સંસદનું વિશેષ સત્રઃ મહિલા આરક્ષણ, સીમાંકન બિલ પર થશે ચર્ચા

નવી દિલ્હીઃ આજથી સંસદનું વિશેષ સત્ર શરૂ થઈ રહ્યું છે. તેમાં મહિલા આરક્ષણ બિલ રજૂ કરવામાં આવશે. એ સાથે જ જનગણના બાદ પ્રસ્તાવિત સીમાંકન અને લોકસભાની બેઠકોમાં શક્ય વધારા જેવા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થશે. આ દરમિયાન સમાચાર છે કે લોકસભામાં મોદી સરકાર એક “શેડ્યુલ” રજૂ કરે  એવી શક્યતા છે. શેડ્યુલનો અર્થ થાય છે કે કોઈ વધારાની જોગવાઈ હેઠળ બિલ સાથે જોડાયેલી વિગતવાર માહિતી આપવી.

હકીકતમાં, લોકસભામાં  સરકાર ત્રણ બિલ રજૂ કરવા જઈ રહી છે, જેમાં મહિલા આરક્ષણ અને સીમાંકન પ્રક્રિયા અંગે ઘણું સમજાવવામાં આવશે, પરંતુ લોકસભાની બેઠકોમાં શા ફેરફાર થશે તે અંગે હજી સ્પષ્ટ માહિતી નથી. એ કારણે સરકાર અલગથી એક શેડ્યુલ લાવીને તમામ શંકાઓ દૂર કરવા માગે છે. એક સૂત્રએ કહ્યું હતું કે કોઈ પણ ગેરસમજ બાકી રાખવામાં આવશે નહીં, બધું કાયદા મુજબ જ કરવામાં આવશે.

ઉદાહરણ તરીકે, હાલમાં તામિલનાડુમાં લોકસભાની 39 બેઠકો છે, એટલે કે કુલ બેઠકોમાં તેનો હિસ્સો આશરે 7.2 ટકા થાય છે. સરકારનું કહેવું છે કે જો સીમાંકન થાય અને બેઠકો વધે તો પણ આ હિસ્સો લગભગ 7.2 ટકા જ રહેશે. અંદાજ છે કે દરેક રાજ્યની બેઠકોમાં આશરે 50 ટકા જેટલો વધારો થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તામિલનાડુને 57થી 58 બેઠકો મળી શકે છે.

દક્ષિણનાં રાજ્યોને ભય શા માટે?

તામિલનાડુને લઈને ચર્ચા વધુ છે કારણ કે મુખ્ય મંત્રી એમ.કે. સ્ટાલિન આ મુદ્દે વિરોધ દર્શાવી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે જો 2011ની જનગણનાને આધાર બનાવવામાં આવશે, તો ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર જેવાં રાજ્યોની બેઠકોમાં મોટો ફેરફાર થઈ શકે છે.

સૂત્રોએ એ માહિતી પણ આપી છે કે સંઘીય સંતુલન જાળવવા માટે બેઠકો વધારવામાં આવી રહી છે. એ સાથે જ કુલ બેઠકોમાંથી એક તૃતીયાંશ (એક-તૃતીય) બેઠકો મહિલાઓ માટે આરક્ષિત રહેશે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે સીમાંકનની પ્રક્રિયા રાજ્યોની અંદર ચૂંટણી ક્ષેત્રોની સીમાઓમાં ફેરફાર કરશે અને આ 2011ની જનગણનાને આધારે થશે. અત્યાર સુધી 2001ની જનગણનાને આધારે રાજ્યોની અંદર ક્ષેત્રોની પુનઃવ્યવસ્થા કરવામાં આવતી હતી.