નવી દિલ્હી: સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ ગુરુવારથી શરૂ થઈ રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે આ કાર્યક્રમ દેશના એવાં અસંખ્ય લોકોને યાદ કરવા માટે છે જેમણે ક્યારેય પોતાના સિદ્ધાંતો સાથે સમાધાન કર્યું નથી. સૌથી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓ છતાં પોતાના સંકલ્પમાં તેઓ અડગ રહ્યા છે.
સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વનું આયોજન ૧૦૨૬માં સોમનાથ મંદિર પર થયેલા પ્રથમ મોટા હુમલાના ૧૦૦૦ વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે કરવામાં આવી રહ્યું છે. જે પવિત્ર મંદિરની સ્થાયી ભાવના અને ભારતના સાંસ્કૃતિક સ્થિતિસ્થાપકતાની ઉજવણી કરે છે. કારણ કે સદીઓથી આક્રમણકારો દ્વારા અનેક વિનાશ પછી મંદિરનું વારંવાર પુનઃર્નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ શ્રદ્ધા, વિનાશ અને પુનઃર્નિર્માણના પ્રતીક તરીકે ઉજવણીની શરૂઆત કરી હતી, જે દર્શાવે છે કે પેઢીઓથી મંદિરની સતત પુનઃસ્થાપના ૧૯૫૦ના દાયકામાં તેના પુનઃર્નિર્માણમાં કેવી રીતે પરિણમી, જે રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને ભારતની સભ્યતાની શક્તિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
X પર એક પોસ્ટમાં, પીએમ મોદીએ કહ્યું, “સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ આજથી શરૂ થાય છે. એક હજાર વર્ષ પહેલાં, જાન્યુઆરી 1026માં, સોમનાથ પર પ્રથમ હુમલો થયો હતો. 1026નો હુમલો અને ત્યારબાદના હુમલા લાખો લોકોની શાશ્વત શ્રદ્ધાને ઓછી કરી શક્યા નહીં, કે સોમનાથને વારંવાર ફરીથી બનાવનાર સભ્યતાની ભાવનાને તોડી શક્યા નહીં.”
તેમણે સોમનાથની તેમની અગાઉની મુલાકાતોના ફોટોગ્રાફ્સ પણ શેર કર્યા અને નાગરિકોને ‘સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ’ હેશટેગનો ઉપયોગ કરીને પવિત્ર મંદિર સાથે સંબંધિત તેમની યાદો અને અનુભવો શેર કરવા વિનંતી કરી.
“સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ ભારત માતાના અસંખ્ય સંતાનોને યાદ કરવા વિશે છે, જેમણે ક્યારેય તેમના સિદ્ધાંતો અને નૈતિકતા સાથે સમાધાન કર્યું નહીં. સમય ગમે તેટલો ભયાનક હોય, તેમનો સંકલ્પ અટલ રહ્યો અને આપણા નૈતિકતા પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા અટલ રહી,” પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું.
સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રકરણને યાદ કરતા, પીએમ મોદીએ સોમનાથ મંદિરના પુનઃસ્થાપનના 50 વર્ષ નિમિત્તે ઉજવણીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે પ્રક્રિયા સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ દ્વારા સ્વતંત્રતા પછી તરત જ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
૩૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૦૧ના રોજ સોમનાથમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમની ઝલક શેર કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, “આ એ વર્ષ હતું જ્યારે ૧૯૫૧માં તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદની હાજરીમાં પુનઃનિર્મિત સોમનાથ મંદિરના દ્વાર ખુલ્યાના ૫૦ વર્ષ પૂરા થયા હતા. સરદાર પટેલ, કે.એમ. મુનશી અને અન્ય ઘણા લોકોના પ્રયાસો નોંધપાત્ર હતા. તે સમયે સરદાર પટેલની ૧૨૫મી જયંતિ પણ ઉજવાઈ રહી હતી.”
તેમણે વધુમાં ઉલ્લેખ કર્યો કે ૨૦૦૧ના કાર્યક્રમમાં તત્કાલીન પ્રધાનમંત્રી અટલ બિહારી વાજપેયી, ગૃહમંત્રી લાલકૃષ્ણ અડવાણી અને અન્ય ઘણા મહાનુભાવોએ હાજરી આપી હતી.
“૨૦૨૬માં, ૧૯૫૧ના ભવ્ય સમારોહના ૭૫ વર્ષ પૂર્ણ થયા!” પીએમ મોદીએ ઉમેર્યું.
દરમિયાન, સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વના ભાગ રૂપે ગુજરાતના સોમનાથ મંદિરમાં વર્ષભરની પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ૮ જાન્યુઆરીથી ૧૧ જાન્યુઆરી સુધી મંદિર પરિસરમાં વિવિધ આધ્યાત્મિક અને સામાજિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવશે. વડાપ્રધાન મોદી ૧૧ જાન્યુઆરીએ સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા માટે સોમનાથ મંદિરની મુલાકાત લેવાના છે. કેન્દ્રિય થીમ ‘અખંડ શ્રદ્ધા’ છે, જે વારંવારના હુમલાઓ છતાં ભારતની સ્થાયી સંસ્કૃતિ અને ભાવનાના પ્રતીક તરીકે મંદિરના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.
અગાઉ, પીએમ મોદીએ એક બ્લોગ પોસ્ટમાં કહ્યું હતું કે સોમનાથ મંદિર ભારતીય આત્માની શાશ્વત ઘોષણા છે, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે નફરત અને કટ્ટરતામાં ક્ષણભર માટે નાશ કરવાની શક્તિ હોઈ શકે છે, પરંતુ ભલાઈની શક્તિમાં શ્રદ્ધા અને દૃઢતામાં અનંતકાળ માટે સર્જન કરવાની શક્તિ છે. તેમણે યાદ કર્યું કે ૧૯૪૭માં દિવાળી દરમિયાન સરદાર પટેલની આ સ્થળની મુલાકાતે તેમને ખૂબ જ પ્રભાવિત કર્યા હતા, જેના કારણે તે જ સ્થળે મંદિરનું પુનઃનિર્માણ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
“૧૧ મે, ૧૯૫૧ના રોજ, ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદની હાજરીમાં ભવ્ય સોમનાથ મંદિર ભક્તો માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું હતું,” તેમણે કહ્યું.
પીએમ મોદીએ નોંધ્યું હતું કે સોમનાથ મંદિરના પુનઃસ્થાપનમાં સરકારને સત્તાવાર રીતે સામેલ કરવાના વિચારની નેહરુ વિરુદ્ધ હતા.
“મહાન સરદાર સાહેબ આ ઐતિહાસિક દિવસ જોવા માટે જીવિત નહોતા, પરંતુ તેમના સ્વપ્નની પરિપૂર્ણતા રાષ્ટ્ર સમક્ષ ઉંચી હતી. તત્કાલીન વડા પ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ આ વિકાસથી ખૂબ ઉત્સાહિત નહોતા. તેઓ માનનીય રાષ્ટ્રપતિ તેમજ મંત્રીઓને આ ખાસ કાર્યક્રમમાં જોડવા માંગતા ન હતા. તેમણે કહ્યું કે આ કાર્યક્રમથી ભારતની ખરાબ છાપ ઉભી થઈ. પરંતુ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ મક્કમ રહ્યા, અને બાકીનો ઇતિહાસ છે,” પીએમ મોદીએ તેમના બ્લોગ પોસ્ટમાં લખ્યું.
નેહરુના વાંધાઓ છતાં, સરદાર પટેલ, કે.એમ. મુનશી (જેમણે બાંધકામના પ્રયાસોનું નેતૃત્વ કર્યું હતું) અને રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ રાષ્ટ્રીય ગૌરવના પ્રતીક તરીકે મંદિરના પુનઃસ્થાપનના મજબૂત સમર્થકો હતા. મંદિર આખરે સરકારી ભંડોળનો ઉપયોગ કરીને નહીં પણ જાહેર દાનમાંથી એકત્રિત કરેલા નાણાંનો ઉપયોગ કરીને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું.
પીએમ મોદીએ કહ્યું કે સોમનાથ પર કોઈ પણ ચર્ચા કે.એમ. મુનશીનો ઉલ્લેખ કર્યા વિના પૂર્ણ થતી નથી, જેમણે સરદાર પટેલને જોરદાર ટેકો આપ્યો હતો.
