વિગત એવી છે કે, સુદામા ટ્રાવેલ્સની આ લક્ઝરી બસ મુસાફરોને લઈને સોમનાથથી અમદાવાદ તરફ જઈ રહી હતી. બસ જ્યારે ચોટીલાના સાંગાણી ગામ પાસેથી પસાર થઈ રહી હતી ત્યારે અચાનક અંદરથી ધૂમાડો નીકળવા લાગ્યો હતો. બસના ડ્રાઇવર રાજુ ઓડેદરાએ આપવીતી જણાવતા કહ્યું કે, “બસ ચાલુ હતી ત્યારે અચાનક આગળના ભાગે પટ્ટો તૂટવાનો મોટો અવાજ આવ્યો હતો. કંઈક ગરબડ હોવાની શંકા જતાં મેં તરત જ બસ હાઇવેની સાઇડમાં ઊભી રાખી દીધી. નીચે ઉતરીને ચેક કર્યું તો આગળ એન્જિનના ભાગે આગ લાગી ચૂકી હતી.”
બસના કાચ તોડીને મુસાફરોને બહાર કુદાવ્યા
આગ એટલી ઝડપથી ફેલાઈ કે આગળના દરવાજેથી મુસાફરોને બહાર કાઢવા માટેનો સમય બચ્યો નહોતો. આ કપરા સમયે ડ્રાઇવર રાજુ ઓડેદરા અને ક્લીનરે હિંમત બતાવીને તાત્કાલિક બસની બારીના કાચ તોડવાનું શરૂ કર્યું હતું. બસમાં સવાર ગોંડલના મુસાફર કિશને જણાવ્યું કે, અંદર ધુમાડો ભરાઈ જતાં શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ હતો અને અફરાતફરી મચી ગઈ હતી, પરંતુ ડ્રાઇવર-ક્લીનરે સમયસર કાચ તોડી આપતાં અમે બધા નીચે કૂદી ગયા અને અમારો જીવ બચી ગયો.
જોતજોતામાં આખી બસ ખાખ, હાઇવે પર ચક્કાજામ
આગની ઘટનાની જાણ થતાં જ ચોટીલા પોલીસનો કાફલો અને ફાયર ફાઇટરની ટીમ ઘટનાસ્થળે દોડી ગઈ હતી. ફાયર બ્રિગેડે પાણીનો મારો ચલાવીને આગ પર કાબૂ મેળવ્યો હતો, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં સુદામા ટ્રાવેલ્સની આ લક્ઝરી બસ સંપૂર્ણપણે બળીને લોખંડના માળખામાં ફેરવાઈ ગઈ હતી. હાઈવેની વચ્ચોવચ બસ સળગવાના કારણે થોડા સમય માટે ભારે ટ્રાફિક જામ સર્જાયો હતો, જેને પોલીસે ક્રેનની મદદથી રોડ સાઇડ કરાવીને વાહન વ્યવહાર પૂર્વવત કરાવ્યો હતો. શોર્ટ સર્કિટના કારણે શોર્ટ સર્કિટ થઈ હોવાનું પ્રાથમિક અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે.
મ્યુઝિયમ ડેઃ આ છે અમદાવાદના કેટલાક સંગ્રહાલય..
અમદાવાદ: આંતરરાષ્ટ્રીય મ્યુઝિયમ ડે 18 મેના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. વિભાજીત થઇ રહેલા આ વિશ્વમાં ઐક્ય થવાનો ભાવ આવે.. એવો ઉત્કૃષ્ટ વિચાર આ વખતના મ્યુઝિયમ ડેમાં મુકવામાં આવ્યો છે. આખાય વિશ્વમાં હજારો મ્યુઝિયમ આવેલા છે. એમાં અલગ અલગ સંસ્કૃતિની અનેક ગામ, શહેર, રાજ્ય કે દેશની અનોખી ચીજ વસ્તુઓનો, શોધ સંશોધનોનો સંગ્રહ કરી મ્યુઝિયમ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ મ્યુઝિયમ દ્વારા માનવ ઇતિહાસ કે શોધ સંશોધનના અનેક પૂરાવા પેઢીઓ સુધી લોકો જોઇ જાણી શકે છે. ત્યારે શહેરના કેટલાક મ્યુઝિયમ (Museum) ની એક ઝલક..
1. એલ.ડી.ઇન્ડોલોજી (L. D. Institute of Indology)
લાલભાઈ (Lalbhai) પરિવારના કસ્તૂરભાઈ લાલભાઈએ 1956માં લાલભાઈ દલપતભાઈની સ્મૃતિમાં આ સંસ્થાની સ્થાપના કરી. એલ.ડી. ઇન્ડોલોજી સ્વતંત્ર સંશોધન કાર્ય ઉપરાંત સંસ્કૃત, પ્રાકૃત, ભારતીય ધર્મ અને દર્શન તથા ભારતીય સંસ્કૃતિ વિષયમાં પીએચ.ડી. માટે માન્ય સંસ્થા છે. આ સંસ્થાએ માર્ચ 2002 સુધીમાં ભેટ કે થાપણ રૂપે મળેલી પંચોતેર હજાર પ્રાચીન હસ્તપ્રતોનો સંગ્રહ કર્યો છે. વેદ, આગમ, દર્શન, વ્યાકરણ, સાહિત્ય, કોશ, કાવ્ય, આયુર્વેદ, જ્યોતિષ, મંત્ર, તંત્ર આદિ વિવિધ વિષયોને લગતી આ હસ્તપ્રતો સંસ્કૃત, પ્રાકૃત, અપભ્રંશ, હિંદી, રાજસ્થાની, જૂની ગુજરાતી ભાષાઓમાં લખાયેલી છે. 
2. ગાંધી સ્મારક સંગ્રહાલય
સાબરમતીના તટ પર ગાંધીજીના જીવનકાર્ય સાથે સંકળાયેલું મહત્વનું સંગ્રહાલય. 1918થી 1930 સુધી ગાંધીજી (Gandhiji) અને કસ્તૂરબાનું નિવાસસ્થાન અને પ્રાર્થનાભૂમિ તથા દાંડીકૂચની પવિત્ર ભૂમિ. એ પાછળથી સત્યાગ્રહ આશ્રમ તરીકે જાણીતી થઈ. આ સ્થળને સુરક્ષિત રાખવા 1951માં એક ટ્રસ્ટની સ્થાપના થઈ અને 1963માં વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુના હસ્તે સંગ્રહાલયનું ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું. ગાંધીજીનાજન્મથી અવસાન સુધીના 100 ઉપરાંત ફોટા, સત્ય, અહિંસા, અપરિગ્રહ, સત્યાગ્રહ, અસ્પૃશ્યતા-નિવારણ, રાષ્ટ્રીય એકતાના એમના જીવન સાથે સંકળાયેલા પ્રસંગોનાં પૂરા કદનાં તૈલચિત્રો, તેમનાં અસલ લખાણો, દસ્તાવેજો, પત્રો, પુસ્તકો, ચબરખી તથા રેંટિયો જેવી રોજ વપરાતી વસ્તુઓ, ફોટા, ફિલ્મો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. 
3. વિશાલામાં વાસણનું એક અનોખું મ્યુઝિયમ
વિશાલા (Vishala) ના કેમ્પસમાં ‘વિચાર’ નામે વાસણોનું એક અનોખું મ્યુઝિયમ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. વિશાલા શરૂ થયાના ત્રણ વર્ષ પછી, 27 એપ્રિલ 1981ના રોજ આ સંગ્રહાલયમાં વિવિધ અવનવા વાસણો સાથે મ્યુઝિમય ખુલ્લું મુકવામાં આવ્યું હતું. વિશ્વમાં આ પ્રકારનું આ એકમાત્ર સંગ્રહાલય છે, જે આવા કિંમતી વાસણોનો સંગ્રહ કરી પ્રદર્શિત કરે છે. વિશાલાના વાસણ મ્યુઝિયમના ડિઝાઇનર સુરેન્દ્ર પટેલ અનુસાર મ્યુઝિયમની સ્થાપનામાં જ્યોતિન્દ્ર જૈનનો મહત્વનો ફાળો છે. માટી, જુદી જુદી ધાતુઓના નાના મોટા વિશાળ વાસણો, પાત્રો, તાળા, મૂર્તિઓ આ મ્યુઝિયમનું મુખ્ય આકર્ષણ છે.
4. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સ્મારક સંગ્રહાલય
આ સ્મારક સંગ્રહાલયમાં સરદાર પટેલ (Sardar Patel) ના જીવનદર્શન માટેનું કીમતી સાહિત્ય સંઘરાયેલું છે. કૉંગ્રેસના આગેવાન તરીકેના અનેક પત્રો, દેશી રાજ્યોના વિલીનીકરણ અંગેનું સાહિત્ય, પાર્લમેન્ટરી બોર્ડના પ્રમુખ તરીકેના પત્રો, નાયબ વડાપ્રધાન તરીકે તથા ગૃહમંત્રી તરીકે જે નિર્ણયો લીધા તે અંગેની ફાઇલો, સાથીઓ, સંસ્થાઓ તથા મિત્રોને માર્ગદર્શન આપતા પત્રો અહીંના ભંડારમાં છે. સરદારના જીવન અને કાર્યને આવરી લેતા વિવિધ વિષયોની તસવીરો અહીં પ્રદર્શિત છે. આ ઉપરાંત ભેટસોગાદો, માનપત્રો, અંગત પેન, ચરખો, લોટો, પેટી, ઝભ્ભા, બંડી, કાસ્કેટ, કૂકર, સ્લિપર, રજાઈ અને મણિબહેન દ્વારા કાંતેલી ખાદી પણ પ્રદર્શિત કર્યાં છે.
(પ્રજ્ઞેશ વ્યાસ – અમદાવાદ)
બંગાળમાં ઇમામોનું ભથ્થું, પૂજારીઓનું માનદ્ વેતન પહેલી જૂનથી બંધ
કોલકાતા: પશ્ચિમ બંગાળમાં સુવેન્દુ સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સોમવારે યોજાયેલી બીજી કેબિનેટ બેઠકમાં સરકારે ધર્મને આધારે આપવામાં આવતી સરકારી સહાય બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય પહેલી જૂનથી અમલમાં આવશે. એટલે કે પહેલી જૂનથી બંગાળમાં ઇમામો-મુઅજ્જિનોને મળતું ભથ્થું અને પૂજારીઓને મળતું માનદ વેતન બંધ થઈ જશે. મમતા બેનરજીની સરકાર દરમિયાન આ તમામ યોજનાઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી. મમતા સરકારમાં ઇમામોને દર મહિને 3000 રૂપિયા, મુઅજ્જિનોને 1500 રૂપિયા અને પૂજારીઓને 2000 રૂપિયાનું ભથ્થું આપવામાં આવતું હતું.
સુવેન્દુ સરકારના આ નિર્ણયથી હજારો લોકો પર અસર પડી શકે છે. મમતા સરકાર દરમિયાન ઇમામો-મુઅજ્જિનો અને પૂજારીઓને દર મહિને ભથ્થું મળતું હતું, પરંતુ હવે પહેલી જૂનથી આ તમામ સહાય બંધ થઈ જશે. આ ઉપરાંત બીજી કેટલીક યોજનાઓ પર પણ અસર પડી શકે છે, જોકે વિગતવાર નોટિફિકેશન આવ્યા બાદ જ સંપૂર્ણ ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.
કઈ-કઈ યોજનાઓ પર પડશે અસર?
- ઇમામો માટે ભથ્થું: 2012માં આ યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી. ઇમામોને દર મહિને 2500 રૂપિયા આપવામાં આવતા હતા. બંગાળમાં ચૂંટણી પહેલાં મમતા સરકારે તેમાં 500 રૂપિયાનો વધારો કરીને 3000 રૂપિયા કર્યા હતા.
- મુઅજ્જિનો માટે ભથ્થું: ઇમામો પછી મમતા સરકારે મુઅજ્જિનો માટે પણ માસિક ભથ્થાની યોજના શરૂ કરી હતી. મુઅજ્જિન મસ્જિદોમાં નમાજ માટે લોકોને બોલાવવાનું કામ કરે છે. તેમને દર મહિને 1500 રૂપિયા આપવામાં આવતા હતા.
- પૂજારીઓ માટે ભથ્થું: 2020માં મમતા સરકારે મંદિરોના પૂજારીઓ અને પુરોહિતો માટે પણ આવી જ યોજના શરૂ કરી હતી. શરૂઆતમાં 1000 રૂપિયા મળતા હતા, જેને આ વર્ષની ચૂંટણી પહેલાં વધારીને 2000 રૂપિયા કરવામાં આવ્યા હતા.
- કેબિનેટ બેઠકમાં લેવાયેલા બે મોટા નિર્ણયોઃ મુખ્ય મંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળની અગાઉની સરકાર દરમિયાન ફંડના વિતરણમાં થયેલી ગેરરીતિઓની તપાસ માટે એક કમિશન બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે TMC સરકાર દરમિયાન થયેલા કથિત સંસ્થાગત ભ્રષ્ટાચારની તપાસ માટે નિવૃત્ત ન્યાયમૂર્તિ જસ્ટિસ બિશ્વજિત દાસની આગેવાની હેઠળ તપાસ પંચ રચાયું છે.
હાર્દિક પંડ્યા ફરી એકવાર પ્રભુતામાં પગલાં માંડશે?
ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (IPL 2026) માં આ વર્ષે મુંબઈ ઇન્ડિયન્સની (Mumbai Indians) કપ્તાની સંભાળી રહેલા સ્ટાર ઓલરાઉન્ડર હાર્દિક પંડ્યા માટે અત્યાર સુધીનો સમય ઘણો પડકારજનક રહ્યો છે. એક તરફ જ્યાં ક્રિકેટના મેદાન પર તેનું પોતાનું પ્રદર્શન ઘણું ખરાબ રહ્યું છે અને તેની ટીમ મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ પણ પ્લેઓફની (Playoffs) રેસમાંથી સત્તાવાર રીતે બહાર થઈ ચૂકી છે, ત્યાં જ બીજી તરફ હાર્દિક પંડ્યા હવે પોતાની પર્સનલ લાઈફને (અંગત જીવન) લઈને સોશિયલ મીડિયા પર ટોક ઓફ ધ ટાઉન બન્યો છે. ઇન્ટરનેટ પર અત્યારે એવો જોરદાર દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે હાર્દિક પંડ્યા ખૂબ જ જલ્દી ત્રીજી વાર લગ્ન કરવા જઈ રહ્યો છે.
નતાશા સાથે 2 વખત કર્યા હતા લગ્ન
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ અગાઉ હાર્દિક પંડ્યાએ મોડેલ નતાશા સ્ટેનકોવિક સાથે 2 વખત લગ્ન કર્યા હતા. સૌથી પહેલા વર્ષ 2020 (2020) માં દેશભરમાં લાગુ થયેલા કોરોના લોકડાઉન દરમિયાન તેમણે અત્યંત સાદગીપૂર્વક કોર્ટ મેરેજ (Court Marriage) કર્યા હતા. ત્યારબાદ, પરિસ્થિતિ સામાન્ય થતાં તેમણે ઉદયપુરના શાહી કિલ્લામાં હિન્દુ અને ક્રિશ્ચિયન એમ બંને ધાર્મિક રીતિ-રિવાજો અનુસાર અત્યંત ભવ્ય અને શાહી અંદાજમાં બીજી વાર લગ્ન રચીને સૌને ચોંકાવી દીધા હતા.
માહિકા શર્મા સાથે સાત ફેરા લેવાની ચર્ચા
નતાશા સાથે અલગ થયા બાદ હવે એવા અહેવાલો વહેતા થયા છે કે હાર્દિક પંડ્યા પોતાની કથિત ગર્લફ્રેન્ડ માહિકા શર્મા સાથે લગ્ન ગ્રંથિથી જોડાઈ શકે છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઉપલબ્ધ કેટલાક વીડિયો અને અહેવાલો અનુસાર, હાર્દિક અને માહિકા લાંબા સમયથી એકબીજાને ડેટ કરી રહ્યા છે અને અગાઉ પણ બંને ઘણી વખત રોમેન્ટિક અંદાજમાં સાથે સ્પોટ થઈ ચૂક્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સનું માનીએ તો, આ હાઈ-પ્રોફાઈલ લગ્ન ખૂબ જ જલ્દી યોજાઈ શકે છે જેમાં ક્રિકેટ જગતની ઘણી મોટી હસ્તીઓ અને દિગ્ગજો હાજરી આપશે.
ધોની અને ઇશાન કિશન સહિતના સ્ટાર્સ બનશે મહેમાન!
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હાર્દિક પંડ્યાના આ સંભવિત લગ્ન સમારોહમાં ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના પૂર્વ કેપ્ટન એમએસ ધોની (MS Dhoni), હાર્દિકનો ખાસ મિત્ર અને મુંબઈ ઇન્ડિયન્સનો સાથી ખેલાડી ઇશાન કિશન (Ishan Kishan) તેમજ તેનો મોટો ભાઈ કૃણાલ પંડ્યા (Krunal Pandya) ખાસ ઉપસ્થિત રહેશે અને વર-વધૂને આશીર્વાદ આપશે. જોકે, આ લગ્નને લઈને હાર્દિક પંડ્યા કે તેના પરિવાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કે નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ ક્રિકેટ ફેન્સ વચ્ચે આ સમાચાર ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યા છે.
ઓઇલ, સોનાને લીધે વેપાર ખાધમાં આઠ અબજ ડોલરનો વધારો
નવી દિલ્હીઃ એપ્રિલ, 2026માં દેશની વેપાર ખાધ (ટ્રેડ ડેફિસિટ) અચાનક ઘણી વધી ગઈ. માર્ચમાં જ્યાં તે લગભગ 21 અબજ ડોલર હતી, ત્યાં એપ્રિલમાં વધીને 28 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ. એટલે કે માત્ર એક મહિનામાં જ લગભગ આઠ અબજ ડોલરનો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. એ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ મોંઘું ઓઇલ, વધેલી સોનાની આયાત અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માલસામાનની વધતી આયાત રહ્યું છે. અહેવાલ મુજબ ઓઇલ અને સોનાથી જોડાયેલી ખાધમાં એકલા લગભગ બે-બે અબજ ડોલરનો વધારો થયો છે, પરંતુ સૌથી વધુ ચિંતા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરે વધારી છે. મોબાઇલ, ચિપ્સ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માલસામાનની વધતી આયાતને કારણે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ટ્રેડ ડેફિસિટ રેકોર્ડ 7.6 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ છે.
HDFC બેન્કના રિપોર્ટ મુજબ એપ્રિલમાં દેશનું કુલ આયાત બિલ વધીને 71.9 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયું, જે વાર્ષિક ધોરણે 10 ટકા વધારે છે. માર્ચમાં આયાતમાં ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ એપ્રિલમાં સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. તેનું મુખ્ય કારણ સોનું, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને મશીનરી આયાતમાં તેજી રહ્યું. અહેવાલ મુજબ કોર ટ્રેડ ડેફિસિટ એટલે કે ઓઇલ અને સોનાને છોડીને બાકીની વેપાર ખાધ માર્ચના 9 અબજ ડોલરથી વધીને એપ્રિલમાં 13 અબજ ડોલર થઈ ગઈ. સૌથી વધુ ચિંતા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરને લઈને જોવા મળી છે. મોબાઇલ ફોન, ચિપ્સ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માલસામાનની આયાતને કારણે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ટ્રેડ ડેફિસિટ રેકોર્ડ 7.6 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ છે. HDFC બેન્કે પણ જણાવ્યું છે કે નોન-ઓઇલ અને નોન-ગોલ્ડ આયાતમાં લગભગ 15 ટકાનો વધારો થયો, જેમાંથી લગભગ 70 ટકા ફાળો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને મશીનરીનો રહ્યો છએ. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટર ઝડપથી વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેના માટે આયાત પર નિર્ભરતા પણ વધી રહી છે.
સોનાની આયાતે બગાડ્યો આખો હિસાબ
એપ્રિલમાં સોનું અને ચાંદીની આયાત વાર્ષિક ધોરણે 82 ટકા વધી ગઈ. HDFC બેન્કના રિપોર્ટ મુજબ તેનું મુખ્ય કારણ અક્ષય તૃતિયા જેવા તહેવારો દરમિયાન વધેલી ખરીદી અને ગોલ્ડ ETFમાં સતત રોકાણ રહ્યું. રસપ્રદ વાત એ છે કે સોનાના ભાવ ખૂબ ઊંચા હોવા છતાં માગ નબળી પડી નથી. આ જ કારણથી ગોલ્ડ આયાત બિલ ઝડપથી વધી ગયું છે.
‘ઉદગમ ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ’ના મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી ડો. મયુર જોષીનું વિશેષ સન્માન
અમદાવાદ: ભારત સરકારના સડક પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરી (Nitin Gadkari) દ્વારા ‘નાગપુર જળસંવાદ – ૨૦૨૬’નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. નાગપુર (Nagpur) ખાતે આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં ‘ઉદગમ ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ’ના (Udagam Charitable Trust) સ્થાપક અને મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી ડો. મયુર જોષીનું (Dr. Mayur Joshi) સન્માન કરવામાં આવ્યું. તેમના વિશિષ્ટ સામાજિક કાર્યો અને જળ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આપેલા યોગદાન બદલ આ સન્માન કરવામાં આવ્યું છે. ‘ઉદગમ ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ’ સંસ્થા સામાજ કલ્યાણ અને જળ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત છે.
પૂર્તિ સિંચન સમૃદ્ધિ કલ્યાણકારી સંસ્થાના રજત જયંતી વર્ષ નિમિત્તે આ ખાસ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ રાષ્ટ્રીય મંચ પર દેશભરમાંથી જળ ક્ષેત્રે કામ કરતા 50 નિષ્ણાતોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ ખાસ અવસરે નીતિન ગડકરી ઉપરાંત દેશના જાણીતા અભિનેતા અને પાણી ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક આમિર ખાન (Aamir Khan), નામ ફાઉન્ડેશનના પ્રમુખ અને અભિનેતા નાના પાટેકર (Nana Patekar), જાણીતા પર્યાવરણવિદ પદ્મભૂષણ ડૉ. અનિલ જોષી તેમજ પદ્મશ્રી ઉમાશંકર પાંડેજી જેવા રાષ્ટ્રીય ફલકના મહાનુભાવો ઉપસ્થિતિ રહી હતી.
આ સન્માન અંગે હર્ષની લાગણી વ્યક્ત કરતા ડો. મયુર જોષી જણાવ્યું કે, “આ સન્માન વ્યક્તિગત નથી, પરંતુ ‘ઉદગમ ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ’ની આખી ટીમ અને જળ સંરક્ષણના ભગીરથ કાર્ય સાથે જોડાયેલા દરેક સેવાભાવી વ્યક્તિનું સન્માન છે. આદરણીય નીતિન ગડકરીજી તેમજ આમિર ખાન, નાના પાટેકર અને પદ્મભૂષણ ડૉ. અનિલ જોષી જેવા સમાજના સાચા નાયકોની ઉપસ્થિતિમાં મળેલું આ પ્રોત્સાહન અમને દેશહિત અને સમાજ પ્રત્યેની અમારી જવાબદારીઓને વધુ વેગ સાથે નિભાવવા પ્રેરણા આપશે.”
ડો. મયુર જોષી ૨૯ વર્ષથી ઉદગમ ટ્રસ્ટના સામાજિક કાર્યોમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય, મહિલા સશક્તિકરણ, શાસ્ત્રીય સંગીતના સંવર્ધન, જળ વ્યવસ્થાપન, પરંપરાગત જળ સ્ત્રોતોના પુનરુત્થાન અને હાલમાં ‘વિકસિત ભારત ૨૦૪૭’ના વિઝન સાથે પર્યાવરણીય સુરક્ષા માટે ગ્રામીણ અને શહેરી સ્તરે સક્રિયપણે કાર્ય કરી રહ્યા છે.