હોર્મુઝ બાદ હવે બાબ અલ-મંડેબ પર સંકટનાં ઘેરાયાં વાદળો

નવી દિલ્હીઃ મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે સાઉદી અરેબિયાએ હવે અમેરિકાના આકરા વલણ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. સાઉદી અરેબિયાએ અમેરિકા પર દબાણ કર્યું છે કે તે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સમુદ્રી નાકાબંધી તરત જ હટાવે અને ઇરાન સાથે ફરી ચર્ચા શરૂ કરે. સાઉદી અરેબિયાને મતે અમેરિકાની આ કાર્યવાહી આગમાં ઘી નાખવા જેવી છે અને તે વૈશ્વિક શિપિંગ રુટ્સ માટે મોટો ખતરો ઊભો કરી રહી છે.

 સાઉદી અરેબિયા કેમ ડરી રહ્યું છે?

સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે જો ઈરાનને હોર્મુઝમાં દબાવવામાં આવશે, તો તે જવાબી પગલાં તરીકે રેડ સીને નિશાન બનાવી શકે છે. હોર્મુઝની નાકાબંધી બાદ સાઉદી અરેબિયાએ ઓઇલ સપ્લાય પાઇપલાઇન મારફતે રેડ સી તરફ ફેરવી છે. હવે તેને ભય છે કે ઈરાન પોતાના સહયોગી હુતી બળવાખોરો દ્વારા બાબ અલ-મંડેબને નિશાન બનાવી શકે છે. જો આ માર્ગ બંધ થઈ જાય તો સાઉદી અરેબિયાને તેલ નિકાસ માટે કોઈ સુરક્ષિત રસ્તો નહીં રહે.

સાઉદી અરેબિયાની બેવડી વ્યૂહરચના

હાલના સમયે સાઉદી અરેબિયા ખૂબ જ સાવધાનીથી પગલાં ભરી રહ્યું છે. એક તરફ તે અમેરિકા સાથે ચર્ચા કરવાની વાત કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ તે હુતી બળવાખોરો સાથે પણ સંપર્કમાં છે જેથી રેડ સી વિસ્તારમાં તેના જહાજો પર હુમલા ન થાય. સાઉદી અરેબિયા એવું પણ નથી ઇચ્છતું કે યુદ્ધ એ રીતે સમાપ્ત થાય કે ઇરાન ને હોર્મુઝ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મળી જાય. તે એવો ઉકેલ ઇચ્છે છે જ્યાં સમુદ્રી માર્ગો સૌ માટે સુરક્ષિત રહે.

હોર્મુઝ અને બાબ અલ-મંડેબનું મહત્વ

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ દુનિયાના સૌથી મહત્વના ઊર્જા માર્ગોમાંનું એક છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક તેલનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે. જ્યારે બાબ અલ-મંડેબ સ્વેઝ નહેર મારફતે એશિયા અને યુરોપ વચ્ચેના વેપાર માટે મુખ્ય માર્ગ છે. અહીંથી દરરોજ અંદાજે 93 લાખ બેરલ તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પસાર થાય છે.