રિઝર્વ બેન્ક નાણાકીય સાક્ષરતા સપ્તાહ ઊજવશે

નવી દિલ્હીઃ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) નવથી 13 ફેબ્રુઆરી દરમિયાન “KYC – Your First Step to Safe Banking” થીમ સાથે નાણાકીય સાક્ષરતા વીક 2026 ઊજવી રહી છે. આ પહેલનું ઉદ્ઘાટન RBIના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ મુંબઈમાં કર્યું હતું. આ સપ્તાહ દરમિયાન RBI, બેંકો અને અન્ય સંસ્થાઓ સાથે મળીને દેશભરમાં જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજી રહી છે.

નાણાકીય સાક્ષરતા વીક 2016થી RBI દ્વારા દર વર્ષે ઊજવવામાં આવે છે, જેથી લોકોમાં નાણાકીય બાબતો અંગે સમજ વધે. દર વર્ષે એક ખાસ થીમ નક્કી કરવામાં આવે છે. 2026માં KYC પાલન અને સુરક્ષિત તથા અવરોધરહિત બેંકિંગ સેવાઓમાં તેની ભૂમિકા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

KYC પાલનનું મહત્ત્વ

KYC (Know Your Customer) એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં બેંકો ગ્રાહકની ઓળખ અને સરનામાની ચકાસણી કરે છે. બેંક એકાઉન્ટ ખોલવા અને મોટા ભાગની નાણાકીય સેવાઓ મેળવવા માટે આ પ્રક્રિયા ફરજિયાત છે. જોખમ વર્ગીકરણ મુજબ બેંકોને સમયાંતરે ગ્રાહકની માહિતી અપડેટ કરવી જરૂરી છે.

RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે KYC અપડેટ ન કરવા અથવા વિલંબ કરવા પર બેંક ખાતા પર પ્રતિબંધ લાગી શકે છે, જેમાં રૂપિયા ઉપાડવા અને ટ્રાન્સફર કરવાની મર્યાદા પણ સામેલ છે. આ અભિયાન હેઠળ RBI KYC પ્રક્રિયા અને માહિતી અપડેટ કરવાની રીત અંગે સમજ આપી રહી છે.

છેતરપિંડીના જોખમ અને મની મ્યુલ

નાણાકીય સાક્ષરતા વીક 2026 દરમિયાન KYC સંબંધિત ઠગાઈ અંગે જાગૃતિ પણ એક મુખ્ય મુદ્દો છે. RBIએ ગ્રાહકોને ચેતવણી આપી છે કે KYC અપડેટ કરવા માટે આવતા અજાણ્યા ફોન, મેસેજ અથવા લિંક્સનો જવાબ ન આપવો. આવા સંદેશાઓ દ્વારા વ્યક્તિગત માહિતી મેળવી અથવા બેંક ખાતામાં ગેરકાયદે પ્રવેશ મેળવવાનો પ્રયાસ થતો હોય છે.

આ અભિયાનમાં “મની મ્યુલ” પ્રવૃત્તિ અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી રહી છે, જેમાં લોકો પોતાના બેંક ખાતાનો ઉપયોગ ગેરકાયદે નાણાંના લેવડદેવડ માટે કરવા દે છે. RBI મુજબ ખાતાધારક પોતાના ખાતામાં થતી તમામ લેવડદેવડ માટે જવાબદાર ગણાશે.

પ્રાદેશિક સ્તરે જાગૃતિ કાર્યક્રમો

RBIની પ્રાદેશિક કચેરીઓ, જેમાં પણજી રિજનલ ઓફિસ પણ સામેલ છે, બેંકો અને સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથે મળીને જાગૃતિ અને આઉટરીચ કાર્યક્રમો યોજી રહી છે. આ પ્રયાસો અગાઉના નાણાકીય સમાવેશ અભિયાન અને બેંક ખાતાના re-KYC અભિયાનને આધારે કરવામાં આવી રહ્યા છે.

RELATED ARTICLESMORE FROM AUTHOR