ભારતમાં કેન્સર ઝડપથી વધી રહ્યું છે. કેન્સરના કેસોમાં ભારત વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે છે. સરકારે લોકસભામાં ચિંતાજનક આંકડા રજૂ કર્યા. આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્સર સંશોધન એજન્સી ગ્લોબલ કેન્સર ઓબ્ઝર્વેટરી (IARC) અનુસાર, ભારતમાં કેન્સરના કેસોની અંદાજિત સંખ્યા 1,413,316 (દર 100,000 માં 98.5 નો દર) છે, જે ચીન (4,824,703 કેસ, દર 100,000 માં 201.6) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (2,380,189 કેસ, દર 100,000 માં 367) પછી વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે છે.
ભારતમાં કેન્સરના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. સંસદમાં સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા આંકડા મુજબ, દેશમાં 2020 માં 13.92 લાખ કેન્સરના કેસ હોવાનો અંદાજ છે, જે 2024 સુધીમાં વધીને 15.33 લાખ થવાનો અંદાજ છે. આ માત્ર પાંચ વર્ષમાં કેસોમાં 10 ટકાથી વધુનો વધારો દર્શાવે છે. રાજ્યવાર વિશ્લેષણમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે ટકાવારી વધારો નાના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સૌથી ઝડપી છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહાર જેવા મોટા રાજ્યોમાં કુલ દર્દીઓની સંખ્યા વધુ છે.
સૌથી વધુ કેસ ક્યાં વધ્યા?
સરકારી આંકડા મુજબ, દમણમાં કેન્સરના કેસોમાં 39.51% નો વધારો જોવા મળ્યો. વધુમાં, દાદરા અને નગર હવેલી (30.09%), સિક્કિમ (26.06%), લક્ષદ્વીપ (18.52%) અને મણિપુર (18.48%) માં પણ તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો. દિલ્હી, હરિયાણા, ઝારખંડ, મધ્યપ્રદેશ અને કર્ણાટકમાં પણ 10 ટકાથી વધુનો વધારો જોવા મળ્યો. અહેવાલ મુજબ, તમાકુનો ઉપયોગ, પ્રદૂષણ અને જીવનશૈલીના પરિબળો આ વધારામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
મોટી વસ્તી ધરાવતા રાજ્યોમાં સૌથી વધુ ભારણ
વસ્તીની તુલનામાં દર્દીઓની સૌથી વધુ સંખ્યા ઉત્તર પ્રદેશ (2.21 લાખ), મહારાષ્ટ્ર (1.27 લાખ), પશ્ચિમ બંગાળ (1.18 લાખ) અને બિહાર (1.15 લાખ) માં નોંધાઈ હતી. આ રાજ્યોમાં ટકાવારી વધારો ઓછો દેખાઈ શકે છે, પરંતુ કુલ સંખ્યા નોંધપાત્ર છે.
વર્ષ-દર-વર્ષ વધારો
2020 થી 2024 સુધી ભારતમાં કેન્સરના કેસોમાં વાર્ષિક વધારો નીચે મુજબ હતો: • 2020: 13,92,179 • 2021: 14,26,447 • 2022: 14,61,427 • 2023: 14,96,972 • 2024: 15,33,055 દર વર્ષે લગભગ દસ લાખ નવા કેસ ઉમેરાઈ રહ્યા છે.
કેન્સરના કેસોમાં વધારો થવાના કારણો
ICMR મુજબ, કેસોમાં વધારો થવા પાછળ ઘણા કારણો છે. જીવનશૈલીમાં પરિવર્તન, તમાકુ અને દારૂના સેવનમાં વધારો, વૃદ્ધોની વસ્તીમાં વધારો અને આરોગ્ય જાગૃતિમાં વધારો થવાને કારણે રિપોર્ટિંગમાં વધારો થયો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણ પણ એક મોટો પડકાર બની ગયું છે.
ભારતમાં કેન્સર ઝડપથી વિકસતો આરોગ્ય પડકાર બની ગયો છે. તેના નિવારણ, તપાસ અને સારવાર માટે એક વ્યાપક વ્યૂહરચના જરૂરી છે. આગામી વર્ષોમાં કેન્સરના કેસોમાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે, તેથી આરોગ્ય માળખાગત સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરવા, જીવનશૈલીમાં સુધારો કરવા અને તમાકુ નિયંત્રણ પર તાત્કાલિક ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
