અમદાવાદઃ જાન્યુઆરીમાં દેશમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરની કામગીરી આશરે આઠ વર્ષની ઊંચાઈએ પહોંચી હતી. જાન્યુઆરીમાં નવા બિઝનેસ ઓર્ડર્સમાં વધારો થયો હતો, જે માગમાં રિકવરી થઈ રહી હોવાના સંકેત છે. વેચાણમાં વધારો થવાને કારણે ઉત્પાદન એકમોમાં વધુ કર્મચારીઓની ભરતી થઈ હતી, જે પાછલાં સાત વર્ષમાં સૌથી વધુ છે. જેથી અર્થતંત્ર પાટે ચડી રહ્યું હોવાનું જણાય છે. આ એક ખાનગી સર્વેમાં જણાઇ આવ્યું છે.
દેશમાં અર્થતંત્રમાં પ્રસરેલી મંદીની વચ્ચે પાછલા કેટલાક મહિનાઓમાં પહેલી વાર સકારાત્મક આંકડા આવ્યા છે. દેશનો જીડીપી ગ્રોથ સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકમાં 4.5 ટકાએ હતો, જે છ વર્ષમાં સૌથી નીચલા સ્તરે હતો.
જાન્યુઆરીમાં માગમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાને કારણે નવા વેપાર, ઉત્પાદનવધારો, નિકાસ, એકમોની ખરીદીમાં વધારો અને રોજગારમાં વધારો થયો હતો. આ સમયગાળામાં બિઝનેસ સેન્ટિમેન્ટ પણ સાનુકૂળ રહ્યું હતું.
જાન્યુઆરીમાં ઇન્ડિયા મેન્યુફેક્ચરિંગ પીએમઆઇ ડિસેમ્બરના 52.7ની તુલનાએ 55.3 આવ્યો હતો. જે છેલ્લાં આઠ વર્ષમાં સૌથી વધુ હતો. જે ફેબ્રુઆરી, 2012 પછી પીએમઆઇનો સૌથી વધુ ગ્રોથ છે. આ પીએમઆઇ ઇન્ડેક્સ 50ની નીચે હોય તો વેપારનું સંકોચન દર્શાવે છે અને 50ની ઉપર હોય તો વેપારનું વિસ્તરણ દર્શાવે છે.
સતત છેલ્લા 30 મહિનાથી મેન્યુફેક્ચરિંગ પીએમઆઇ 50ની ઉપર આવી રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે વેપારમાં વિસ્તરણ થઈ રહ્યું છે. વળી, કુલ વેચાણમાં વધારો વિદેશનાં બજારોની માગને મજબૂત કરશે. નવેમ્બર, 2018થી નવા નિકાસ ઓર્ડર્સમાં ઝડપી વધારો થઈ રહ્યો છે.
આવો સવાલ માત્ર પવન વર્માએ નહિ, પણ ઘણાએ પૂછ્યો છે. પરંતુ નીતિશકુમારની નૌટંકી એબ્સર્ડ ડ્રામા જેવી સાબિત થઈ રહી છે. એપ્સર્ડ પ્લે તેના લખનારાને પણ સમજાતું હશે કે કેમ, જોનારાને ભાગ્યે જ સમજાતું હોય છે. તેનું વિવેચન વાંચવું પડે ત્યારે સમજ પડે, અથવા કહો કે ગેરસમજ ઉલટાની વધે. નીતિશકુમારના કિસ્સામાં એવું જ થઈ રહ્યું છે. તેઓ વારંવાર પલટી મારીને દેશના શ્રેષ્ઠ પાટલીબદલુ સાબિત થઈ રહ્યા છે. ભાજપ સાથે દોસ્તી તોડવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે એવું વિવેચન તેમનું એબ્સર્ડ થિયેટર જોઈને થયું હતું. તે વિવેચન ગેરસમજ કરનારું હોય તે રીતે તેઓ દિલ્હી પહોંચીને ભાજપના નેતા અમિત શાહ સાથે સભાઓ ગજવી રહ્યા છે.
કદાચ બંને પક્ષે ગરજ ઊભી થઈ છે. બિહારમાં એકલે હાથે ચૂંટણી જીતી શકાશે નહિ તે ભાજપને સમજાઈ ગયું છે. સાથે જ નીતિશકુમારને ખ્યાલ આવી ગયો કે પાટલીબદલુની છાપ પછી હવે તેના પર આરજેડી અને કોંગ્રેસના ટેકેદારો વિશ્વાસ કરશે નહિ. તેથી તેમના માટે પણ એકલા હાથે ચૂંટણી લડવી મુશ્કેલ છે. આરજેડી અને કોંગ્રેસના શરણમાં જઈને સમાધાન થઈ શકે તેવી એક શક્યતા હતી, પણ તે બહુ મુશ્કેલ કામ તેમને લાગ્યું હશે. શરણમાં બેસીને સાવ સામાન્ય થઈ જવાનું હોય તો પછી ભાજપ સાથે જ સામાન્ય થઈને શા માટે ના રહેવું? કદાચ એવું તેમણે વિચાર્યું હશે.
નોટબંધીમાં સામાન્ય માણસ હેરાન હેરાન થઈ ગયો હતો. આસામમાં એનઆરસી આવ્યું તેના કારણે પાંચ લાખ હિન્દુઓ જ બાકાત થઈ ગયા. અમે બિહારના ગરીબોને, જમીનવિહોણાને, જન્મતારીખના દાખલા ના ધરાવતા લોકોને હેરાન કરવા માગતા નથી તેવો મુદ્દો જેડીયુને કામ લાગે તેવો હતો, પણ નીતિશકુમારે તેમની નૌટંકીમાં નવો જ અંક શરૂ કર્યો છે. તેમણે પ્રશાંત કિશોર અને પવન વર્મા બંનેને દૂર કર્યા છે. આ બંને કદાચ હવે આમ આદમી પાર્ટી કે પછી સરપ્રાઇઝ સાથે કોંગ્રેસમાં પણ જોડાઈ શકે છે. વચ્ચે પવન વર્માએ એક મુલાકાતમાં એવો ધડાકો પણ કર્યો હતો કે નીતિશકુમાર એક તબક્કે કોંગ્રેસમાં જોડાઈ જવા માગતા હતા. આખી પાર્ટી સહિત કોંગ્રેસમાં ભળી જવાની તેમની ગણતરી હતી તેવું પવન વર્માએ કહ્યું હતું. જોકે તે વિવાદ બહુ આગળ વધ્યો નથી.
પ્રશાંત કિશોર અને પવન વર્મા બીજા કયા ચોંકાવનારા ખુલાસા કરે છે તેની હવે રાહ જોવાઈ રહી છે. તે સાથે જ બિહારનું અને નીતિશકુમારનું નાટક વધારે રોચક બનવાનું છે. દિલ્હી રાજ્ય નાનું છે અને પૂર્ણ કક્ષાનું રાજ્ય નથી. ભાજપે વાતને આડે પાટે ચડાવવા કોશિશ કર્યા પછીય દિલ્હીમાં તક દેખાતી નથી, તેથી દિલ્હીને બહુ મહત્ત્વ ના આપવું તેવું વલણ લીધેલું જણાય છે. દિલ્હીમાં ભાજપની બેઠકો વધવાની છે તે નક્કી છે, તેથી આ ચૂંટણીને તેનાથી વધુ મહત્ત્વ ના આપવું તે ભાજપની સ્ટ્રેટેજી છે.
નીતિશકુમાર આ વાત સમજતા હશે. તેઓ જાણતા હશે કે એનઆરસી મુદ્દે દબાણ કરીને પોતાનું નેતૃત્ત્વ પાકું કરાવી શકાશે. મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના અને ઝારખંડમાં આજસુ જેવી પોતાની સ્થિતિ ના થાય તે માટે તેઓ સાવધ થઈ ગયા હતા. રાષ્ટ્રીય સ્તરે જવાનું તેમનું સપનું હવે સાકાર થાય તેવું લાગતું નથી, કેમ કે તેમણે જાતે જ પગ પર કુહાડો માર્યો છે. તે સંજોગોમાં બિહાર સાચવી રાખવું તેમના માટે જરૂરી છે. સાથે જ બિહાર જાળવી રાખવું ભાજપ માટે પણ જરૂરી છે. તેથી પરસ્પરની ગરજને કારણે અત્યારે બંને પક્ષો સાથે રહ્યા છે, પણ ભાજપ બિહારમાં પોતાની રીતની તૈયારી તો રાખશે જ. નીતિશના નાટકને ભાજપ એકથી વધુ વાર જોઈ ચૂક્યું છે. દિલ્હીના પરિણામો, બજેટના પડઘા શેરબજારમાં અને નાણા બજારમાં અને ઉદ્યોગમાં શું પડે છે તે પણ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં ખબર પડશે. નાણાકીય વર્ષનો અંત માર્ચમાં આવશે તે સાથે ગરમી વધશે, રાજકીય ગરમી પણ વધશે અને તે પછી રાજકીય નાટકોના નવા અંક ખુલશે. જોતા રહેજો.
