નવી દિલ્હી: અગ્રણી સહકારી સંસ્થા ઇફકો દ્વારા વર્ષ 2025નું પ્રતિષ્ઠિત ‘ઇફકો સાહિત્ય સન્માન’ જાણીતા કથાકાર મૈત્રેયી પુષ્પાને અર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. સાથે જ ‘ઇફકો યુવા સાહિત્ય સન્માન 2025’ લેખિકા અંકિતા જૈનને તેમની પુસ્તક ‘ઓ રે! કિસાન’ માટે આપવામાં આવ્યું છે. આ સન્માન સમારોહ 30 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે યોજાયો હતો. જેમાં ઇફકોના અધ્યક્ષ દિલીપ સંઘાણીએ બંને સાહિત્યકારોને સન્માનિત કર્યા.
મૈત્રેયી પુષ્પાની નોંધપાત્ર રચનાઓમાં ‘ચિન્હાર’, ‘ગોમા હસતી હૈ’, ‘લલમણિયાં’, ‘છાંહ’, ‘પિયરી કા સપના’, ‘સમગ્ર કહાનીઓ’ જેવા વાર્તાસંગ્રહો, તેમજ ‘ઇદન્નમમ’, ‘ચાક’, ‘અલ્મા કબૂતરી’, ‘અગનપાખી’, ‘ત્રિયા હઠ’ સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ ઉપન્યાસો સામેલ છે. તેમની રચનાઓ પર આધારિત ટેલિફિલ્મ અને ધારાવાહિકોનું પણ પ્રસારણ થયું છે. મૈત્રેયી પુષ્પાને અગાઉ સાર્ક લિટરરી એવોર્ડ, પ્રેમચંદ સન્માન, મહાત્મા ગાંધી સન્માન, શાશ્વતી સન્માન સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવી ચૂકી છે.
યુવા સાહિત્યકાર અંકિતા જૈન એક રિસર્ચ એસોસિએટ અને સહાયક પ્રોફેસરથી લેખિકા બન્યા છે. તેમનું પ્રથમ પુસ્તક ‘એવી તેવી ઔરત’ જાગરણ-નીલસન બેસ્ટસેલર રહ્યું હતું. તેમની અન્ય કૃતિઓમાં ‘મૈં સે માં તક’, ‘ઓ રે! કિસાન’, ‘મુહલ્લા સલીમબાગ’ તેમજ બાળ ઉપન્યાસ ‘આતંકી મોર’નો સમાવેશ થાય છે.
અંકિતા જૈને વિવિધ અખબારો અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર લેખન કર્યું છે. તેઓ ‘વૈદિક વાટિકા’ એગ્રો મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીના ડાયરેક્ટર તેમજ ‘જય જંગલ ફાર્મર્સ પ્રોડ્યુસર કંપની’ના સ્થાપક સભ્ય છે. આ સાથે જ તેઓ વ્યાવસાયિક સ્કલ્પ્ચર પેઇન્ટિંગ આર્ટિસ્ટ અને ટ્રેનર તરીકે પણ કાર્યરત છે.
ઇફકો દ્વારા વર્ષ 2011થી શરૂ કરાયેલો ઇફકો સાહિત્ય સન્માન દર વર્ષે એવા હિન્દી લેખકોને આપવામાં આવે છે, જેમના સાહિત્યમાં મુખ્યત્વે ગ્રામિણ અને કૃષિ જીવનનું જીવંત ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું હોય. આ પુરસ્કાર હેઠળ સન્માનિત સાહિત્યકારને પ્રતિક ચિહ્ન, પ્રશસ્તિ પત્ર તથા 11 લાખ રૂપિયાનો ચેક અર્પણ કરવામાં આવે છે.વરિષ્ઠ સાહિત્યકાર ચંદ્રકાંતાની અધ્યક્ષતાવાળી પસંદગી સમિતિએ મૈત્રેયી પુષ્પાનું પસંદગી તેમના ગ્રામિણ જીવન અને બદલાતા ભારતીય સમાજના યથાર્થને કેન્દ્રમાં રાખતા સાહિત્યિક યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને કરી હતી.
સમારોહ દરમિયાન ફ્લાઇંગ ફેધર્સ આર્ટ એસોસિએશન દ્વારા મૈત્રેયી પુષ્પાની વાર્તા ‘ગુનાહગાર’નું નાટ્યમંચન પણ કરવામાં આવ્યું. કાર્યક્રમમાં શિક્ષકો, વિદ્યાર્થીઓ તથા મોટી સંખ્યામાં સાહિત્યપ્રેમીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા.
