નવી દિલ્હીઃ ઈરાન–ઈઝરાઇલ યુદ્ધમાં અમેરિકાની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહી છે. અમેરિકા માત્ર ઈઝરાઇલ સાથે આ યુદ્ધમાં સામેલ જ નથી થયું, પરંતુ તેની મદદે જમીન પરનાં સમીકરણો પણ બદલ્યાં છે. નિષ્ણાતો માને છે કે અમેરિકાએ જ આ યુદ્ધની દિશા બદલી છે. અમેરિકા વિશ્વની સૌથી મોટી સુપરપાવર છે અને તેની પાસે સંસાધનોની કોઈ કમી નથી. તેથી જ છેલ્લા ઘણા દાયકાઓમાં જ્યારે વિશ્વે ભયાનક યુદ્ધો જોયાં છે, ત્યારે અમેરિકાએ તેમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. આ યુદ્ધોમાં અમેરિકાએ અબજો-ખર્વો ડોલર ખર્ચ્યા છે.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં અમેરિકાનો ખર્ચપ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ 1914થી 1918 વચ્ચે લડાયું હતું. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં અમેરિકાનો કુલ ખર્ચ લગભગ 32 અબજ ડોલર રહ્યો હતો. તે સમયે આ રકમ અમેરિકાના કુલ GNPના લગભગ 52 ટકા જેટલી હતી. એટલે કે અમેરિકાએ પોતાની આર્થિક શક્તિનો અડધાથી વધુ ભાગ આ યુદ્ધમાં લગાવ્યો હતો.
દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધમાં અમેરિકાનો ખર્ચ
દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ 1939થી 1945 વચ્ચે થયું હતું. આ યુદ્ધમાં પણ બે ગઠબંધનો હતાં. અમેરિકાએ દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધમાં લગભગ 4.1 ટ્રિલિયન ડોલર ખર્ચ્યા હતા. તે સમયે અમેરિકાનો સંરક્ષણ ખર્ચ કુલ GDPના 37.5 ટકા સુધી પહોંચી ગયો હતો.
વિયેતનામ યુદ્ધમાં અમેરિકાનો ખર્ચ
વિયેતનામ યુદ્ધને અમેરિકાના ઇતિહાસમાં એક કાળા અધ્યાય તરીકે જોવામાં આવે છે. આ યુદ્ધ 1955થી 1975 સુધી ચાલ્યું, જ્યારે 1965 પછી અમેરિકા સીધું યુદ્ધમાં સામેલ થયું. વિયેતનામ યુદ્ધ દરમિયાન અમેરિકાએ લગભગ 828 અબજ ડોલર ખર્ચ્યા હતા. 1965 પછી અમેરિકા દર વર્ષે 50 અબજ ડોલરથી વધુ ખર્ચ કરતું હતું.
અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધમાં અમેરિકાનો ખર્ચ
અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાનમાં લાંબું યુદ્ધ લડ્યું, પરંતુ આ યુદ્ધ સફળતા કરતાં નિષ્ફળતાઓ માટે વધુ યાદ કરવામાં આવે છે. અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધમાં લગભગ 2.26 ટ્રિલિયન ડોલર ખર્ચ્યા હતા.આટલા મોટા ખર્ચ છતાં અંતે તાલિબાન ફરી સત્તામાં આવી ગયું અને હાલમાં અફઘાનિસ્તાનમાં તેની સરકાર છે.
ઈરાન યુદ્ધમાં અમેરિકાનો ખર્ચ
ઈઝરાઇલ અને અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર થયેલા હુમલાની આર્થિક કિંમત ખૂબ મોટી માનવામાં આવે છે. વોશિંગ્ટનની થિંક ટેંક મુજબ અમેરિકા આ યુદ્ધમાં દરરોજ લગભગ 891.4 મિલિયન ડોલર ખર્ચ કરી રહ્યું છે. આંકડા દર્શાવે છે કે યુદ્ધના પ્રથમ 100 કલાકમાં જ અમેરિકા લગભગ 3.7 અબજ ડોલર ખર્ચી ચૂક્યું છે.
