જણનારીમાં જોર નહિ એમાં સુયાણી શું કરે ?
|
જણનારીમાં જોર નહિ એમાં સુયાણી શું કરે ? |
પ્રસૂતિની આખીય પ્રક્રિયામાં સૌથી વધુ પીડાજનક સમય એ બાળક અવતરે તે છે. આ સમય માને માટે અસહ્ય પીડાનો છે પણ સાથોસાથ બાળક અવતરે તે માટે તેણે પણ પોતાનું બધું જોર એકઠું કરીને આ પ્રક્રિયામાં ભાગીદાર બનવાનું હોય છે.
દાયણ માત્ર સહાયકનું કામ કરી શકે પણ જણનારીની વતી આ જોર લગાવવાની કામગીરી ન કરી શકે.
મદદગાર તો મદદ કરે બાકી પોતાનામાં શક્તિ જોઈએ. આ સંદર્ભમાં વપરાતી બીજી એક કહેવત ‘આપ વિના બળ નહીં અને મેઘ વિના જળ નહીં’ છે.
(ડો. જયનારાયણ વ્યાસ ગુજરાતના જાહેરજીવનનું એક ટોચનું નામ છે. ગુજરાત સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી તરીકે અનેક મહત્વની જવાબદારી સંભાળી ચૂકેલા જયનારાયણભાઇ નિષ્ણાત અર્થશાસ્ત્રી, ટેકનોક્રેટ અને કુશળ વક્તા હોવાની સાથે લોકપ્રિય લેખક પણ છે. ટેલિવિઝન એન્કર તરીકે પણ અર્થપૂર્ણ ચર્ચા યોજે છે. અહીં એ બાળપણમાં મા ના મુખેથી સાંભળેલી જાણીતી કહેવતોનો આસ્વાદ કરાવે છે.)
ફિલ્મ ‘કાલ’ માં અસલ વાઘનો ઉપયોગ થયો હતો!
અજય દેવગન, જોન અબ્રાહમ અને વિવેક ઓબેરોય સાથે બનેલી ફિલ્મ ‘કાલ’ (2005) ની સ્ક્રિપ્ટ કરણ જોહરે પસંદ 
કર્યા પછી એને વાંચન માટે પિતા યશ જોહર પાસે મોકલી હતી. એમણે સોહમ શાહને બોલાવ્યા. સોહમ એમની પાસે પહોંચ્યા ત્યારે સ્ક્રિપ્ટ પાછી આપતા કહ્યું કે આ શું લખ્યું છે? તમે પોતાને શું સમજો છો? ગમે એ લખી શકાય છે? તમે યુવાનો મનમાં આવે એ લખી કાઢો છો. ખબર પડે છે કે શું લખ્યું છે? ક્યારેય કોર્બેટ નેશનલ પાર્ક ગયા છો?
યશજીના આક્રમણથી ગભરાયા વગર સોહમે કહ્યું કે હું ઘણી વખત કોર્બેટ પાર્ક ગયો છું. એમણે કહ્યું કે ઘણી વખત જવાથી ફિલ્મ બનાવી શકાતી નથી. એમણે એક પડકાર આપ્યો અને કહ્યું કે હું આ ફિલ્મ માટે અમારા પ્રોડકશનનું નામ આપીશ નહીં. પહેલાં તમારે એકલા જઈને ત્યાંથી શુટિંગ કરવાની પરવાનગી લઈ આવવી પડશે. તો જ હું કરણને ફિલ્મ બનાવવાની પરવાનગી આપીશ. એમણે કોર્બેટ પાર્કની પરવાનગી માટે જરૂરી ફીના રૂપિયા આપી દીધા.
સોહમ કોર્બેટ પાર્ક ગયા અને દસ દિવસ સુધી કોઇની ઓળખાણ કે લાગવગ વગર ઘણા પ્રયત્ન કર્યા. જ્યારે અધિકારીએ સ્ક્રિપ્ટ વાંચી અને લાગ્યું કે એમાં વાઘ માટે એક સંદેશ છે ત્યારે પરવાનગીનો પત્ર આપ્યો. એ લઈને યશ જોહર પાસે ગયા. એમણે સીધું જ પૂછ્યું કે પરવાનગી મળી નહીં ને? મને ખબર હતી કે મળશે નહીં. ત્યારે સોહમે પરવાનગીનો પત્ર આપ્યો અને એ જોઈ એમણે ખુશ થઈ કહ્યું કે હવે તું એવી ફિલ્મ બનાવ જે જોઈને મજા આવી જાય. પછી એમ પણ કહ્યું કે મેં ધાર્યું હોત તો એક ફોન કરીને તને બે દિવસમાં પરવાનગી અપાવી દીધી હોત. પણ તને શીખવા મળે અને ભવિષ્યમાં કામ લાગે એ માટે મેં આમ કર્યું હતું.
સોહમે ફિલ્મ ‘કાલ’ બનાવવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે બે નવોદિત યુવા હીરોનું અને ‘કાલી’ ની ભૂમિકા માટે નાના પાટેકર જેવા દમદાર અનુભવી અભિનેતા માટે વિચાર્યું હતું. કરણ જોહરે બધી જ ભૂમિકાઓમાં જાણીતા અને સ્ટાર કલાકારોને લેવા કહ્યું હતું. તેથી જોન અને વિવેક સાથે ‘કાલી પ્રતાપ સિંહ’ ની ભૂમિકામાં અજય દેવગનને લેવામાં આવ્યા હતા. સૌથી વધુ મુશ્કેલી ‘ટાઈગર’ ની પસંદગીમાં આવી હતી. સોહમે નક્કી કર્યું હતું કે VFX નો ઉપયોગ કરવો નથી. કેમકે ત્યારે એનું પરિણામ બહુ સારું આવતું ન હતું. અને પ્રાણીઓ સાથે ભારતમાં શુટિંગ શક્ય ન હોવાથી વાઘ લાવવાનું કામ વધારે મુશ્કેલ હતું.
એક્શન નિર્દેશકે સૂચન કર્યું કે એક ફિલ્મમાં અમે ચાર મોટા કૂતરા પર પેઇન્ટીંગ કરીને તેમને વાઘ તરીકે રજૂ કર્યા હતા એવું કરીએ. પણ સોહમ અસલી વાઘ માટે અમેરિકા ગયા, જ્યાં ‘ગ્લેડિયેટર’ માટે વાઘ મેળવવામાં આવ્યા હતા. ત્યાંથી ત્રણ વાઘ લઈને થાઈલેન્ડના જંગલમાં લઈ જવામાં આવ્યા. જે ભારતના ‘કોર્બેટ નેશનલ પાર્ક’ નો આભાસ ઊભું કરતું હતું. ત્યાં વાઘને તાલીમ આપવામાં આવી અને એ અસલ વાઘ સાથે જ આખી ફિલ્મનું શુટિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. એ સમય પર અલગ પ્રકારની ફિલ્મ ‘કાલ’ તૈયાર થયા પછી એના માટે ઉત્સુકતા ઊભી કરવા અને પ્રચાર માટે કરણ જૌહર દ્વારા બે ગીત ‘કાલ ધમાલ’ અને ‘તોબા તોબા’ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા. બંને ગીતો લોકપ્રિય થયા હતા અને દર્શકો આકર્ષાયા હતા.
UN એ ટ્રમ્પની ગાઝા શાંતિ યોજનાને મંજૂરી આપી
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગાઝા શાંતિ યોજનાને યુએન સુરક્ષા પરિષદ તરફથી મહત્વપૂર્ણ મંજૂરી મળી છે. યુએસ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા ડ્રાફ્ટ ઠરાવ પર મતદાનમાં બહુમતી સમર્થન મળ્યા બાદ 20-મુદ્દાનો રોડમેપ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત શાંતિ માળખું બની ગયો છે. ઠરાવમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સૈનિકોની તૈનાતીનો સમાવેશ થાય છે. વોશિંગ્ટનનો 20-મુદ્દાનો રોડમેપ ગાઝામાં યુદ્ધવિરામ, પુનર્નિર્માણ અને શાસન માટે પ્રથમ વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય રોડમેપની રૂપરેખા આપે છે.
ઇઝરાયલ અને હમાસ ગયા મહિને આ યોજનાના પ્રથમ પગલાં પર સંમત થયા હતા, જેમાં બે વર્ષીય યુદ્ધ બંધ કરવામાં આવ્યું હતું અને બંધકોને મુક્ત કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. સોમવારના મતદાન સાથે, આ બ્લુપ્રિન્ટ ઠરાવમાંથી સમર્થન પામેલા આદેશમાં વિકસિત થયું છે, અને હવે, યુએનએસસીની મંજૂરી સાથે, તે એક નક્કર આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા બની ગયું છે, જે સંક્રમણ સત્તાની રચના માટેનો માર્ગ વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. સુરક્ષા પરિષદના લખાણમાં ટ્રમ્પનો બ્લુપ્રિન્ટ એક જોડાણ તરીકે શામેલ છે અને યુએન સભ્ય દેશોને પ્રસ્તાવિત “શાંતિ બોર્ડ” માં જોડાવા માટે આમંત્રણ આપે છે.
આ વચગાળાની સંસ્થા ગાઝાના પુનર્નિર્માણ અને આર્થિક સ્થિરીકરણને દિશામાન કરવાનો છે. આ ઠરાવ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિરીકરણ દળને ડિમિલિટરાઇઝેશન હાથ ધરવા માટે પણ અધિકૃત કરે છે, તેના મિશનની વ્યાખ્યા શસ્ત્રોનું નિષ્ક્રિયકરણ અને લશ્કરી માળખાને તોડી પાડવા છે.
હમાસ વિરોધ
હમાસે સુરક્ષા પરિષદના નિર્ણયને નકારી કાઢ્યો છે. હમાસે જણાવ્યું હતું કે ઠરાવ “પેલેસ્ટિનિયન લોકોના અધિકારો અને માંગણીઓ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે” અને ગાઝા પર “આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રસ્ટીશીપ” લાદવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેનો પેલેસ્ટિનિયન જૂથો લાંબા સમયથી વિરોધ કરી રહ્યા છે.
હમાસે ખાસ કરીને સશસ્ત્ર જૂથોને નિઃશસ્ત્ર કરવા માટે સ્થિરીકરણ દળને નિર્દેશિત કરતી જોગવાઈઓની આકરી ટીકા કરી હતી. સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સ અનુસાર, હમાસે કહ્યું, “ગાઝા પટ્ટીની અંદર આંતરરાષ્ટ્રીય દળોને કાર્યો અને ભૂમિકાઓ સોંપવાથી, જેમાં પ્રતિકારને નિઃશસ્ત્ર કરવાનો સમાવેશ થાય છે, તેની તટસ્થતા સમાપ્ત થાય છે અને તે કબજાના પક્ષમાં સંઘર્ષનો પક્ષ બને છે.”
અમેરિકામાં ભારે ફુગાવા પછી ટેરિફને લઈને ટ્રમ્પ ઘુંટણીયે
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમની ટેરિફ નીતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. તેમણે લગભગ 200 ખાદ્ય, કૃષિ અને કૃષિ ઉત્પાદનો પર ટેરિફ હટાવી દીધા છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય ખેડૂતોને નોંધપાત્ર રાહત મળે તેવી શક્યતા છે. ખરેખર, ભારતીય કૃષિ નિકાસકારોને અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા પારસ્પરિક ટેરિફ વ્યવસ્થામાંથી ડઝનબંધ ખાદ્ય ચીજોને મુક્તિ આપવાથી ફાયદો થયો છે. કેટલાક વિશ્લેષકો કહે છે કે આ ખોવાયેલી માંગને પુનર્જીવિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
ટ્રમ્પના નિર્ણયની શું અસર થશે?
નોંધનીય છે કે ચા, કોફી, મસાલા અને કાજુના ભારતીય નિકાસકારો વધુ પ્રભાવિત થયા હતા જ્યારે ટ્રમ્પે EU અને વિયેતનામી સપ્લાયર્સ પર લાદવામાં આવેલા 15-20% ટેરિફથી વિપરીત, કેટલીક ભારતીય ચીજવસ્તુઓની આયાત પર ટેરિફ બમણી કરીને 50% કરી દીધી હતી. દરમિયાન, ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એક્સપોર્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (FIEO) ના ડિરેક્ટર જનરલ અજય સહાય કહે છે કે ટેરિફ મુક્તિથી $2.5 બિલિયન અને $3 બિલિયનની નિકાસને ફાયદો થશે.
નિકાસમાં 12 ટકાનો ઘટાડો
સરકારી અધિકારીઓ માને છે કે ટ્રમ્પનું આ પગલું ભારત-અમેરિકા વેપાર વાટાઘાટો માટે સકારાત્મક સંકેત છે. એક અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પના ટેરિફને કારણે સપ્ટેમ્બર 2025માં અમેરિકામાં ભારતીય નિકાસમાં આશરે 12 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. એ નોંધવું જોઈએ કે 2024માં, અમેરિકામાં ભારતીય કૃષિ નિકાસ કુલ 5.7 અબજ ડોલર હતી. ટ્રમ્પના ટેરિફથી આ નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત થયું હતું.
પુતિનની ભારત મુલાકાત પહેલા જયશંકર મોસ્કો પહોંચ્યા
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની નવી દિલ્હી મુલાકાત દરમિયાન સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ભારત અને રશિયા અનેક કરારો, પહેલો અને પ્રોજેક્ટ્સને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું વિચારી રહ્યા છે. આ તૈયારીઓના ભાગ રૂપે, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે સોમવારે મોસ્કોમાં તેમના રશિયન સમકક્ષ સેર્ગેઈ લવરોવ સાથે વ્યાપક વાટાઘાટો કરી. પુતિન 5 ડિસેમ્બરની આસપાસ ભારત આવે તેવી અપેક્ષા છે.
Glad to meet FM Sergey Lavrov today in Moscow.
Held discussions on our bilateral partnership covering trade and investment, energy, mobility, agriculture, technology, culture and people to people exchanges.
Exchanged perspectives on regional, global and multilateral issues.… pic.twitter.com/Bn8xmoW7Jl
— Dr. S. Jaishankar (@DrSJaishankar) November 17, 2025
રશિયામાં જયશંકરે શું કહ્યું?
જયશંકરે પોતાના ભાષણમાં કહ્યું, “આ ખાસ પ્રસંગ મારા માટે વધુ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે અમે 23મા વાર્ષિક શિખર સંમેલન માટે રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત મુલાકાતની તૈયારી કરી રહ્યા છીએ. વિવિધ ક્ષેત્રોમાં અનેક દ્વિપક્ષીય કરારો, પહેલો અને પ્રોજેક્ટ્સ પર ચર્ચા ચાલી રહી છે. અમે આગામી દિવસોમાં આને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે આતુર છીએ. આ ચોક્કસપણે અમારી ખાસ અને વિશેષાધિકૃત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત અને આકાર આપશે.”
Opening remarks at my meeting with FM Sergey Lavrov of Russia in Moscow.
🇮🇳 🇷🇺
https://t.co/4PYBr2FG6c— Dr. S. Jaishankar (@DrSJaishankar) November 17, 2025
ભારત શાંતિ સ્થાપિત કરવાના પક્ષમાં છે
જયશંકરે કહ્યું કે ભારત શાંતિ સ્થાપિત કરવાના તાજેતરના પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે. અમને આશા છે કે બધા પક્ષો આ લક્ષ્યને રચનાત્મક રીતે આગળ ધપાવશે. (યુક્રેન) સંઘર્ષનો વહેલાસર અંત અને કાયમી શાંતિ સુનિશ્ચિત કરવી એ સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયના હિતમાં છે. વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત-રશિયા સંબંધો લાંબા સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં સ્થિરતાનું પરિબળ રહ્યા છે. તેમનો વિકાસ અને મજબૂતીકરણ ફક્ત આપણા પરસ્પર હિતમાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વના હિતમાં પણ છે.
જયશંકર ત્રણ દિવસની મુલાકાતે રશિયા પહોંચ્યા
જયશંકર સોમવારે શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (SCO) કાઉન્સિલ ઓફ હેડ્સ ઓફ સ્ટેટની બેઠકમાં હાજરી આપવા માટે ત્રણ દિવસની મુલાકાતે રશિયા પહોંચ્યા. તેઓ મંગળવારે બેઠકમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. તેઓ બુધવારે કાઝાન અને એકટેરિનબર્ગમાં બે નવા ભારતીય કોન્સ્યુલેટનું વર્ચ્યુઅલી ઉદ્ઘાટન કરશે. સેન્ટ પીટર્સબર્ગ અને વ્લાદિવોસ્તોકમાં ભારતીય કોન્સ્યુલેટ પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં છે.
શેખ હસીનાની મૃત્યુદંડની સજા પર ભારતનું નિવેદન
સોમવારે, બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકાની એક કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો. આંતરરાષ્ટ્રીય અપરાધ ટ્રિબ્યુનલે દેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને ભ્રષ્ટાચાર, સત્તાના દુરુપયોગ અને માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનના આરોપોમાં દોષિત ઠેરવ્યા.
આ કેસમાં આરોપો સામેલ હતા કે તેમણે વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપતી વખતે સરકારી સંસાધનો અને સત્તાનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. આ ચુકાદાથી બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય ઉથલપાથલ થઈ. ભારત સહિત પડોશી દેશોમાં તેમના પરસ્પર સંબંધો અને રાજકારણ પર તેની અસર અંગે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ.
શેખ હસીના લાંબા સમયથી દક્ષિણ એશિયાઈ રાજકારણમાં એક અગ્રણી વ્યક્તિ રહી છે. તેમણે આતંકવાદ અને સ્થિરતા સામેની લડાઈમાં બાંગ્લાદેશની છબી મજબૂત બનાવી. તેમના શાસનકાળમાં, સુરક્ષા, સરહદ વ્યવસ્થાપન અને વેપાર જેવા મુદ્દાઓ પર ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધો મજબૂત બન્યા. હવે, આ કોર્ટના નિર્ણયથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો માટે એક નવો પડકાર ઉભો થયો છે.
ભારતે આ મુદ્દા પર ખૂબ જ વિચારશીલ અને શાંત અભિગમ અપનાવ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ભારતે કોર્ટના નિર્ણયની નોંધ લીધી છે. ભારત હંમેશા બાંગ્લાદેશના લોકોના કલ્યાણને પ્રાથમિકતા આપે છે. ભારતે એમ પણ કહ્યું કે તે શાંતિ, લોકશાહી અને સુમેળમાં પ્રગતિનો માર્ગ મહત્વપૂર્ણ માને છે અને બાંગ્લાદેશને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખશે.
આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારત કોઈ એક પક્ષ કે વ્યક્તિ સાથે નહીં, પરંતુ સમગ્ર બાંગ્લાદેશના લોકો સાથે ઊભા રહેવા માંગે છે. ભારત કહી રહ્યું છે કે તે દરેક સાથે વાતચીત કરવાનું ચાલુ રાખશે અને પરિસ્થિતિ સુધારવા માટે કામ કરશે.
નિર્ણય પછી બાંગ્લાદેશ રાજકીય ઉથલપાથલ
આ નિર્ણયથી બાંગ્લાદેશી રાજકારણમાં તણાવ વધવાની શક્યતા છે. હસીનાની પાર્ટી, અવામી લીગે તેને રાજકીય કાવતરું ગણાવ્યું છે અને હવે ઉચ્ચ અદાલતમાં અપીલ કરશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણય બાંગ્લાદેશની અંદરનું વાતાવરણ અસ્થિર કરી શકે છે. તે ભારતની સુરક્ષાને પણ અસર કરી શકે છે, ખાસ કરીને ઉત્તરપૂર્વીય સરહદી વિસ્તારોમાં. તેથી, ભારત માટે આ સમયે સાવધાનીપૂર્વક આગળ વધવું અને વાતચીત ચાલુ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.
દિલ્હી બ્લાસ્ટમાં મૃત્યુઆંક 15 થયો
નવી દિલ્હીમાં લાલ કિલ્લા પાસે થયેલા શક્તિશાળી બ્લાસ્ટમાં મૃત્યુઆંક ૧૫ પર પહોંચી ગયો છે. સોમવારે LNJP હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન વધુ બે ઘાયલોના મોત થયા, હોસ્પિટલ અને પોલીસ અધિકારીઓએ પુષ્ટિ આપી છે. મૃતકોની ઓળખ ૫૦ વર્ષીય લુકમાન અને ૫૦ વર્ષીય વિનય પાઠક તરીકે થઈ છે. વિસ્ફોટ સમયે બંને ગંભીર રીતે ઘાયલ હતા અને છેલ્લા ઘણા દિવસોથી હોસ્પિટલમાં દાખલ હતા.
ગયા ગુરુવારે સારવાર દરમિયાન અન્ય એક ઘાયલ બિલાલનું મોત થયું. બિલાલના મૃત્યુથી મૃત્યુઆંક ૧૩ થયો હતો, પરંતુ સોમવારે વધુ બે દર્દીઓના મોત થયા, જેના કારણે કુલ મૃત્યુઆંક ૧૫ થયો. વિસ્ફોટમાં ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા અને હજુ પણ સારવાર હેઠળ છે. હોસ્પિટલ વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક ઘાયલોની હાલત ગંભીર છે અને ડોકટરોની એક ટીમ તેમની નજીકથી દેખરેખ રાખી રહી છે.
દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તેમને હોસ્પિટલ તરફથી બે વધુ મૃત્યુ વિશે માહિતી મળી છે. તેમણે કહ્યું કે બંને મૃતકોના મૃતદેહોનું ટૂંક સમયમાં પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ તપાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. 10 નવેમ્બરના રોજ લાલ કિલ્લા પાસે થયેલા ઉચ્ચ-તીવ્રતાના વિસ્ફોટથી સમગ્ર વિસ્તારમાં ભય ફેલાયો હતો.