બનાસકાંઠા: વન વિભાગ ડીસા તાલુકાના દાવસ ગામમાં પ્રથમ હાઇ-ટેક નર્સરી સ્થાપિત કરવા માટે તૈયાર છે. જે અંદાજે 13 એકર જમીનને આવરી લેશે અને તેનો અંદાજિત ખર્ચ રૂ. 3.5 કરોડ થશે. વન વિભાગ અને સામાજિક વનીકરણ વિભાગ દ્વારા દેખરેખ હેઠળ આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ રાજ્યભરમાં વનીકરણના પ્રયાસોને મજબૂત બનાવવા અને દુર્લભ વનસ્પતિ પ્રજાતિઓનું જતન કરવાનો છે. આ નર્સરી પર્યાવરણીય સંરક્ષણ માટે એક અનુકરણીય મોડેલ તરીકે સેવા આપશે.
“મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અદ્યતન ટેકનોલોજી, નિયંત્રિત વાતાવરણ અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા, રોગમુક્ત અને મજબૂત છોડનું ઉત્પાદન કરવાનો છે. આ પહેલ મોટા પાયે વનીકરણને ટેકો આપશે અને રાજ્યના પર્યાવરણીય સંરક્ષણના પ્રયાસોને વધારશે,” તેમણે જણાવ્યું હતું.
હાઇ-ટેક નર્સરી વાર્ષિક 10 લાખથી વધુ રોપાઓનું ઉત્પાદન કરશે. મિસ્ટ ચેમ્બર, અંકુરણ ચેમ્બર, પોલીહાઉસ અને નેટ હાઉસ સહિતની અદ્યતન સુવિધાઓ પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં પણ શ્રેષ્ઠ વૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરશે. માટી વગર છોડ ઉગાડવા જેવી ખાસ તકનીકોનો ઉપયોગ લુપ્ત થવાની આરે રહેલી વનસ્પતિ પ્રજાતિઓનું સંરક્ષણ કરવા માટે કરવામાં આવશે, જે ઝડપી અને સ્વસ્થ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે. એક બીજ બેંક અને બીજ પ્રક્રિયા એકમ સુવિધાનો ભાગ હશે, જે દુર્લભ અને મૂલ્યવાન બીજને લાંબા ગાળાના સંરક્ષણ માટે વૈજ્ઞાનિક રીતે સંગ્રહિત કરવાની મંજૂરી આપશે.
આ ઉપરાંત, ‘નર્સરી માહિતી કેન્દ્ર’ વિદ્યાર્થીઓ, ખેડૂતો અને પર્યાવરણ ઉત્સાહીઓને છોડની ખેતી, વનીકરણ અને કુદરતી સંરક્ષણ પર માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે. આ પ્રોજેક્ટમાં સ્વસ્થ છોડના વિકાસ માટે કાર્બનિક ખાતર ઉત્પન્ન કરવા માટે વર્મીકમ્પોસ્ટિંગ યુનિટનો પણ સમાવેશ થશે. રાજ્યભરમાં મોટા પાયે વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમોને ટેકો આપતા ઊંચા અને મજબૂત રોપાઓ વિકસાવવાની પદ્ધતિઓ અમલમાં મૂકવામાં આવશે. અધિકારીઓએ ભાર મૂક્યો કે નર્સરી માત્ર ગુજરાતના હરિયાળા આવરણમાં વધારો કરશે નહીં. પરંતુ પર્યાવરણીય સંતુલન પણ જાળવી રાખશે અને લુપ્તપ્રાય વનસ્પતિ પ્રજાતિઓના સંરક્ષણમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે.
