મિડલ ઈસ્ટમાં Israel, Iran અને United States વચ્ચે ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષે સમગ્ર વિસ્તારમાં અસામાન્ય તણાવનું વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે. પરિસ્થિતિ ઝડપથી વિસ્તરી રહી છે અને યુદ્ધ સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટમાં ફેલાય તેવી આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે. આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રધાનમંત્રી Narendra Modiએ રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં Cabinet Committee on Security એટલે કે CCSની મહત્વપૂર્ણ બેઠક બોલાવી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ પ્રધાનમંત્રી 2 દિવસના વિદેશ પ્રવાસ બાદ આજે રાત્રે દિલ્હીમાં પહોંચશે અને ત્યારબાદ તેઓ CCS બેઠકની અધ્યક્ષતા કરશે. આ બેઠકનો મુખ્ય ફોકસ ઈઝરાયેલ, ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તાજા ઘટનાઓના વિકાસ અને UAE સહિત મિડલ ઈસ્ટના વિવિધ દેશોમાં ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા પર રહેશે. ખાસ કરીને એર સ્પેસ બંધ થવાને કારણે હજારો ભારતીયો વિદેશમાં અટવાઈ ગયા હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
આ બેઠકનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધારે છે કે ઈરાનમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય વિદ્યાર્થી અને કામદારો હાજર છે. સરકારી આંકડા મુજબ ઈરાનમાં આશરે 10 હજાર ભારતીય નાગરિકો હાલ હાજર છે, જ્યારે સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટ વિસ્તારમાં લગભગ 96 લાખ ભારતીયો રહે છે. હાલની પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષા, એરલિફ્ટ અને રાજનૈતિક સમન્વય જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
ગત 25-26 January દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ઇઝરાયેલની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ઇઝરાયેલી સંસદમાં સંબોધન કર્યું હતું અને ભારત ઇઝરાયેલ સાથે મજબૂત રીતે ઉભું છે તેવો સંદેશ આપ્યો હતો. તેમને સ્ટેન્ડિંગ ઓવેશન પણ મળ્યું હતું. આ પ્રવાસ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે AI, defence, agriculture, energy અને cultural exchange સહિત કુલ 16 agreements પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
હાલની પરિસ્થિતિમાં ઇઝરાયેલ અને અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલા હુમલામાં ઇરાનના સુપ્રીમ લીડર Ali Khameneiના મૃત્યુની માહિતી સામે આવી છે, જેના કારણે વિસ્તારનું તણાવ શિખરે પહોંચ્યું છે. ભારતે આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે પોતાની ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. વિદેશ મંત્રાલયે જાહેર કરેલા નિવેદનમાં તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવા અને દેશોની સંપ્રભુતાનો સન્માન કરવા અપીલ કરી છે.
વિદેશ પ્રધાન S. Jaishankarએ પણ ઇરાનના વિદેશ પ્રધાન Seyed Abbas Araghchi અને ઇઝરાયેલના વિદેશ પ્રધાન Gideon Sa’ar સાથે ફોન પર ચર્ચા કરી હતી. અરાઘચી સાથેની વાતચીત બાદ તેમણે જણાવ્યું કે ભારતે ઈરાન અને સમગ્ર વિસ્તારમાં થયેલા તાજા વિકાસ અંગે પોતાની ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ગિદેઓન સઆર સાથેની ચર્ચામાં ભારતે તણાવ ઘટાડવા માટે dialogue અને diplomacy પર ભાર મૂક્યો હતો.
આ ઉપરાંત ભારત સરકારે પોતાના નાગરિકો માટે નવી advisory પણ જાહેર કરી છે. લોકોને સાવચેતી રાખવા, સ્થાનિક સત્તાવાળાઓના નિર્દેશોનું પાલન કરવા અને ભારતીય દૂતાવાસ સાથે સંપર્કમાં રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે. એર સ્પેસ બંધ હોવાના કારણે rescue operations માટે વૈકલ્પિક માર્ગો પર વિચારણા ચાલી રહી છે.
