Home Blog Page 213

ખામેનેઈ બાદ ઈરાની સેનાના ચીફ ઓફ સ્ટાફ પણ માર્યા ગયા, ઇઝરાયેલનો દાવો

ઇઝરાઇલ અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે વધુ ખતરનાક તબક્કામાં પ્રવેશ્યો છે. Israel Defense Forces એટલે કે IDF એ રવિવારે એક સત્તાવાર ટ્વીટ દ્વારા મોટો દાવો કર્યો છે કે ઈરાનના સશસ્ત્ર દળોના Chief of Staff Abdulrahim Mousavi ને નિશાન બનાવીને મોતને ઘાટ ઉતારવામાં આવ્યા છે. IDF અનુસાર આ કાર્યવાહી અમેરિકા સાથે મળીને શરૂ કરાયેલા સૈન્ય અભિયાનનો ભાગ છે, જેને Israel એ Operation Roaring Lion નામ આપ્યું છે.

IDF ના નિવેદન મુજબ આ હુમલાનો મુખ્ય હેતુ ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતા અને નેતૃત્વને નબળું બનાવવાનો હતો. તેહરાનમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ સ્થળોએ એકસાથે ચોક્કસ નિશાન સાધીને હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાએ મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવને વધુ પ્રજ્વલિત કરી દીધો છે, કારણ કે આ સીધો પ્રહાર ઈરાનની ટોચની આર્મી લીડરશિપ પર થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

અબ્દુલરહીમ મૂસવીની તાજેતરમાં જ ઈરાનના પૂર્વ Chief of Staff ના સ્થાને નિમણૂક કરવામાં આવી હતી, જેમનું અગાઉના સંઘર્ષ દરમિયાન મોત થયું હતું. IDF એ દાવો કર્યો છે કે આ હુમલામાં તેહરાનમાં ટોચની સુરક્ષા નેતૃત્વના 7 સભ્યોને પણ ઠાર કરવામાં આવ્યા છે. સૈન્ય સૂત્રો અનુસાર આ હુમલા એટલા સચોટ હતા કે સમગ્ર ઓપરેશન 1 મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં પૂર્ણ થયું.

IDF મુજબ આ નેતાઓ એક Defense Council Meeting અથવા Command Center માં એકત્રિત થયા હતા. ઇઝરાયેલી ગુપ્તચર માહિતીના આધારે ચોક્કસ લોકેશન પર મિસાઇલ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ યાદીમાં Revolutionary Guards ના કમાન્ડર, ડિફેન્સ મિનિસ્ટર તેમજ અન્ય સિનિયર અધિકારીઓનો સમાવેશ થતો હોવાનું જણાવાયું છે.

અહેવાલો મુજબ ઇઝરાયેલની આ તાજેતરની કાર્યવાહી ઈરાનના સૈન્ય માળખાને ભારે અસર પહોંચાડનારી માનવામાં આવી રહી છે. આ નેતાઓ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને અન્ય હુમલાઓની વ્યૂહરચના ઘડવામાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવતા હતા. ઈરાનના રાજ્ય મીડિયા દ્વારા પણ આ મોતોની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હોવાનું કહેવામાં આવે છે, જેના પગલે દેશભરમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ ગઈ છે.

આ ઉપરાંત IDF એ જાહેરાત કરી છે કે પ્રારંભિક હુમલાઓમાં 40 સિનિયર ઈરાની કમાન્ડરોને પણ મારવામાં આવ્યા છે. આ કમાન્ડરો ઈરાનની આર્મી યુનિટના મહત્વપૂર્ણ ભાગ ગણાતા હતા અને ઇઝરાયેલ વિરુદ્ધના અગાઉના હુમલાઓમાં તેમની સંડોવણી હોવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ દાવાઓ સાચા સાબિત થાય તો તે ઈરાનની સૈન્ય કમાન્ડ અને નિયંત્રણ વ્યવસ્થાને ગંભીર અસર પહોંચાડી શકે છે. મિડલ ઈસ્ટ પહેલેથી જ ઉગ્ર પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે અને હવે આ નવી ઘટનાએ સંભવિત પ્રાદેશિક યુદ્ધની આશંકા વધારી દીધી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યો છે, કારણ કે બંને દેશો વચ્ચે વધતા હુમલા વૈશ્વિક સુરક્ષાને પણ અસર કરી શકે છે.

આ સમગ્ર પરિસ્થિતિમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે ઈરાન આ દાવાઓનો કેવી રીતે જવાબ આપશે અને શું આ અથડામણ વધુ વિસ્તૃત સંઘર્ષમાં ફેરવાશે. Operation Roaring Lion હેઠળ ચાલતી કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સંઘર્ષ હવે માત્ર પ્રતીકાત્મક નિવેદનો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ સીધી સૈન્ય અથડામણના સ્વરૂપમાં વિકસી રહ્યો છે.

‘ખામેનેઈના મૃત્યુનો બદલો લઈશું’, ઈરાનની મોટી ધમકી

ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ બાદ દેશની શક્તિશાળી સૈન્ય સંસ્થા Islamic Revolutionary Guard Corps એટલે કે IRGC એ દુનિયાને ચોંકાવી દે તેવી ચેતવણી જાહેર કરી છે. IRGC એ જણાવ્યું છે કે તે ઈરાનના ઇતિહાસનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ભયાનક અને વિનાશકારી સૈન્ય અભિયાન શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ કાર્યવાહી કોઈ પણ ક્ષણે શરૂ થઈ શકે છે અને તેનો સીધો નિશાન મિડલ ઈસ્ટમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણા અને ઇઝરાયલી પ્રતિષ્ઠાનો રહેશે.

ફાર્સ ન્યૂઝ એજન્સીના અહેવાલ મુજબ IRGC એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે પોતાના મહાન નેતાની હત્યા પર મૌન નહીં રહે અને આ હુમલાનો અંત અત્યંત ભયાનક હશે. તેહરાન પર થયેલા અમેરિકન-ઇઝરાયલી હુમલામાં માત્ર ખામેનેઈ જ નહીં, પરંતુ ઈરાનની સુરક્ષાના મોટા સ્તંભો પણ તૂટી પડ્યા હોવાનું દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. અહેવાલો અનુસાર આ હુમલામાં IRGC ના Commander in Chief Mohammad Pakpour અને સુરક્ષા સલાહકાર Ali Shamkhani ની પણ મોત થઈ છે.

સરકારી મીડિયા દાવા મુજબ આ હુમલામાં ખામેનેઈની પુત્રી, વહુ, જમાઈ અને તેમના પૌત્રનું પણ અવસાન થયું છે. એક સાથે દેશના સર્વોચ્ચ નેતા અને તેમના પરિવાર સાથે ટોચના સૈન્ય નેતૃત્વના મોતથી ઈરાનની અંદર ભારે રોષ ફાટી નીકળ્યો છે. IRGC એ પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે તે ઘરેલું અને વિદેશી દરેક પ્રકારની સાજિશનો ડટકારો જવાબ આપશે અને દેશની અખંડિતતા જાળવવા માટે કોઈ પણ હદ સુધી જશે.

ખામેનેઈના મૃત્યુના સમાચાર ફેલાતા જ તેહરાનના Enghelab Square પર હજારો લોકો એકત્ર થવા લાગ્યા છે. લોકો પોતાના નેતાને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા અને શોક વ્યક્ત કરવા રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. પડોશી દેશ ઇરાકે આ ઘટનાને પગલે 3 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોકની જાહેરાત કરી છે. આ દરમિયાન ઈરાનના સરકારી ચેનલ Press TV ની એક એન્કર લાઈવ પ્રસારણ દરમિયાન ભાવુક બનીને રડી પડી હતી. તેમણે વિશ્વને ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું કે ખામેનેઈના મોતનો બદલો દરેક પરિસ્થિતિમાં લેવામાં આવશે અને હુમલો કરનારાઓને તેની ભારે કિંમત ચૂકવવી પડશે.

IRGC ના તાજા એલાનથી વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા વધી ગઈ છે. સૈન્ય સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર તેમનું ઓપરેશન “કેટલાક જ પળોમાં” શરૂ થઈ શકે છે, જેમાં અમેરિકન ઠેકાણાઓ પર બોમ્બ વર્ષાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેહરાનની સડકો પર લોકોનો જમાવડો વધી રહ્યો છે અને બદલો લેવા માટે સરકાર પર દબાણ વધતું જાય છે.

વિશ્લેષકો માને છે કે જો આ પ્રકારની વિનાશકારી કાર્યવાહી શરૂ થાય છે તો તે માત્ર સૈન્ય ઠેકાણાઓ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ સમગ્ર પ્રાદેશિક સુરક્ષા માળખાને અસર કરી શકે છે. મિડલ ઈસ્ટ પહેલેથી જ તણાવના દોરમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે અને હવે પરિસ્થિતિ મહાયુદ્ધના મુખે પહોંચી ગઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય શ્વાસ રોકીને ઈરાનના આગામી પગલાંની રાહ જોઈ રહ્યો છે, કારણ કે આ “વિનાશકારી” અભિયાન વિશ્વ શાંતિ માટે મોટો ખતરો સાબિત થઈ શકે છે.

ઈરાનની અંદર રાજકીય અને ધાર્મિક નેતૃત્વમાં આવેલા આ અચાનક પરિવર્તન અને સૈન્ય ઘોષણાએ સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન તેહરાન તરફ ખેંચી લીધું છે. 3 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોક અને ઉગ્ર નિવેદનો વચ્ચે હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું પરિસ્થિતિ કૂટનીતિક પ્રયાસોથી શાંત થશે કે પછી વિસ્તાર વ્યાપી યુદ્ધ તરફ આગળ વધશે.

ઈરાનની કમાન સંભાળનાર અલીરેઝા અરાફી કોણ છે?

મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ અને રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે ઈરાનમાં એક મોટા ફેરફારની જાહેરાત થઈ છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલના સંયુક્ત હવાઈ હુમલાઓમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ બાદ દેશના નવા નેતૃત્વ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ઈરાનના ધાર્મિક અને રાજકીય તંત્રમાં વિશ્વાસપાત્ર અને પ્રભાવશાળી ચહેરા તરીકે જાણીતા આયાતુલ્લાહ અલીરેઝા અરાફીને દેશના Interim Supreme Leader તરીકે નિમવામાં આવ્યા છે. દેશ બહાર યુદ્ધની પરિસ્થિતિ અને અંદર રાજકીય અનિશ્ચિતતા વચ્ચે અરાફીના ખભા પર હવે સમગ્ર Islamic Republic of Iran ને સંભાળવાની મોટી જવાબદારી આવી પહોંચી છે.

1959માં ઈરાનના યઝ્દ પ્રાંતના મેયબોદ શહેરમાં જન્મેલા અલીરેઝા અરાફી એક પ્રતિષ્ઠિત ધાર્મિક પરિવારમાંથી આવે છે. તેમના પિતા પણ જાણીતા ધર્મગુરૂ અને વિદ્વાન હતા, જેના કારણે બાળપણથી જ અરાફી પર ધાર્મિક શિક્ષણનો ઘનિષ્ઠ પ્રભાવ રહ્યો હતો. તેમણે પોતાના જીવનનો મોટો ભાગ ઈરાનના મુખ્ય ધાર્મિક કેન્દ્ર કોમમાં વિતાવ્યો છે, જ્યાં મદરસા અને ધાર્મિક પ્રશાસનિક સંસ્થાઓમાં તેમણે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.

અરાફીએ કોમના અગ્રણી ઉલેમાઓના માર્ગદર્શન હેઠળ ઉચ્ચ સ્તરની ઇસ્લામિક શિક્ષણ પ્રાપ્ત કરી અને ‘Mujtahid’ નો દરજ્જો મેળવ્યો. શિયા પરંપરામાં આ દરજ્જો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે ધાર્મિક કાનૂની ફતવો સ્વતંત્ર રીતે જાહેર કરવાની સત્તા આપે છે. આ ધાર્મિક પ્રતિષ્ઠાએ તેમને ઈરાનના ધાર્મિક માળખામાં એક મજબૂત સ્થાન અપાવ્યું.

તેમનો રાજકીય ગ્રાફ ખાસ કરીને ખામેનેઈના માર્ગદર્શન હેઠળ ઝડપથી ઉંચાઈએ પહોંચ્યો. ખામેનેઈએ તેમને વિવિધ મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ પર નિમણૂક કરી હતી, જેનાથી તેમની સત્તા અને પ્રભાવ બંને વધ્યા. તેમણે પ્રથમ મેયબોદમાં અને ત્યારબાદ કોમમાં જुमેની નમાજ અદા કરાવી, જે સત્તાના કેન્દ્ર સાથે નજીકના સંબંધનું મહત્વપૂર્ણ સંકેત માનવામાં આવે છે.

અરાફી અલ-મુસ્તફા ઇન્ટરનેશનલ યુનિવર્સિટીના ચેરમેન પણ રહી ચૂક્યા છે. આ સંસ્થા ઈરાન અને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને ધાર્મિક તાલીમ આપતી અગત્યની સંસ્થા તરીકે ઓળખાય છે. 2019માં ખામેનેઈએ તેમને શક્તિશાળી Guardian Council ના સભ્ય તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. Guardian Council દેશના કાયદાઓની સમીક્ષા કરે છે અને બંધારણીય વ્યવસ્થાને જાળવી રાખવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે, તેથી આ નિમણૂક તેમના પર વિશ્વાસનો મોટો દાખલો ગણાય છે.

Council on Foreign Relations મુજબ અરાફી પાસે ધાર્મિક જ્ઞાન અને પ્રશાસનિક અનુભવનો સચોટ સમન્વય છે. તેઓ કટ્ટરપંથી ખેમાના ગણાય છે અને વ્યવસ્થાની પ્રત્યે અત્યંત વફાદાર માનવામાં આવે છે. રાજકીય વર્તુળોમાં તેમની પકડ મજબૂત છે અને ખામેનેઈ સાથેના નજીકના સંબંધોને કારણે તેઓને સંક્રમણકાળમાં સ્થિરતા લાવનારા નેતા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.

ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલાએ તેહરાનમાં તબાહી મચાવી

મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ સતત ઉગ્ર બની રહ્યો છે અને હવે ઈરાનની રાજધાની તેહરાન ફરી એકવાર ભયાનક હવાઈ હુમલાનો સાક્ષી બની છે. Israel Defense Forcesએ તેહરાન પર મોટા પાયે એરસ્ટ્રાઈક હાથ ધર્યા હોવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે. આ હુમલાઓ સાથે જોડાયેલું નવું વિડિયો ફૂટેજ પણ IDF દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં જોરદાર ધડાકા અને આકાશમાં ઊઠતા કાળા ધુમાડાના ગુબ્બારા સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળે છે.

IDFએ જણાવ્યું છે કે આ કાર્યવાહી ‘Operation Rising Lion’ હેઠળ કરવામાં આવી છે. આ સૈનિક અભિયાનનો હેતુ ઈરાનના તેવા ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવાનો છે, જેને ઇઝરાયેલ પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો માને છે. સેનાના જણાવ્યા અનુસાર હુમલા સંપૂર્ણપણે આયોજનબદ્ધ અને સચોટ હતા. લડાકૂ વિમાનો અને મિસાઇલોએ નિશાન પર ચોક્કસ પ્રહાર કર્યા હોવાનું દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

જારી કરાયેલા વિડિયોમાં રાત્રિના સમયે તેહરાનના વિવિધ વિસ્તારોમાં થયેલા વિસ્ફોટોના દ્રશ્યો જોવા મળે છે. ઇમારતોને થયેલ નુકસાન અને આકાશમાં છવાયેલો ઘન ધુમાડો પરિસ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે. IDFનું કહેવું છે કે આ ફૂટેજ વિશ્વને બતાવવા માટે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે કે ઇઝરાયેલ પોતાની સુરક્ષા માટે કેટલું ગંભીર અને સક્રિય છે.

સૈનિક સૂત્રો અનુસાર આ ઓપરેશન દરમિયાન મિસાઇલ લોન્ચ સાઇટ, હથિયાર ભંડાર કેન્દ્ર, મિલિટરી ટ્રેનિંગ કેમ્પ અને વ્યૂહાત્મક સૈનિક માળખાને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. ઇઝરાયેલે દાવો કર્યો છે કે આ હુમલો સામાન્ય નાગરિકો સામે નહોતો, પરંતુ માત્ર સૈનિક લક્ષ્યો પર જ કરવામાં આવ્યો હતો. IDFએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે હુમલાનો હેતુ નાગરિકોને નુકસાન પહોંચાડવાનો નહોતો.

હાલ સુધી ઈરાન તરફથી આ હુમલાને લઈને વિગતવાર સત્તાવાર નિવેદન જાહેર થયું નથી. જોકે, સ્થાનિક મીડિયા અને સૂત્રો અનુસાર તેહરાનમાં સુરક્ષા દળોને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. કેટલાક વિસ્તારો સીલ કરી દેવાયા છે અને ઇમરજન્સી સેવાઓ તૈનાત કરવામાં આવી છે. પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની છે.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે જો ઈરાન જવાબી કાર્યવાહી કરે તો વિસ્તાર વધુ અસ્થિર બની શકે છે. મિડલ ઈસ્ટમાં પહેલેથી જ ઉગ્ર તણાવ વચ્ચે આ પ્રકારના ઓપરેશનથી સંઘર્ષનું સ્તર વધવાની શક્યતા છે. ઘણા દેશોએ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવા અને વાતચીત દ્વારા ઉકેલ શોધવા અપીલ કરી છે.

આ હુમલા પછી આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ ચિંતિત બન્યો છે. યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, તેલના બજારો અને એવિએશન સેક્ટર પર પણ અસર પડી શકે છે. તેહરાનમાં થયેલા વિસ્ફોટો માત્ર એક શહેર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેના પ્રભાવ વિસ્તાર અને વિશ્વ રાજનીતિ પર પડી શકે છે.

IDFએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ‘Operation Rising Lion’નો મુખ્ય હેતુ ઇઝરાયેલની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આ અભિયાન આગળ પણ ચાલુ રહી શકે છે કે નહીં તે અંગે હજી કોઈ સત્તાવાર માહિતી આપવામાં આવી નથી. પરંતુ પરિસ્થિતિને જોતા આગામી દિવસો અત્યંત નિર્ણાયક બની શકે છે.

 

ઈરાની મીડિયાએ સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનીના મોતની પુષ્ટિ કરી, 40 દિવસના શોકની જાહેરાત

મિડલ ઈસ્ટના ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિને ઝંઝોડીને રાખનાર એક મોટી ઘટના સામે આવી છે. ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર Ali Khameneiના મોતની સત્તાવાર પુષ્ટિ ઈરાની મીડિયાએ કરી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલામાં તેમના નિધન થયાની માહિતી જાહેર થતાં સમગ્ર ઈરાનમાં શોકની લાગણી વ્યાપી ગઈ છે. ઈરાન સરકારે 40 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોકની જાહેરાત કરી છે અને 1 અઠવાડિયાના જાહેર રજાનો એલાન પણ કરવામાં આવ્યો છે.

ઈરાની મીડિયા અહેવાલ મુજબ શનિવાર સવારે તેમના ઓફિસ પર થયેલા મિસાઇલ હુમલામાં સુપ્રીમ લીડરનું મોત થયું. અગાઉ થયેલા હુમલામાં તેમના દામાદ, વહુ અને પૌત્રીના મોત થયા હોવાની માહિતી પણ આપવામાં આવી હતી. ઇઝરાયલી સેનાએ તેમના ઘર અને કાર્યાલયને નિશાન બનાવીને મિસાઇલ હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલા દરમિયાન એક પછી એક અનેક મિસાઇલ દાગવામાં આવી હતી.

ઈરાનની શક્તિશાળી સૈનિક સંસ્થા Islamic Revolutionary Guard Corpsએ સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું કે સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈ શહીદ થયા છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે અમે આપણા સર્વોચ્ચ નેતાને ગુમાવ્યા છે. જલ્લાદોએ અમારા નેતાની હત્યા કરી છે, પરંતુ તેનો બદલો લેવાશે. આ ગુનો ક્યારેય માફ નહીં કરવામાં આવે અને દુશ્મન પર અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો હુમલો કરવામાં આવશે.

ઈરાનમાં હાલ શોકનો માહોલ છે. મસ્જિદોમાં લોકો રડી-રડીને તેમની આત્માની શાંતિ માટે દુઆ કરી રહ્યા છે. રાષ્ટ્રીય ટેલિવિઝન પર પણ ભાવુક દ્રશ્યો જોવા મળ્યા, જ્યાં TV એન્કરે રડીને તેમની મોતની પુષ્ટિ કરી. દેશભરમાં ધ્વજ અડધી કાઠે ફરકાવવામાં આવ્યા છે અને જાહેર સ્થળોએ શોકસભાઓ યોજાઈ રહી છે.

અરબ દેશોમાં પણ 3 દિવસના શોકની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. વિવિધ મુસ્લિમ ધાર્મિક ગુરુઓએ પણ શોક વ્યક્ત કર્યો છે. મિડલ ઈસ્ટના અનેક દેશોમાં મસ્જિદોમાં વિશેષ નમાઝ અને પ્રાર્થના સભાઓ યોજાઈ રહી છે. આ ઘટના માત્ર ઈરાન માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ઈસ્લામિક વિશ્વ માટે મોટી ક્ષતિ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

અહેવાલો મુજબ લગભગ 3 મહિના સુધી ઘેરાવ, હુમલાની ધમકીઓ અને 3 રાઉન્ડની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગયા બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ ઈરાન પર હુમલાનો આદેશ આપ્યો હતો. 28 Februaryના રોજ પહેલા ઇઝરાયેલે ઈરાન પર એરસ્ટ્રાઈક શરૂ કરી. ત્યારબાદ સાઈડથી અમેરિકી નેવીએ હુમલો કર્યો. બંને તરફથી ચાલી રહેલા હુમલાઓ દરમિયાન ખામેનેઈના ઓફિસને નિશાન બનાવીને અનેક મિસાઇલ દાગવામાં આવી, જેમાં તેમનું મોત થયું.

ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધ હવે વધુ ઉગ્ર બનતું દેખાઈ રહ્યું છે. સુપ્રીમ લીડરની મોત બાદ ઈરાનની સેના અને સરકાર બદલો લેવા પ્રતિબદ્ધ હોવાનું જાહેર કરી ચૂકી છે. આગામી દિવસોમાં વિસ્તાર વધુ અસ્થિર બની શકે છે. વૈશ્વિક સ્તરે પણ આ ઘટનાને લઈને ભારે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.

ઈરાનના રાજકીય તંત્ર માટે આ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. સુપ્રીમ લીડર દેશના સર્વોચ્ચ ધાર્મિક અને રાજકીય નેતા હોય છે, અને તેમની ગેરહાજરીમાં સંવિધાનિક પ્રક્રિયા અનુસાર આગળની લીડરશિપ નક્કી કરવામાં આવશે. હાલમાં સમગ્ર દેશ 40 દિવસના શોકમાં ડૂબેલો છે અને રાષ્ટ્રીય એકતાનો સંદેશ આપવામાં આવી રહ્યો છે.

આ ઘટનાએ મિડલ ઈસ્ટમાં શક્તિ સંતુલન પર પણ ગંભીર અસર પેદા કરી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ સામે ઈરાનનો રોષ હવે વધુ પ્રચંડ બની શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યો છે, કારણ કે કોઈપણ મોટી સૈનિક કાર્યવાહી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા પર પ્રભાવ પેદા કરી શકે છે.

ધૂળેટી: આવી ગયા અવનવા રંગો અને પીચકારી

અમદાવાદ: શહેરના બજારોમાં હોળી ધૂળેટીના તહેવારને ઉજવવાની અવનવી સામગ્રીનું દરેક વિસ્તારોમાં ભરપૂર વેચાણ થઇ રહ્યું છે. પૂર્વ, પશ્ચિમ અમદાવાદમાં અને શહેરની મધ્યમાં જે જૂના હોલસેલ બજારમાં આધુનિક, નવી વેરાઇટી મળી રહી છે. આ વર્ષે ઇકોફ્રેન્ડલી કલર, પિચકારીઓની વિવિધ સાઇઝ અને ડિઝાઇન બજારમાં આવી ગઇ છે. આ સાથે સીલિન્ડર કલર્સ અને ઈલેક્ટ્રીક પીચકારીની ધૂમ છે. પણ સતત વધતા ભાવ લોકોને પરેશાન કરી રહ્યા છે. વેપારી વાસુભાઈ ચિત્રલેખા.કોમને કહે છે આ વર્ષે ફાયરમાં એટલે કે આગ ઓલવવામાં વપરાતા સિલિન્ડર જેવા આકારમાં રંગોની માંગ વધી છે. વિવિધ રંગોથી ભરેલા સિલિન્ડર બે કિલો, ચાર કિલો, છ કિલોમાં ઉપલબ્ધ છે. સિલિન્ડરની પીન ખોલી દેતાં એક સાથે જ તમામ કલર ઠલવાઈ જાય છે. શહેરની લારીઓ, સિઝનેબલ મંડપો, દુકાનોમાં છોટા ભીમ, સુપરમેન, સ્પાઇડરમેન, જાણીતા ક્રિકેટરોના સ્ટીકર સાથે અનેક ડિઝાઇનમાં પિચકારીઓ આવી ગઇ છે. રૂપિયા 50થી માંડી 1500 સુધીની પીચકારીઓ બાળકોના મનોરંજન માટે બજારમાં ઉપલબ્ધ છે. વિવિધ રંગોના પેકેટ- ડબ્બા , પ્રાકૃતિક રંગોના પેકેટ, હીરાકણીની ડબ્બીઓ અને ફુગ્ગાના પેકેટ બજારમાં ઉપલબ્ધ છે. લગ્ન જેવા પ્રસંગોમાં ફૂટતાં ‘કલરફૂલ’ ફટાકડાની આઈટમ તેમજ બંદૂકમાંથી નીકળતા કલર, સ્પ્રે આ વર્ષે પણ બજારમાં અવનવા સ્વરૂપે આવી ગયા છે. સ્પ્રે કલર, સિલિન્ડર કલર્સ , ઇલેક્ટ્રિક પિચકારીઓ, ફૂગ્ગા સાથે રંગ રસિયાઓને મોજ કરાવશે.તહેવારો અને ઉત્સવોમાં જગ્યા રાખી વેપાર કરતાં વેપારીઓ કહે છે. આ વર્ષે બજારમાં ઈલેક્ટ્રિક પીચકારી વધુ ચલણમાં છે. જે ચાર્જિગ કરી વાપરી શકાય છે. ઈલેક્ટ્રિક પીચકારી પાંચસોથી બે હજાર પાંચસો સુધીની રેન્જમાં મળી રહી છે.વેપારીઓના મંડપ, લારીઓ છે. આ સાથે શહેરના જુદા-જુદા બજારમાં ધાણી, મમરા, ખજૂર અને રંગબેરંગી હારડા જેવી હોળીની ખાદ્ય સામગ્રીનું વેચાણ શરૂ થઇ ગયું છે.

(પ્રજ્ઞેશ વ્યાસ – અમદાવાદ)

આ દેશોમાં પણ ઉજવાય છે રંગોનો તહેવાર…

ભારતની હોળી અને ધૂળેટીની જેમ જ વિશ્વના અનેક દેશોમાં રંગો અને અદભૂત ઉમંગ સાથે અનોખા પર્વોની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ભલે દરેક દેશની ભૌગોલિક સીમાઓ અને સંસ્કૃતિઓ અલગ હોય, પરંતુ આનંદ વ્યક્ત કરવાની રીત અને ભાઈચારાનો સંદેશ દરેક ઠેકાણે એકસમાન જોવા મળે છે.

વિશ્વના વિવિધ ખૂણે વસતા લોકો પોતાની અનોખી પરંપરાઓ દ્વારા ઉલ્લાસની જે રીતે અભિવ્યક્તિ કરે છે તેમાં ક્યાંકને ક્યાંક ભારતની હોળી-ધૂળેટીના રંગોની ઝલક જોવા મળે છે.

આવો જાણીએ, વિશ્વના પાંચ એવા આંતરરાષ્ટ્રીય તહેવારો વિશે જે પોતાની અનોખી લાક્ષણિકતાઓ માટે દુનિયાભરમાં જાણીતા છે.

સોંગક્રાન- થાઈલેન્ડ

થાઈલેન્ડમાં ઉજવાતો આ તહેવાર આપણા ધૂળેટીના પર્વ જેવો જ છે, જે ત્યાંના પરંપરાગત નવા વર્ષની ઉજવણી રૂપે દર વર્ષે 13થી15 એપ્રિલ દરમિયાન સમગ્ર દેશમાં મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસોમાં આખું થાઈલેન્ડ એક વિશાળ ‘વોટર ફાઈટ’માં ફેરવાઈ જાય છે, જ્યાં લોકો પિચકારીઓ, ડોલ અને પાણીની પાઈપો લઈને રસ્તાઓ પર ઉતરી આવે છે અને એકબીજા પર પાણી છાંટીને આનંદ માણે છે. આ પરંપરા પાછળનો મુખ્ય હેતુ પાછલા વર્ષની અશુદ્ધિઓ, દુર્ભાગ્ય અને પાપોને ધોઈ નાખીને નવા વર્ષમાં પવિત્રતા અને શુદ્ધ મન સાથે પ્રવેશ કરવાનો છે.

લા ટોમેટિના – સ્પેન

સ્પેનના બુનોલ શહેરમાં દર વર્ષે ઓગસ્ટ મહિનાના છેલ્લા બુધવારે આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ‘ફૂડ ફાઈટ’ ઉત્સવ ઉજવાય છે. આ તહેવારની શરૂઆત 1945માં થયેલી એક નાની લડાઈમાંથી થઈ હતી, જે આજે એક મોટી પરંપરા બની ગઈ છે. આશરે એક કલાક સુધી ચાલતી આ મસ્તીમાં હજારો ટન પાકા ટામેટાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમાં લોકો એકબીજા પર ટામેટાં ફેંકીને આખું શહેર લાલ રંગમાં રંગી દે છે.

ઈવ્રિયા ઓરેન્જ ફેસ્ટિવલ- ઈટાલી

ઈટાલીના ઉત્તરી શહેર ઈવ્રિયામાં દર વર્ષે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ‘બેટલ ઓફ ધ ઓરેન્જિસ’  ખેલાય છે. આ ઉત્સવ 12મી સદીના એક અત્યાચારી શાસક વિરુદ્ધ સામાન્ય પ્રજાએ કરેલા બળવાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારમાં નવ અલગ-અલગ ટુકડીઓ પાડવામાં આવે છે, જેઓ રથ પર સવાર સૈનિકો પર હજારો કિલો સંતરાનો મારો ચલાવે છે, જે જુલમ સામે આઝાદી અને પ્રજાના વિજયનું પ્રતીક મનાય છે.

હોલી વન – જર્મની અને દક્ષિણ આફ્રિકા

ભારતની હોળીથી પ્રેરિત થઈને જર્મની અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા દેશોમાં ઉનાળા દરમિયાન ‘હોલી વન’ મ્યુઝિક ફેસ્ટિવલનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ કોઈ ધાર્મિક પર્વ નથી, પરંતુ એ રંગો દ્વારા સમાનતા અને શાંતિનો સંદેશ ફેલાવે છે. અહીં લોકો સફેદ કપડાં પહેરીને મ્યુઝિકના તાલે ઝૂમે છે અને એક સાથે હવામાં રંગીન ગુલાલ ઉડાડીને ભાઈચારાની ઉજવણી કરે છે.

બોરિયોંગ મડ ફેસ્ટિવલ – દક્ષિણ કોરિયા

દક્ષિણ કોરિયાના બોરિયોંગ  શહેરમાં દર વર્ષે જુલાઈ મહિનામાં આ અનોખો તહેવાર ઉજવાય છે. 1998માં સ્થાનિક કાદવમાં રહેલા ઔષધીય અને મિનરલ્સના ગુણોનો પ્રચાર કરવા માટે આની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ ઉત્સવમાં લોકો રંગોને બદલે કાદવમાં કુસ્તી કરે છે, મડ સ્લાઈડિંગનો આનંદ માણે છે અને કાદવથી સ્નાન કરે છે, જે ત્વચાની તંદુરસ્તી માટે પણ ખૂબ જ ગુણકારી માનવામાં આવે છે.

હેતલ રાવ

પંચાંગ 01/03/2026

૦૧ માર્ચ ૨૦૨૬

ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈ માર્યા ગયા, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો મોટો દાવો

મધ્યપૂર્વમાં વધતા યુદ્ધ તણાવ વચ્ચે એક વધુ વિસ્ફોટક નિવેદન સામે આવ્યું છે. ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન Benjamin Netanyahu ના દાવા બાદ હવે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ પણ ઇરાનના સર્વોચ્ચ નેતા Ali Khamenei ના મૃત્યુનો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે ઇતિહાસના સૌથી ક્રૂર વ્યક્તિઓમાંના એક ખામેનેઈ હવે જીવિત નથી અને આ ઇરાનની જનતા તેમજ વિશ્વભરના દેશો માટે ન્યાય સમાન છે.

ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે ખામેનેઈ અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને અદ્યતન ટ્રેકિંગ સિસ્ટમથી બચી શક્યા નહીં. તેમણે દાવો કર્યો કે સંયુક્ત અમેરિકન અને ઇઝરાયેલી હવાઈ હુમલામાં ઇરાનના સૈન્ય અને સરકારી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ખામેનેઈનું મોત થયું. ટ્રમ્પે ઉમેર્યું કે આ ઇરાની જનતા માટે પોતાના દેશને ફરી મેળવવાની સૌથી મોટી તક છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે અમને એવી માહિતી મળી રહી છે કે IRGC, સૈન્ય અને અન્ય સુરક્ષા દળોના ઘણા અધિકારીઓ હવે લડવા માંગતા નથી અને રાહતની માંગ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી કે હાલમાં તેમને છૂટ મળી શકે છે, પરંતુ પછી માત્ર મૃત્યુ જ મળશે. આ નિવેદન બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ આશા વ્યક્ત કરી કે IRGC અને પોલીસ દળો શાંતિપૂર્ણ રીતે ઇરાની દેશભક્તો સાથે જોડાઈ દેશને તેની લાયક ગૌરવ પરત અપાવશે. તેમણે જણાવ્યું કે ખામેનેઈના મૃત્યુ સાથે દેશ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયો છે અને લગભગ નષ્ટ સમાન પરિસ્થિતિમાં છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે ભારે અને ચોક્કસ બોમ્બમારી વિશ્વ શાંતિ માટે જરૂરી હોય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.

ટ્રમ્પના આ દાવા બાદ ઇરાન તરફથી તાત્કાલિક કોઈ સત્તાવાર નિવેદન સામે આવ્યું નથી. જોકે અગાઉ ઇરાન સરકારે આવા દાવાઓને ખોટા અને પ્રચાર ગણાવ્યા હતા. ખામેનેઈના કોઈ જાહેર ઉત્તરાધિકારી ન હોવાને કારણે ઇરાનના ભવિષ્ય અંગે અનિશ્ચિતતા વધતી જાય છે.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો ખામેનેઈના મૃત્યુની સત્તાવાર પુષ્ટિ થાય તો ઇરાનમાં સત્તા સંક્રમણની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ બની શકે છે. આ પરિસ્થિતિ લાંબા ગાળાના સંઘર્ષને જન્મ આપી શકે છે. ઇરાન તરફથી સંભવિત જવાબી કાર્યવાહીનો ભય પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે મધ્યપૂર્વમાં વધુ અસ્થિરતા લાવી શકે છે.

અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલી સંયુક્ત હવાઈ બોમ્બમારીને લઇ વૈશ્વિક સ્તરે મિશ્ર પ્રતિક્રિયા મળી રહી છે. કેટલાક દેશોએ તેને આતંકવાદ વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી ગણાવી છે, જ્યારે કેટલાકે તેને પ્રદેશમાં શાંતિ માટે ખતરો ગણાવ્યો છે.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય સમીકરણોને હચમચાવી દીધા છે. 1 તરફ અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ પોતાના દાવા પર અડગ છે, જ્યારે બીજી તરફ ઇરાનની ચુપ્પી અને અગાઉના ઇન્કાર પરિસ્થિતિને વધુ ગૂંચવણભરી બનાવી રહ્યા છે.

1...212213214...5,097Page 213 of 5,097