સદગુરુ: દરેક બાળક પોતાનું જીવન પૂર્ણપણે જીવવા માટે જરૂરી બુદ્ધિશક્તિ ધરાવે છે. માતા-પિતા તરીકે તમારે કેવળ એવી પરિસ્થિતિ ઊભી કરવી છે, જે તેની બુદ્ધિશક્તિના વિકાસને પ્રોત્સાહિત કરે. તેમને બુદ્ધિશાળી અને સજાગ રહેવા માટે પ્રેરણા આપો. દરેક માનવીને તેનું જીવન પરિપૂર્ણ કરવા માટેનું જરૂરી બુદ્ધિચાતુર્ય આપવામાં આવ્યું છે.

કીડીનું અવલોકન કરો – તે કીડી તરીકેનું જીવન સંપૂર્ણ રીતે જીવવા માટે જરૂરી બધું બુદ્ધિચાતુર્ય ધરાવે છે. તે કદાચ તમે જે કરો છો તે ન કરી શકે, પરંતુ એક કીડી તરીકે જીવવા માટે તે સંપૂર્ણ રીતે સક્ષમ છે. આ વાત દરેક જીવ માટે સાચી છે.

સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે, જ્યારે તમે ઇચ્છો છો કે તમારું બાળક તમારી ઇચ્છા મુજબ બુદ્ધિશાળી બને, તેની સ્વભાવિક ઇચ્છા મુજબ નહીં. તમારા માટે બુદ્ધિનો અર્થ એ હોય છે કે તમારું સંતાન ડોક્ટર કે એન્જિનિયર બને. કદાચ તે એક ઉત્તમ સુથાર બની શકતું હોત, પરંતુ તમે તેને ડોક્ટર બનાવવા માંગો છો – કારણ કે સમાજમાં તે પ્રતિષ્ઠા આપે છે. “મારું સંતાન ડોક્ટર છે!” — આ વિચાર પાછળ ઘણી વાર તમારી પોતાની અધૂરી ઇચ્છાઓ કાર્યરત હોય છે. આ રીતે તમે તમારા બાળકો દ્વારા તમારું જીવન જીવવાનો પ્રયત્ન કરો છો, જે તેમના માટે હાનિકારક બની શકે છે.

બાળકોનો ઉછેર કરતી વખતે સૌથી અગત્યની બાબત એ છે કે તેમના મનને તમારા વિચારો દ્વારા બાધિત ન કરો. જો તમે એમ માનો છો કે બાળક જન્મે ત્યારથી જ તેને શીખવવાનું શરૂ કરવું જોઈએ, તો તે તેની કુદરતી વૃદ્ધિને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. હકીકતમાં, બાળક તમારા જીવનમાં આવે ત્યારે તે તમારું શીખવાનો સમય હોય છે. કારણ કે આપણે જીવનમાં ઘણું ગુમાવી દીધું હોય છે, જ્યારે બાળક જીવનને નવી નજરથી જુએ છે.

તેથી, બાળક માટે તમારે મુખ્યત્વે બે જ વસ્તુઓ આપવાની છે – પ્રેમ અને સહયોગ. એટલું પૂરતું છે, જેથી તેની બુદ્ધિશક્તિ સ્વાભાવિક રીતે ખીલી શકે.

હા, બાળક વિવિધ પ્રકારના લોકોના સંપર્કમાં આવશે – શિક્ષકો, મિત્રો અને સમાજના અન્ય લોકો તેને પ્રભાવિત કરશે. તેને સંપૂર્ણ રીતે એમાંથી અલગ રાખવું શક્ય નથી. પરંતુ માતા-પિતા તરીકે તમે એક પ્રેમાળ અને સકારાત્મક વાતાવરણ ઉભું કરી શકો છો, જ્યાં બાળકની આંતરિક બુદ્ધિ અને ક્ષમતા સ્વાભાવિક રીતે વિકસે.

તમારું બાળક તમે જે કર્યું તે જ કરે, એવી જરૂર નથી. તે કંઈક એવું કરે, જેની તમે કલ્પના પણ ન કરી હોય. ફક્ત ત્યારે જ સમાજ અને વિશ્વમાં સાચી પ્રગતિ શક્ય બને છે.

સંપાદકની નોંધ: માનસિક સ્વાસ્થ્યના પડકારોની વધતી લહેર વચ્ચે, મિરેકલ ઓફ માઈન્ડ એપ એ સદ્‍ગુરુની તાજેતરની પેશકશ છે જે ઓછામાં ઓછા 3 અબજ લોકોને તેમના માનસિક સુખાકારીનો હવાલો લેવા અને દિવસમાં માત્ર 7 મિનિટમાં મનની અણઉપયોગી ક્ષમતાને શોધવા માટે સશક્ત બનાવવા માટે છે! 

(સદ્‍ગુરુ, જગ્ગી વાસુદેવ)

ભારતના પચાસ સૌથી પ્રભાવશાળી લોકોમાં સ્થાન પામેલા, સદ્‍ગુરુ એક યોગી, દિવ્યદર્શી, યુગદ્રષ્ટા અને ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સના બેસ્ટ સેલિંગ લેખક છે. સદ્‍ગુરુને અસાધારણ અને વિશિષ્ટ સેવા માટે 2017માં ભારત સરકાર દ્વારા ભારતનો સર્વોચ્ચ વાર્ષિક નાગરિક પુરસ્કાર “પદ્મ વિભૂષણ” આપવામાં આવ્યો છે. સાથે જ તેઓ વિશ્વના સૌથી મોટા લોક અભિયાન, કોન્શિયસ પ્લેનેટ – માટી બચાવોના સ્થાપક છે જે ૪ અબજથી વધુ લોકો સુધી પહોંચ્યું છે.