દાવોસઃ વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક ચોંકાવનારી જાહેરાત કરી છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ગ્રીનલેન્ડને લઈને તેમણે એક ‘ફ્યુચર ડીલનું ફ્રેમવર્ક’ તૈયાર કરી લીધું છે. આ સમજૂતી પછી ટ્રમ્પે ડેન્માર્ક, બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મની સહિત તમામ યુરોપિયન દેશો પર 1 ફેબ્રુઆરીથી લાગુ થનારા ભારે ટેરિફને ટાળવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ દેશો ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે અમેરિકાનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા.
આ સમજૂતીમાં શું છે?નાટોના મહાસચિવ માર્ક રૂટ સાથે મુલાકાત બાદ ટ્રમ્પે આ સમજૂતીનો ખુલાસો કર્યો હતો. હજી તેની સંપૂર્ણ વિગતો સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ સૂત્રો અને ટ્રમ્પનાં નિવેદનો પરથી ત્રણ મુખ્ય મુદ્દા સામે આવ્યા છે:
1 ‘સાયપ્રસ મોડલ’ પર ચર્ચા
આ સમજૂતી બ્રિટન અને સાયપ્રસ વચ્ચેના સૈન્ય આધાર મોડલ જેવી હોવાની શક્યતા છે. એટલે કે ગ્રીનલેન્ડ ડેન્માર્કનો ભાગ રહેશે, પરંતુ અમેરિકા ત્યાંના કેટલાક સૈન્ય અને સંસાધન વિસ્તારો પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી શકે છે.
2 ખનિજ અને સુરક્ષા
ટ્રમ્પે આને ‘અલ્ટિમેટ લોંગ-ટર્મ ડીલ’ ગણાવી છે. અમેરિકાનું મુખ્ય લક્ષ્ય ગ્રીનલેન્ડના વિશાળ રેર અર્થ મેટલ્સ અને ત્યાં ‘ગોલ્ડન ડોમ’ મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનો છે.
- બળપ્રયોગથી ઇનકાર
ટ્રમ્પે પહેલી વખત સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે હું ગ્રીનલેન્ડ માટે બળપ્રયોગ કરવા માગતો નથી અને નહીં કરું, જોકે અમેરિકા અજેય છે.
યુરોપને મોટી રાહત
ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે ટ્રમ્પ અને યુરોપિયન દેશો વચ્ચે તણાવ એટલો વધી ગયો હતો કે ટ્રમ્પે ડેન્માર્ક સહિત 8 નાટો દેશો પર 10 ટકાથી 25 ટકા સુધી ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી હતી. ટ્રમ્પે ‘ટ્રૂથ સોશિયલ’ પર લખ્યું હતું કે આ વાતચીતને આધારે હું 1 ફેબ્રુઆરીથી લાગુ થનારા ટેરિફ અમલમાં મૂકવાનો નથી.
