ભોપાલઃ મધ્ય પ્રદેશના રાયસેન જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કેટલાક ખેડૂતોને કથિત રીતે જાણવા મળ્યું છે કે તેમણે સરકારને મગ વેચી દીધી છે, જ્યારે તેમણે ન તો મગની ખેતી કરી હતી, ન તો તેનું રજિસ્ટ્રેશન કરાવ્યું હતું અને ન તો મગને ખરીદી કેન્દ્ર સુધી લઈ ગયા હતા. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે તેમની જમીનના રેકોર્ડનો ઉપયોગ એવી ખરીદી માટે રજિસ્ટ્રેશન કરાવવામાં થયો હતો, જેના વિશે તેમને કોઈ જાણકારી નહોતી.
જ્યારે આર્થિક અપરાધ શાખા (Economic Offences Wing-EOW)એ કથિત રીતે આ એન્ટ્રીઓની તપાસ શરૂ કરી, ત્યારે મગની ખરીદીમાં ચાલી રહેલા એક કથિત કૌભાંડનો ખુલાસો થયો હતો. જિલ્લાના સહકારી મંડળીઓમાં ખરીદી કેન્દ્રોના ટર્મિનલ ચલાવતા ત્રણ કમ્પ્યુટર ઓપરેટરો વિરુદ્ધ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તપાસકર્તાઓનો આરોપ છે કે આ લોકોએ ખુલ્લા બજારમાંથી ખૂબ જ ઓછી કિંમતે મગ ખરીદી અને ખેડૂતોની ઓળખનો ઉપયોગ કરીને તેને પોતાની ઊપજ બતાવી સરકારને વેચી દીધી હતી. જે ખેડૂતોના નામનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, તેમણે ક્યારેય મગની ખેતી માટે રજિસ્ટ્રેશન કરાવ્યું જ નહોતું.
આ તપાસ એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે મધ્ય પ્રદેશમાં મગની સરકારી ખરીદી અને લઘુતમ ટેકાના ભાવ (MSP) લાગુ કરવાની માગને લઈને ખેડૂતો સતત વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં આ મામલો રાજકીય રીતે પણ સંવેદનશીલ માનવામાં આવી રહ્યો છે. તપાસકર્તાઓના જણાવ્યા મુજબ આ કથિત કૌભાંડ બાડી તાલુકાની ત્રણ સહકારી મંડળીઓ સાથે જોડાયેલું છે અને બે ખરીદી સીઝન દરમિયાન તેને અંજામ આપવામાં આવ્યો હતો. જમીનના રેકોર્ડ, ખેડૂતોનાં નિવેદનો અને સહકારિતા વિભાગની બે આંતરિક તપાસના આધારે તપાસકર્તાઓએ આ સમગ્ર મામલાને જોડીને જોયો હતો. આ તપાસ બાદ જ ફોજદારી કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. તપાસ મુજબ, આ કથિત કૌભાંડથી ત્રણેય આરોપીઓએ આશરે 13.3 લાખ રૂપિયાની કમાણી કરી હતી.
કૌભાંડ કેવી રીતે કરવામાં આવ્યું?
અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, EOWએ ફરિયાદની તપાસ દરમિયાન નકલી રજિસ્ટ્રેશન સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો એકત્ર કર્યા અને સાક્ષીઓની પૂછપરછ કરી. દરેક સહકારી મંડળીના ઓપરેટર પાસે તે ખરીદી કેન્દ્રના કાર્યક્ષેત્રમાં આવતા ખેડૂતોના જમીનના રેકોર્ડ સુધી પહોંચ હોય છે. તેમાં એવા ખેડૂતો પણ સામેલ હોય છે, જેમની પાસે ખેતીની જમીન છે, પરંતુ તેમણે સરકારની ટેકાના ભાવ યોજના હેઠળ પોતાની ઊપજ વેચવા માટે ક્યારેય રજિસ્ટ્રેશન કરાવ્યું નહોતું.
