શિગેરુ ઇશિબાએ જાપાનના વડા પ્રધાન પદેથી રાજીનામું આપ્યું છે. તેમણે શાસક લિબરલ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (LDP) માં સંભવિત વિભાજન ટાળવા માટે આ પગલું ભર્યું છે. જુલાઈમાં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં જાપાનની શાસક ગઠબંધન સરકારને ઉપલા ગૃહમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. લાંબા સમયથી પાર્ટીમાં નેતૃત્વ પરિવર્તનની માંગ હતી.
ઉપલા ગૃહના ચૂંટણી પરિણામથી વડા પ્રધાન શિગેરુ ઇશિબાની સત્તા પરની પકડ વધુ નબળી પડી ગઈ હતી, જોકે તેમણે પાર્ટીના વડા તરીકે રહેવાની જાહેરાત કરી હતી. ઇશિબાએ આ માટે અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલી ટેરિફ વાટાઘાટોને જવાબદાર ગણાવી હતી, જ્યાં તાજેતરમાં જ યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પે જાપાન પર ટેરિફ 25 ટકાથી ઘટાડીને 15 ટકા કરી દીધો છે.
જુલાઈમાં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં લિબરલ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (LDP) અને તેના સાથી કોમેઇટોને કુલ 47 બેઠકો મળી હતી, જ્યારે બહુમતી માટે ઓછામાં ઓછી 50 બેઠકોની જરૂર હતી. ઉપલા ગૃહમાં કુલ 248 બેઠકો છે અને આ ચૂંટણીમાં અડધી બેઠકો પર મતદાન થયું હતું.
ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં યોજાયેલી નીચલા ગૃહની ચૂંટણીમાં, LDP ને છેલ્લા 15 વર્ષમાં તેના સૌથી ખરાબ પ્રદર્શનનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આને કારણે, ઇશિબા સરકાર હવે અવિશ્વાસ દરખાસ્તો અને પક્ષની અંદર નેતૃત્વ પરિવર્તનની માંગણીઓ વચ્ચે ફસાઈ ગઈ હતી. જુલાઈમાં ઉપલા ગૃહની ચૂંટણીના પરિણામો આવ્યા પછી, પીએમ ઇશિબાએ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે, “હું આ કઠોર પરિણામને ગંભીરતાથી સ્વીકારું છું.”
બાદમાં એક મુલાકાતમાં, તેમણે કહ્યું હતું કે, અમે અમેરિકા સાથે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ટેરિફ વાટાઘાટોમાં રોકાયેલા છીએ. આ વાટાઘાટોને બગાડવી એ અમારી સૌથી મોટી ભૂલ હશે. તેથી, આપણે રાષ્ટ્રીય હિતો પ્રાપ્ત કરવા માટે આપણા બધા સમર્પણ અને શક્તિનો ઉપયોગ કરવો પડશે. ઉદાહરણ તરીકે, હવે જ્યારે તે પદ છોડવા જઈ રહ્યો છે, ત્યારે જાપાનને પણ અમેરિકા તરફથી ટેરિફ રાહત મળી છે.
હિન્દુ ધર્મમાં પૂર્વજોની મુક્તિ અને આત્માની શાંતિ માટે શ્રાદ્ધની વિધિ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ દરમિયાન, શ્રાદ્ર કરવામાં આવે છે. જેને પિતૃપક્ષ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
કહેવાય છે કે આ વિધિમાં દાન, તર્પણ, પિંડદાન અને ભોજન દ્વારા પૂર્વજોના આત્માને શાંતિ અને મોક્ષનો માર્ગ પ્રદાન કરવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, શ્રદ્ધાથી કરવામાં આવેલું આ દાન સીધું પૂર્વજો સુધી પહોંચે છે અને એમના આત્માને શાંતિ આપે છે.
આવો જાણીએ એવા પાંચ પવિત્ર સ્થળો વિશે જયાં શ્રાદ્ધ કરવાથી એનું ફળ અનેકગણું વધી જાય છે.
ગયા, બિહાર
બિહારમાં આવેલું હિંદુ ધર્મમાં ગયા શ્રાદ્ધ અને પિંડદાન માટેનું સૌથી પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. ફાલ્ગુ નદીના કિનારે આવેલ આ તીર્થમાં પૂર્વજોના આત્માની શાંતિ માટે તર્પણ અને પિંડદાન કરવાની પરંપરા છે. અહીં કુલ 54 વેદીઓ પર વિધિ કરવામાં આવે છે, જેમાં તલ, ચોખા અને ઘીનો ખાસ ઉપયોગ થાય છે. માન્યતા છે કે આ વિધિથી પિતૃઓને મોક્ષ મળે છે. રામાયણ અને મહાભારતમાં આ સ્થળનો ઉલ્લેખ ગાયપુરી તરીકે થયો છે, જ્યારે લોકકથાઓ મુજબ અહીં ભગવાન વિષ્ણુએ પોતાના ચરણચિન્હ મૂક્યા હતા. આજેય ભગવાન વિષ્ણુના ચરણપાદુકાનું મંદિર દર્શનાર્થીઓને આકર્ષે છે. ઉપરાંત, અક્ષયવટ વૃક્ષ નીચે કરવામાં આવતી પ્રાર્થનાને અખૂટ પુણ્યદાયી માનવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને પિતૃપક્ષ દરમિયાન અહીં વિશાળ સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટે છે. મહાબોધિ મંદિર, બ્રહ્મયોની ટેકરી અને આસપાસના અનેક તીર્થસ્થળો વર્ષભર પ્રવાસીઓને પોતાની તરફ આકર્ષે છે.
વારાણસી, ઉત્તર પ્રદેશ
વારાણસી, ઉત્તર પ્રદેશમાં આવેલું એક પ્રાચીન અને અતિ પવિત્ર નગર છે, જે ગંગા નદીના પશ્ચિમ કિનારે વસેલું છે. આ શહેરને કાશી અને બનારસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વારાણસીનો ઈતિહાસ હજારો વર્ષ જુનો છે. વિશ્વના સૌથી પ્રાચીન શહેરોમાં ગણવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે આ શહેરની સ્થાપના સ્વયં ભગવાન શિવે કરી હતી માટે જ એને “મોક્ષનું દ્વાર” કહેવામાં આવે છે.
અહીં દશાશ્વમેધ, મણિકર્ણિકા અને અસ્સી ઘાટ ખાસ પ્રસિદ્ધ છે. મણિકર્ણિકા ઘાટને તો અંતિમ સંસ્કારના ઘાટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે અહીં અંતિમ સંસ્કાર કર્યા પછી આત્માને મુક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે. દશાશ્વમેધ ઘાટ પર સ્નાન અને પૂજન બાદ શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને પિંડદાન કરવામાં આવે છે.
વારાણસીના કાશી વિશ્વનાથ મહાદેવ મંદિરને સમગ્ર હિંદુ ધર્મમાં અદ્વિતીય સ્થાન પ્રાપ્ત છે. સાંજે ગંગા આરતી વારાણસીનું અનોખું આકર્ષણ છે. દશાશ્વમેધ ઘાટ પર પૂજારીઓ દ્વારા કરવામાં આવતી આ ભવ્ય આરતી જોવા હજારો યાત્રાળુઓ ભેગા થાય છે. ગંગાની લહેરો પર દીપોની ઝગમગાટી અને મંત્રોચ્ચારણથી સર્જાતો આ દૃશ્ય લોકહૃદયમાં અવિસ્મરણીય અનુભૂતિ છોડી જાય છે. શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે કાશીમાં કરવામાં આવતી વિધિઓનો પ્રભાવ અન્ય સ્થળોની તુલનામાં અનેકગણો વધારે હોય છે. માટે પિતૃકર્મ કે તર્પણ માટે અહીં વહેલી સવારે ગંગાસ્નાન બાદ વિધિ કરવી અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
પ્રયાગરાજ, ઉત્તર પ્રદેશ
પ્રયાગરાજ, ઉત્તર પ્રદેશનું એક ઐતિહાસિક અને અતિ પવિત્ર શહેર છે, જેને પ્રાચીન કાળથી પ્રયાગ અથવા તીર્થરાજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અહીં ગંગા, યમુના અને સરસ્વતી નદીઓનું સંગમ છે, જેને ત્રિવેણી સંગમ કહેવાય છે. હિંદુ માન્યતા મુજબ ત્રિવેણી સંગમમાં સ્નાન કરવાથી જન્મજન્માન્તરના પાપો ધોવાઈ જાય છે. આત્માને શુદ્ધિ તથા મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ સ્થળે શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને પિંડદાન કરવાની પરંપરા હજારો વર્ષોથી ચાલે છે. માન્યતા છે કે ત્રિવેણી સંગમમાં કરાયેલ પિતૃકર્મ આત્માને શાંતિ આપે છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન અહીં લાખો યાત્રાળુઓ ભેગા થાય છે.
પ્રયાગરાજનો ઉલ્લેખ ઋગ્વેદ અને પુરાણોમાં તીર્થોના રાજા તરીકે થયો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં ભગવાન બ્રહ્માએ પ્રથમ યજ્ઞ કર્યો હતો, એટલે જ આ સ્થળનું નામ પ્રયાગ પડ્યું. ઐતિહાસિક સમયમાં સમ્રાટ અશોકે અહીં પોતાના શિલાલેખો સ્થાપ્યા હતા, જે આજે પણ જોવા મળે છે. મુગલ બાદશાહ અકબરના સમયમાં આ શહેરનું નામ અલ્લાહાબાદ રાખવામાં આવ્યું. પરંતુ 2018માં એને ફરીથી પ્રયાગરાજ તરીકે ઓળખ અપાઈ. અહીં મહાકુંભ અને અર્ધકુંભ મેળાનો વિશેષ મહિમા છે. દર બાર વર્ષે યોજાતો મહાકુંભ મેળો વિશ્વનો સૌથી મોટો ધાર્મિક સમાગમ માનવામાં આવે છે, જેમાં કરોડો યાત્રાળુઓ ગંગાસ્નાન કરવા આવે છે.
સિદ્ધપુર, ગુજરાત
મહેસાણા જિલ્લાના સિદ્ધપુર ખાતે આવેલું આ સ્થળ હિંદુ ધર્મમાં માતૃશ્રાદ્ધ માટે વિશેષ પ્રસિદ્ધ છે. ભારતના બીજા અનેક તીર્થોમાં પિતૃશ્રાદ્ધ કરવાની પરંપરા જોવા મળે છે, પરંતુ માતાની આત્મશાંતિ માટે વિશેષ શ્રાદ્ધ કરવાની પરંપરા ખાસ કરીને સિદ્ધપુરમાં જ જોવા મળે છે. જેના કારણે સિદ્ધપુરને “માતૃગયા” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
અહીં સરસ્વતી નદીના પવિત્ર કિનારે આવેલું બિન્દુ સરોવર શ્રદ્ધાળુઓ માટે મુખ્ય આકર્ષણ છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર ભગવાન વિષ્ણુએ અહીં કપિલા નદીને પોતાના અંગૂઠાના અગ્રભાગે રોકી હતી, જેથી આ સરોવરનું નિર્માણ થયું. માન્યતા છે કે બિન્દુ સરોવરમાં સ્નાન કરવાથી પિતૃદોષનો નાશ થાય છે અને માતૃશ્રાદ્ધ વિધિ દ્વારા આત્માને ચિરશાંતિ મળે છે. આ સ્થળ પર હજારો વર્ષોથી લોકો તર્પણ અને પિંડદાન કરતા આવ્યા છે.
સિદ્ધપુરનું ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક મહત્વ માત્ર બિન્દુ સરોવર સુધી મર્યાદિત નથી. અહીં આવેલું રુદ્રમહાલય મંદિર એક સમયનું અતિ વિશાળ અને ભવ્ય શૈવ મંદિર હતું. આ મંદિરનું નિર્માણ સોલંકી યુગ દરમિયાન રાજા સિદ્ધરાજ જયસિંહે કરાવ્યું હતું. આજે ભલે એનું મોટાભાગનું માળખું અવશેષ સ્વરૂપે જોવા મળે, છતાં તેની શિલ્પકળા અને કોતરણી અદ્દભુત કળાત્મકતા દર્શાવે છે.
ચાણોદ-કરનાળી, ગુજરાત
ચાણોદ-કરનાળી નર્મદા નદીના કિનારે આવેલું શ્રાદ્ધ કર્મ માટે ખૂબ જ પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. એને ગુજરાતનું કાશી પણ કહેવાય છે. હિન્દુ ધર્મમાં નર્મદા નદીને મોક્ષદાયિની નદી તરીકે ગણવામાં આવે છે, એના પવિત્ર જળમાં સ્નાન કરવું એ પાપોનું નિવારણ અને આત્માની શાંતિ માટે શ્રેષ્ઠ મનાય છે. ખાસ કરીને પિતૃપક્ષ દરમિયાન, અહીં શ્રાદ્ધ વિધિ કરવા માટે દેશભરમાંથી લોકો આવે છે. નર્મદા નદીમાં સ્નાન પછી, યાત્રાળુઓ તર્પણ અને પિંડદાનની વિધિ કરે છે. આ વિધિઓ પૂર્વજોના આત્માને શાંતિ પ્રદાન કરે છે . એમના મોક્ષનો માર્ગ સુગમ બનાવે છે. આ સ્થળની શાંત અને આધ્યાત્મિક ઊર્જા યાત્રાળુઓને ગહન શાંતિનો અનુભવ કરાવે છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથે ફોન પર વાત કરી. આ દરમિયાન, બંને નેતાઓ વચ્ચે યુક્રેન પરના સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો પર ચર્ચા થઈ. તેમણે આ મુદ્દાના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ અને સમગ્ર ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતાની વહેલી પુનઃસ્થાપના માટે ભારતના સતત સમર્થનનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો. તેમણે બંને દેશો (રશિયા અને યુક્રેન) વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવા પર ભાર મૂક્યો. આ સાથે, બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચેના સંબંધો વિશે પણ ચર્ચા થઈ. બંને નેતાઓએ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય સહયોગમાં સકારાત્મક પ્રગતિનું સ્વાગત કર્યું.
પીએમએ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યું
વડાપ્રધાન મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને મેક્રોન સાથેની વાતચીત વિશે માહિતી આપી. તેમની પોસ્ટમાં, પીએમએ લખ્યું, ‘રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોન સાથે ખૂબ સારી વાતચીત થઈ. અમે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય સહયોગની પ્રગતિની સમીક્ષા કરી અને તેનું સકારાત્મક મૂલ્યાંકન કર્યું. યુક્રેનમાં સંઘર્ષને ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કર્યું. ‘ભારત-ફ્રાન્સ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વૈશ્વિક શાંતિ અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતી રહેશે’.
Had a very good conversation with President Macron. We reviewed and positively assessed the progress in bilateral cooperation in various areas. Exchanged views on international and regional issues, including efforts for bringing an early end to the conflict in Ukraine. The…
ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિએ સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટ શેર કરી અને કહ્યું કે તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે વાત કરી અને તેમને પેરિસમાં રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકી અને સાથી દેશો સાથેની બેઠકના પરિણામોથી વાકેફ કર્યા. મેક્રોને કહ્યું કે ભારત અને ફ્રાન્સ યુક્રેનમાં ન્યાયી અને સ્થાયી શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે સમાન પ્રતિબદ્ધતા ધરાવે છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે બંને દેશો તેમની મિત્રતા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના આધારે શાંતિ માટે સાથે મળીને કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે.
I presented him the outcome of the work we carried out with President Zelensky and our partners of the Coalition of the Willing last Thursday in Paris.
પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોને આર્થિક, સંરક્ષણ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને અવકાશ જેવા ઘણા ક્ષેત્રોમાં થઈ રહેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કરી. બંને નેતાઓ આ સહયોગને વધુ આગળ વધારવા સંમત થયા અને હોરાઇઝન 2047 રોડમેપ, ઇન્ડો-પેસિફિક રોડમેપ અને ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રોડમેપ હેઠળ ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો સંકલ્પ કર્યો.
પંજાબમાં વિનાશક પૂરમાં મૃત્યુઆંક 46 પર પહોંચી ગયો છે, જ્યારે 1.75 લાખ હેક્ટર જમીન પર ઉભા પાકનો નાશ થયો છે. અધિકારીઓએ શનિવારે આ માહિતી આપી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ (NDRF), સેના, સરહદ સુરક્ષા દળ, પંજાબ પોલીસ અને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે રાહત અને બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. પંજાબ દાયકાઓમાં સૌથી ભયાનક પૂરનો સામનો કરી રહ્યું છે. હિમાચલ પ્રદેશ અને જમ્મુ અને કાશ્મીરના કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે સતલજ, બિયાસ અને રાવી નદીઓ અને મોસમી નાળાઓમાં પાણી ભરાઈ જવાને કારણે આ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે.
Patiala: A view of the submerged area alongside the Ghaggar River after a rise in water level in Patiala, Monday, September 1, 2025. (IANS)
આ ઉપરાંત, તાજેતરના દિવસોમાં પંજાબમાં ભારે વરસાદને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે, જેના કારણે લોકોની મુશ્કેલીઓ વધી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે શનિવારે પોંગ ડેમનું પાણીનું સ્તર નજીવું ઘટીને 1,394.19 ફૂટ નોંધાયું હતું, જોકે તે હજુ પણ તેની મહત્તમ મર્યાદા 1,390 ફૂટથી ચાર ફૂટ ઉપર છે. શુક્રવારે સાંજે ડેમનું પાણીનું સ્તર ૧,૩૯૪.૮ ફૂટ હતું. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, શુક્રવારે ડેમમાં પાણીનો પ્રવાહ ૯૯,૬૭૩ ક્યુસેક હતો, જે ઘટીને ૪૭,૧૬૨ ક્યુસેક થયો હતો, જ્યારે છોડવામાં આવતો પાણીનો પ્રવાહ ૯૯,૬૭૩ ક્યુસેક પર યથાવત રહ્યો હતો. ભાખરા ડેમના કિસ્સામાં, શનિવારે પાણીનું સ્તર ૧,૬૭૮.૧૪ ફૂટ નોંધાયું હતું, જે શુક્રવારે ૧,૬૭૮.૪૭ ફૂટ હતું. સતલજ નદી પર બનેલા આ ડેમમાં ૬૨,૪૮૧ ક્યુસેકનો પ્રવાહ અને ૫૨,૦૦૦ ક્યુસેકનો સ્રાવ હતો.
રાજ્યના નાણામંત્રી હરપાલ સિંહ ચીમાએ પૂરને પાંચ દાયકામાં સૌથી ભયાનક પૂર ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે પંજાબ અને પડોશી પહાડી રાજ્યોમાં અવિરત વરસાદથી વ્યાપક વિનાશ થયો છે, જેના કારણે તમામ જિલ્લાઓના લગભગ ૨,૦૦૦ ગામડાઓ પ્રભાવિત થયા છે. તાજેતરના બુલેટિન મુજબ, ૩.૮૭ લાખથી વધુ લોકો પ્રભાવિત થયા છે અને ૪૬ લોકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે. ૧ ઓગસ્ટથી ૫ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન, ૧૪ જિલ્લાઓમાંથી ૪૩ લોકોના મોત નોંધાયા હતા. ૨૩ જિલ્લાઓના કુલ ૧,૯૯૬ ગામો પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. હોશિયારપુર અને અમૃતસરમાં સૌથી વધુ સાત લોકોના મોત નોંધાયા છે. ત્યારબાદ પઠાણકોટમાં છ, બરનાલામાં પાંચ, લુધિયાણા અને ભટિંડામાં ચાર, માનસામાં ત્રણ, ગુરદાસપુર, રૂપનગર અને એસએએસ નગરમાં બે-બે અને પટિયાલા, સંગરુર, ફાઝિલ્કા અને ફિરોઝપુરમાં એક-એક વ્યક્તિના મોત થયા છે. પઠાણકોટમાં ત્રણ લોકો ગુમ છે.
વિઝન એટલે કે દીર્ઘદૃષ્ટિ અને વ્યૂહરચના જીવનમાં તથા સંસ્થાના સંચાલનમાં કેટલાં મહત્વપૂર્ણ છે તે અંગે મહાભારતમાં ભીષ્મપર્વના પ્રસંગો આપણને સમજાવે છે. યુદ્ધ શરૂ થાય તે પહેલાં ભીષ્મ, દ્રોણાચાર્ય અને કૃષ્ણ પોતપોતાના પક્ષને જીત અપાવવા માટે સુવ્યવસ્થિત વ્યૂહરચના ઘડે છે, કારણ કે વિઝન (દીર્ઘદૃષ્ટિ) વગર સંસ્થા કે સેના સાચા અને યોગ્ય માર્ગદર્શન વગર પોતાની દિશા ગુમાવી દે એ નિશ્ચિત છે. આજના મેનેજમેન્ટમાં પણ વિઝન એ સંસ્થાનો આત્મા છે અને વ્યૂહરચના એ તેનું માર્ગદર્શન.
ઉદાહરણ તરીકે ધીરુભાઈ અંબાણીનું વિઝન હતું કે ‘ભારતના સામાન્ય માણસના હાથમાં ફોન હોવો જોઈએ’, આ સ્પષ્ટ વિઝનને સાકાર કરવા માટે તેમણે રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશન દ્વારા વ્યૂહરચના ઘડી અને ભારતના ટેલિકોમ ક્ષેત્રે પરિવર્તન લાવી દીધું. એ જ રીતે ઈન્ફોસિસના સ્થાપક નારાયણમૂર્તિ અને તેમની ટીમે ગ્લોબલ આઈટી સર્વિસીસમાં ભારતીય પ્રતિભાને આગળ લાવવા સ્પષ્ટ વિઝન બનાવ્યું અને તેના અનુરૂપ વ્યૂહરચના ઘડીને કંપનીને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠા અપાવી.
આ દર્શાવે છે કે નાની ટીમ પણ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ અને સુવ્યવસ્થિત વ્યૂહ સાથે વૈશ્વિક સ્તરે સ્થાન મેળવી શકે છે. મહાભારતમાં પાંડવોની તરફેણમાં શ્રીકૃષ્ણે પોતાની રાજનીતિ, સંવાદકલા અને વ્યૂહરચના દ્વારા તેમના કૌરવોના પ્રમાણમાં નાના પરંતુ સંકલિત સૈન્યને મહાસેના બનાવી વિજય તરફ દોરી કારણ કે કૃષ્ણ પાસે સ્પષ્ટ વિઝન હતું કે ધર્મની સ્થાપના કરવી અને અન્યાય સામે લડવું. આજના સમયમાં પણ એ જ સિદ્ધાંત લાગુ પડે છે. જ્યારે કોઈ સ્ટાર્ટઅપ સ્પષ્ટ વિઝન સાથે કાર્ય કરે છે ત્યારે ભલે તે સંખ્યાબળમાં નાનું હોય, પણ વ્યૂહાત્મક આયોજનથી તે વિશાળ કંપનીઓ સામે પણ સફળ થઈ શકે છે. જેમ કે ફ્લિપકાર્ટે પોતાના વિઝન ‘ભારતમાં દરેક વ્યક્તિ માટે ઓનલાઇન શોપિંગ સરળ બનાવવું’ને વ્યૂહાત્મક રીતે અમલમાં મૂકીને વૈશ્વિક દિગ્ગજ એમેઝોન સામે ટક્કર આપી.
આ દર્શાવે છે કે કોઈપણ સંસ્થામાં મેનેજર કે નેતા પાસે માત્ર સ્વપ્ન હોવું પૂરતું નથી પરંતુ તે સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે યોગ્ય દિશા, વ્યૂહ અને સહયોગ જરૂરી છે, કારણ કે વિઝન વિના વ્યૂહ અંધ છે અને વ્યૂહ વિના વિઝન નકામી કલ્પના છે. તેથી મહાભારત આપણને શીખવે છે કે લક્ષ્ય પ્રાપ્તિ માટે પ્રથમ વિઝન નક્કી કરો, પછી વ્યૂહ ઘડો અને ટીમના દરેક સભ્યને એ વિઝનમાં જોડો, કારણ કે નાની સંસ્થા પણ જો સ્પષ્ટ વિઝન સાથે વ્યૂહાત્મક રીતે આગળ વધે તો મહાન સિદ્ધિ હાંસલ કરી શકે છે.
(નિધિ દિવાસળીવાળા નવી પેઢીની તેજસ્વી લેખિકા છે. સુરતસ્થિત વીર નર્મદ યુનિવર્સિટીના સ્નાતક નિધિના બે પુસ્તકો કાવ્યસંગ્રહ ‘ઝરણી‘ અને ચિંતનકણિકાના સંગ્રહ ‘નિજાનંદ‘ ઉપરાંત ‘થોડામાં ઘણું’ મોટીવેશનલ સુવિચારોને પણ વાચકોએ વખાણ્યા છે. માનવ સંબંધો, સ્વભાવ અને સમાજ વ્યવસ્થા ઉપર આધારિત એક લેખમાળા એમના સોશિયલ મીડિયા ઉપર નિયમિત પ્રસિદ્ધ થાય છે. આ કોલમમાં એ મહાભારત અને ગીતા ઉપર આધારિત વહીવટ તેમજ મોટીવેશનને લગતી વાતો સરળ ભાષામાં સમજાવે છે.)
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પૂરગ્રસ્ત પંજાબની મુલાકાત લઈ શકે છે. તેમની મુલાકાત 9 સપ્ટેમ્બરે થઈ શકે છે અને તેઓ પંજાબના ગુરદાસપુરમાં પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાત લઈ શકે છે. પંજાબમાં પૂરને કારણે મૃત્યુઆંક વધ્યો છે. પંજાબ સરકારે તાજેતરના આંકડા જાહેર કર્યા છે, જે મુજબ પંજાબમાં અત્યાર સુધીમાં 46 લોકોના મોત થયા છે. અમૃતસર-હોશિયારપુરમાં દરેકના 7 મૃત્યુ નોંધાયા છે, જ્યારે પંજાબમાં અત્યાર સુધીમાં 3,87,013 લોકો પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. પંજાબમાં અત્યાર સુધીમાં 1996 ગામો પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. પૂર સંકટ દરમિયાન વહીવટીતંત્ર દ્વારા 22854 લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે 3 ગુમ છે.
તે જ સમયે, બોલિવૂડ અભિનેતા સલમાન ખાને પણ ભયંકર પૂર સામે ઝઝૂમી રહેલા પંજાબને મદદ કરવા માટે મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. તેમણે પૂરગ્રસ્ત ગામો માટે બે બોટ મોકલી છે. આમ આદમી પાર્ટીના મહાસચિવ દીપક બાલીએ આ માહિતી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે પરિસ્થિતિ સામાન્ય થયા પછી સલમાન ખાન હુસૈનીવાલા સરહદના ઘણા ગામોને દત્તક લેશે. બાલીએ કહ્યું કે સલમાન ખાનનું ફાઉન્ડેશન બીઇંગ હ્યુમન હુસૈનીવાલા નજીકના ઘણા સરહદી ગામોને દત્તક લેશે અને ત્યાં રાહત અને પુનર્વસન કાર્યમાં મદદ કરશે. સલમાન ખાન દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવેલી બે બોટ આજે જિલ્લા વહીવટીતંત્રને સોંપવામાં આવી છે.
અમૃતસર અને હોશિયારપુર જિલ્લામાં સૌથી વધુ વિનાશ થયો છે, જ્યાં 7-7 લોકોના મોત થયા છે. આ ઉપરાંત, અન્ય ઘણા જિલ્લાઓમાંથી પણ મૃત્યુ અને વિનાશના અહેવાલો આવી રહ્યા છે. સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 1,996 ગામો પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. વહીવટીતંત્ર અને રાહત ટીમો દ્વારા સતત બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં 22,854 લોકોને સલામત સ્થળોએ લઈ જવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 3 લોકો હજુ પણ ગુમ થયાના અહેવાલ છે. સેના, NDRF અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની ટીમો દિવસ-રાત રાહત કાર્યમાં રોકાયેલી છે. હજારો લોકોને તેમના ઘર છોડીને કામચલાઉ શિબિરો અને શાળાઓમાં આશ્રય લેવાની ફરજ પડી છે. લોકો દિવસ-રાત એ આશામાં જીવી રહ્યા છે કે પરિસ્થિતિ ટૂંક સમયમાં સામાન્ય થઈ જશે અને તેઓ તેમના ઘરે પાછા ફરી શકશે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરી અને તેમને પોતાના મિત્ર અને મહાન વડા પ્રધાન કહ્યા. પીએમ મોદીએ પણ ટ્રમ્પના આ નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિનો આભાર માન્યો અને ભારત-અમેરિકા વૈશ્વિક ભાગીદારો ગણાવ્યા. પીએમ મોદીએ તેમની પોસ્ટમાં કહ્યું કે તેઓ ટ્રમ્પની લાગણીઓ અને સંબંધોના સકારાત્મક મૂલ્યાંકનની ખૂબ પ્રશંસા કરે છે અને સંપૂર્ણ પ્રતિક્રિયા આપે છે. તેમણે લખ્યું કે ભારત અને અમેરિકા સકારાત્મક અને ભવિષ્યલક્ષી વ્યાપક અને વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી ધરાવે છે.
ભારતનું વલણ સંતુલિત રહ્યું
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત પર 50% ટેરિફ લાદ્યો ત્યારથી, ભારતે ખૂબ જ સંતુલિત અને પરિપક્વ વલણ અપનાવ્યું છે. ભારતે ટ્રમ્પના વિવાદાસ્પદ અને ક્યારેક કઠોર નિવેદનો પર તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ મૌન અને તર્કના આધારે પોતાનું સ્થાન સ્પષ્ટ કર્યું છે. વડાપ્રધાન મોદીએ સંવેદનશીલતા અને સંયમ દર્શાવતા નિવેદનો પણ આપ્યા, જે તથ્યપૂર્ણ અને શાંતિપૂર્ણ હતા. ભારતનું વલણ એવું રહ્યું છે કે અમેરિકા સાથે તેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ અને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા જાળવી રાખવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ભારત એક મજબૂત ભાગીદાર છે
વૈશ્વિક પરિદ્રશ્યમાં, ભારત ચીન અને અમેરિકા બંને વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ચીન ઇચ્છે છે કે ભારત તેની સાથે જોડાઈને પોતાનો પ્રાદેશિક પ્રભાવ વધારે, જ્યારે અમેરિકા ભારતને એક મજબૂત ભાગીદાર તરીકે જુએ છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ અને યુએસ એમ્બેસીએ સપ્ટેમ્બર મહિનાને ભારત-અમેરિકા સંબંધોને વધુ સુધારવાનો મહિનો જાહેર કર્યો અને લોકોને આ પહેલને સમર્થન આપવા હાકલ કરી. આ પગલાને બંને દેશો વચ્ચે સંપર્ક વધારવા અને સકારાત્મક વાતાવરણ બનાવવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવ્યું.
અમદાવાદ : શહેરો માત્ર વસવાટની જગ્યા નથી, પરંતુ દેશના આર્થિક અને સામાજિક વિકાસનું એન્જિન છે. એવો સર્વસંમતિ અભિપ્રાય ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટાઉન પ્લાનર્સ, ઇન્ડિયા (ITPI)ના ગુજરાત પ્રાદેશિક ચેપ્ટર દ્વારા આયોજિત વર્કશોપમાં નિષ્ણાતોએ વ્યક્ત કર્યો હતો. ડેન્સિફિકેશન ઓફ એક્ઝિસ્ટિંગ સિટીઝ : ઓપર્ચ્યુનિટીઝ એન્ડ ચેલેન્જીસ વિષયક આ વર્કશોપમાં દેશભરના શહેરી આયોજન નિષ્ણાતો, સરકારી અધિકારીઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ મોટી સંખ્યામાં જોડાયા હતા.
શહેરો વગર વિકાસ અશક્ય
કાર્યક્રમમાં મુખ્ય વક્તવ્ય આપતાં CEPT યુનિવર્સિટીના પ્રમુખ બર્જોર મહેતાએ કહ્યું કે, ઘણાં વર્ષોથી આપણે ભારતને ગામડાઓનો દેશ માનતા આવ્યા છીએ, પરંતુ હકીકત એ છે કે શહેરો વિના કોઈપણ દેશ વિકસિત થતો નથી. ભારતને 4 ટ્રિલિયન ડોલરથી 10 ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા તરફ આગળ વધવું હોય, તો શહેરોને ગતિશીલ, ઉત્પાદક અને કાર્યક્ષમ બનાવવું જ પડશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો શહેરો પોતાની ગતિ ગુમાવે તો તેઓ આર્થિક રીતે મૃત્યુ પામે છે. તેથી શહેરોના સતત પુનર્વિકાસ માટે નવા કાયદા અને નીતિઓ લાવવી આવશ્યક છે.
યોજનાબદ્ધ વિકાસ જ સમયની માંગ
ITPIના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ એન.કે.પટેલે જણાવ્યું કે ભારત પાસે પ્રતિ નાગરિક જમીન ખૂબ ઓછી છે. અયોગ્ય શહેરીકરણથી ખર્ચમાં વધારો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભારણ ઊભું થાય છે. યોજનાબદ્ધ શહેરીકરણ જ એ માર્ગ છે, જે જમીનનો સમચિત ઉપયોગ, જાહેર પરિવહનને પ્રોત્સાહન, કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડો અને સામાજિક એકતા પ્રબળ બનાવે છે.
અમદાવાદનો ઉલ્લેખ
કાર્યક્રમમાં અમદાવાદની મેયર પ્રતિભા જૈને કહ્યું કે, અમદાવાદ યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી હોવા ઉપરાંત ભારતનું સૌથી સ્વચ્છ મોટું શહેર છે. હવે 2036ના ઓલિમ્પિક માટે તૈયાર થતું આ શહેર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની ઓળખ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.
વર્કશોપના મુખ્ય મુદ્દાઓ
આ વર્કશોપમાં નીચેના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ.
કોમ્પેક્ટ સિટી ડેવલપમેન્ટ મોડેલ
નીતિગત નવીનતા અને ડિજિટલ પ્લાનિંગ ટૂલ્સ
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઈન્વેસ્ટમેન્ટનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ
જાહેર જગ્યા, ગતિશીલતા અને ટકાઉ વિકાસ માટે નવી દિશાઓ
ગુજરાત સહિત વિવિધ રાજ્યોના પ્રતિનિધિઓએ તેમના અનુભવો શેર કર્યા. નિષ્ણાતોએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે શહેરી વિકાસ માટે યોગ્ય નીતિ, મજબૂત અમલ અને વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓનો અનુસરો – એ જ ભારતના ટકાઉ વિકાસની ચાવી છે.
ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે રાજ્યના શ્રેષ્ઠ શિક્ષક પુરસ્કાર મેળવનારા શિક્ષકોને ખાસ ભેટ આપવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય મુજબ, રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે શ્રેષ્ઠ શિક્ષક પુરસ્કાર મેળવનારા શિક્ષકો રાજ્યભરમાં ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમની બધી બસોમાં અને રાજ્યની બહારના તે રૂટ પર જ્યાં બસો ઉપલબ્ધ છે ત્યાં જીવનભર મફત મુસાફરી કરી શકશે.
મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે શ્રેષ્ઠ શિક્ષક તરીકેનો એવોર્ડ મેળવનારા રાજ્યના શિક્ષકોને એક મહત્વપૂર્ણ ભેટ આપતો નિર્ણય કર્યો છે.
મુખ્યમંત્રીશ્રીના આ નિર્ણય અનુસાર, રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ શ્રેષ્ઠ શિક્ષકનો એવોર્ડ પ્રાપ્ત શિક્ષકો ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહન વ્યવહાર નિગમ (ST)ની…
ગુજરાત રાજ્ય પુરસ્કાર વિજેતા શિક્ષક સંઘ દ્વારા મુખ્યમંત્રી સમક્ષ રજૂ કરાયેલા આવેદનપત્રો પ્રત્યે સંવેદનશીલતા અને સકારાત્મક પ્રતિભાવ આપતા, તેમણે આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. પુરસ્કાર વિજેતા શિક્ષકોને આજીવન મફત મુસાફરીની સુવિધા આપવાના આ નિર્ણયથી રાજ્યના અત્યાર સુધીમાં લગભગ 957 રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતા શિક્ષકોને લાભ થશે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં રાજ્ય અથવા રાષ્ટ્રીય સ્તરે શ્રેષ્ઠ શિક્ષક પુરસ્કાર મેળવનારા શિક્ષકો પણ આ લાભ માટે પાત્ર બનશે.
શિક્ષકોના સન્માનમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની મોટી જાહેરાત
મુખ્યમંત્રી શિક્ષક દિવસ નિમિત્તે રાજ્યના દૂરના વિસ્તારોના શિક્ષકો સાથે સંવાદ દરમિયાન બોલી રહ્યા હતા. તેમણે 19 જિલ્લાના દૂરના વિસ્તારોના 37 પ્રતિષ્ઠિત શિક્ષકો સાથે વાતચીત કરી અને શિક્ષણમાં તેમના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ તેમનું સન્માન કર્યું. મુખ્યમંત્રી પટેલે જણાવ્યું કે રાજ્યભરની શાળાઓમાં શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ ટૂંક સમયમાં ભરવામાં આવશે. શિક્ષકોએ જણાવ્યું કે મુખ્યમંત્રી સાથેની વાતચીતથી તેમને ઘણું પ્રોત્સાહન મળ્યું છે.
દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ દરમિયાન, શ્રાદ્ર કરવામાં આવે છે. જેને પિતૃપક્ષ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ભીષ્મપર્વના પ્રસંગો આપણને સમજાવે છે. યુદ્ધ શરૂ થાય તે પહેલાં ભીષ્મ, દ્રોણાચાર્ય અને કૃષ્ણ પોતપોતાના પક્ષને જીત અપાવવા માટે સુવ્યવસ્થિત વ્યૂહરચના ઘડે છે, કારણ કે વિઝન (દીર્ઘદૃષ્ટિ) વગર સંસ્થા કે સેના સાચા અને યોગ્ય માર્ગદર્શન વગર પોતાની દિશા ગુમાવી દે એ નિશ્ચિત છે. આજના મેનેજમેન્ટમાં પણ વિઝન એ સંસ્થાનો આત્મા છે અને વ્યૂહરચના એ તેનું માર્ગદર્શન.
