નવી દિલ્હી: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મંગળવારે ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન અને ભારત રત્ન પુરસ્કાર વિજેતા ચૌધરી ચરણ સિંહને તેમની જન્મજયંતિ પર શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી. સોશિયલ મીડિયામાં તેમણે લખ્યું કે, “કૃતજ્ઞ રાષ્ટ્ર…. રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં, ખાસ કરીને કૃષિ, ગ્રામીણ વિકાસ અને સામાજિક ન્યાયના ક્ષેત્રોમાં તેમના અપાર યોગદાનને ક્યારેય ભૂલી શકાય નહીં.”
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર, વડાપ્રધાને ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાનના વારસાને યાદ કરતો એક વિડિયો સંદેશ શેર કર્યો. “ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ભારત રત્ન ચૌધરી ચરણ સિંહને તેમની જન્મજયંતિ પર શ્રદ્ધાંજલિ. તેમણે સમાજના વંચિત વર્ગોના કલ્યાણ તેમજ કૃષિની પ્રગતિ અને ખેડૂતોની સમૃદ્ધિ માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું. કૃતજ્ઞ રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં તેમના યોગદાનને ક્યારેય ભૂલી શકાય નહીં,” PM મોદીએ લખ્યું.
વિડિયો સંદેશમાં, વડાપ્રધાને ચૌધરી ચરણ સિંહની ખેડૂતો, ખાસ કરીને નાના અને સીમાંત ખેડૂતો પ્રત્યેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા પર પ્રકાશ પાડ્યો.
PM મોદીએ કહ્યું કે ચરણ સિંહે નાના ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે અથાક મહેનત કરી અને ખાતરી કરી કે તેમની ચિંતાઓ રાષ્ટ્રીય નીતિ-નિર્માણના કેન્દ્રમાં આવે. તેમણે ઉમેર્યું કે દેશ ગ્રામીણ ભારતને મજબૂત બનાવવા અને કૃષિ સમુદાયને સશક્ત બનાવવાના તેમના પ્રયાસોને હંમેશા યાદ રાખશે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે વર્તમાન સરકાર ચૌધરી ચરણ સિંહના આદર્શો અને દ્રષ્ટિકોણથી પ્રેરણા મેળવે છે. તેમણે નોંધ્યું કે નાના પાયે ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા અને ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવા માટે વર્તમાન સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા અનેક પગલાં ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન દ્વારા નિર્ધારિત સિદ્ધાંતોમાં મૂળ છે.
સમાવેશી વિકાસ પર ભાર મૂકતા, પીએમ મોદીએ કહ્યું કે કૃષિને મજબૂત બનાવવું એ એક મજબૂત અને આત્મનિર્ભર ભારત બનાવવા માટે કેન્દ્રિય છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિંહાએ પણ આ પ્રસંગે ચૌધરી ચરણ સિંહને શ્રદ્ધાંજલિ આપી. X પર એક પોસ્ટમાં તેમણે લખ્યુ, “ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન અને મહાન ખેડૂત નેતા ચૌધરી ચરણ સિંહને તેમની જન્મજયંતિ પર શ્રદ્ધાંજલિ. તેમણે ખેડૂતોના સશક્તિકરણ, ગ્રામીણ ભારત અને સામાજિક ન્યાય માટે પોતાનું આખું જીવન સમર્પિત કર્યું. કૃષિ સુધારણા અને જન કલ્યાણમાં તેમનું દૂરંદેશી યોગદાન હંમેશા રાષ્ટ્ર માટે પ્રેરણાનો સ્ત્રોત રહેશે.”
લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર કવિન્દર ગુપ્તાએ પણ ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાનને યાદ કર્યા અને કિસાન દિવસની શુભેચ્છાઓ પાઠવી, જે 23 ડિસેમ્બરે ચરણ સિંહની જન્મજયંતિ નિમિત્તે ઉજવવામાં આવે છે.
“ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન, ‘ભારત રત્ન’ ચૌધરી ચરણ સિંહજી, જેમણે ગામડાંઓ, ગરીબો અને વંચિત લોકોના ઉત્થાન અને ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું, તેમને તેમની જન્મજયંતિ પર નમ્ર શ્રદ્ધાંજલિ! લદ્દાખના લોકો અને કિસાન દિવસ પર આપણને ખોરાક આપનારા ખેડૂતોને હાર્દિક શુભેચ્છાઓ,” તેમણે લખ્યું.
ચૌધરી ચરણ સિંહનો જન્મ 1902માં ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ જિલ્લાના નૂરપુર ખાતે એક મધ્યમ વર્ગના ખેડૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પ્રારંભિક જીવન અને પૃષ્ઠભૂમિએ ગ્રામીણ મુદ્દાઓ અને ખેડૂતો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પડકારોની તેમની ઊંડી સમજને આકાર આપ્યો. તેમણે ૧૯૨૩માં વિજ્ઞાનમાં સ્નાતકની પદવી મેળવી અને ૧૯૨૫માં આગ્રા યુનિવર્સિટીમાંથી અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી. કાયદામાં તાલીમ મેળવ્યા પછી, તેમણે શરૂઆતમાં ગાઝિયાબાદમાં કાયદાકીય પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી અને ૧૯૨૯માં મેરઠ ગયા. આ સમયગાળા દરમિયાન તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા અને તેમની રાજકીય સફર શરૂ કરી.
તેઓ પહેલી વાર ૧૯૩૭માં છાપરૌલી મતવિસ્તારમાંથી ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં ચૂંટાયા. તેમણે ૧૯૪૬, ૧૯૫૨, ૧૯૬૨ અને ૧૯૬૭માં ઘણી વખત આ મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. ૧૯૪૬માં, તેઓ પંડિત ગોવિંદ વલ્લભ પંતના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારમાં સંસદીય સચિવ બન્યા, જ્યાં તેમણે મહેસૂલ, તબીબી અને જાહેર આરોગ્ય, ન્યાય અને માહિતી સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ વિભાગો સંભાળ્યા.
જૂન ૧૯૫૧માં, ચરણ સિંહને ઉત્તર પ્રદેશ સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા અને તેમને ન્યાય અને માહિતી વિભાગોનો હવાલો સોંપવામાં આવ્યો. ૧૯૫૪માં, તેમણે ડૉ. સંપૂર્ણાનંદના મંત્રીમંડળમાં મહેસૂલ અને કૃષિ મંત્રી તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. એપ્રિલ ૧૯૫૯માં તેમણે રાજીનામું આપ્યું ત્યાં સુધીમાં તેઓ મહેસૂલ અને પરિવહન વિભાગ સંભાળી રહ્યા હતા.
સી.બી. ગુપ્તાના નેતૃત્વ હેઠળના મંત્રાલયમાં, ચરણ સિંહ ૧૯૬૦માં ગૃહ અને કૃષિ મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. બાદમાં તેમણે ૧૯૬૨ થી ૧૯૬૩ દરમિયાન સુચેતા કૃપાલાણીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારમાં કૃષિ અને વન મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. ૧૯૬૫માં, તેમણે કૃષિ પોર્ટફોલિયો છોડી દીધો અને ૧૯૬૬માં સ્થાનિક સ્વરાજ્ય વિભાગનો હવાલો સંભાળ્યો.
કોંગ્રેસ પક્ષમાં વિભાજન પછી, ચરણ સિંહ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૦માં કોંગ્રેસના સમર્થનથી બીજી વખત ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી બન્યા. જો કે, ૨ ઓક્ટોબર, ૧૯૭૦ના રોજ રાજ્યમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદવામાં આવ્યું.
તેમના વહીવટી શિસ્ત અને પ્રામાણિકતા માટે જાણીતા, ચરણ સિંહે એક કડક વહીવટકર્તા તરીકે પ્રતિષ્ઠા મેળવી હતી જે બિનકાર્યક્ષમતા, ભત્રીજાવાદ કે ભ્રષ્ટાચારને સહન કરતા ન હતા. એક પ્રતિભાશાળી સંસદસભ્ય અને વ્યવહારવાદી, તેમની વક્તૃત્વ અને મજબૂત માન્યતાઓ માટે તેમની પ્રશંસા કરવામાં આવતી હતી.
