નવી દિલ્હી: નાગરિકોએ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે કે 20 મેએ કેમિસ્ટ, ફાર્માસિસ્ટ અને દવા વિતરકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થા ઓલ ઈન્ડિયા ઓર્ગેનાઇઝેશન ઓફ કેમિસ્ટ્સ એન્ડ ડ્રગિસ્ટ્સ (AIOCD) દ્વારા દેશવ્યાપી હડતાળનું એલાન કરવામાં આવ્યું છે. આ હડતાળને કારણે દેશના અનેક વિસ્તારોમાં દવાઓની સપ્લાય પર અસર પડી શકે છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે આ વિરોધ ઈ-ફાર્મસી અને ઇન્સ્ટન્ટ મેડિસિન ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ્સ માટે બનાવાયેલા નિયમોમાં રહેલી ખામીઓ તરફ કેન્દ્ર સરકારનું ધ્યાન દોરવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. AIOCDનો દાવો છે કે આ ખામીઓને કારણે ઓનલાઇન ફાર્મસી કંપનીઓ પૂરતી દેખરેખ વગર કામ કરી રહી છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર દિલ્હીમાં આશરે 15,000 અને દેશભરમાં લગભગ 7થી 8 લાખ મેડિકલ સ્ટોર્સ બંધ રહેવાની શક્યતા છે.
AIOCD શા માટે વિરોધ કરી રહ્યું છે?
સંસ્થાનો મુખ્ય વિરોધ બે નોટિફિકેશન — GSR 220(E) અને GSR 817(E) — સામે છે. તેમનું કહેવું છે કે સરકારે આ બંને નોટિફિકેશન તરત જ પાછાં ખેંચવાં જોઈએ, કારણ કે આ જોગવાઈઓને કારણે ઓનલાઇન ફાર્મસી કંપનીઓ એક પ્રકારના “કાનૂની અસ્પષ્ટ ક્ષેત્ર”માં કાર્ય કરી રહી છે. એટલે કે તેમના માટે એવો સ્પષ્ટ અને વ્યાપક કાયદો નથી, જે નક્કી કરે કે પ્રિસ્ક્રિપ્શનની તપાસ કેવી રીતે થશે, દવાઓ કયા નિયમો હેઠળ આપવામાં આવશે અને નિયમ ભંગ થાય તો જવાબદારી કેવી રીતે નક્કી થશે.
AIOCDના મહાસચિવ રાજીવ સિંઘલે જણાવ્યું કે ઈ-ફાર્મસી અને ઇન્સ્ટન્ટ ડિલિવરી એપ્સ ખોટા અથવા નકલી પ્રિસ્ક્રિપ્શન પર પણ દવાઓ આપી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે ઓનલાઇન ફાર્મસી પણ પરંપરાગત મેડિકલ સ્ટોર જેવી કડક નિયમોની અંદર ચલાવવી જોઈએ.
GSR 817(E) અંગે વિવાદ શા માટે?
આ ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન ઓગસ્ટ, 2018માં બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. તેનો હેતુ ભારતમાં ઈ-ફાર્મસી માટે નિયમનકારી માળખું તૈયાર કરવાનો હતો. તેમાં ઓનલાઇન ફાર્મસીનું રજિસ્ટ્રેશન, પ્રિસ્ક્રિપ્શન વેરિફિકેશનના નિયમો, સુરક્ષા ધોરણો અને નિયમ ભંગ થાય તો કાર્યવાહી જેવી જોગવાઈઓનો પ્રસ્તાવ હતો. પરંતુ આ ડ્રાફ્ટ આજ સુધી સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં આવ્યો નથી અને પાછો પણ ખેંચાયો નથી. સંસ્થાનું કહેવું છે કે આ કારણે ઈ-ફાર્મસી કંપનીઓ સ્પષ્ટ કાનૂની માળખા વગર કામ કરી રહી છે.
