ભારતીય સિનેમાના ‘શોમેન’ રાજ કપૂર એ જમાનાના એવા વિઝનરી ફિલ્મમેકર હતા, જેઓ પોતાની કળા અને સિનેમા માટે પોતાનું સર્વસ્વ દાવ પર લગાવી દેતા. 1970માં જ્યારે તેમનો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ ગણાતી ફિલ્મ ‘મેરા નામ જોકર’ (Mera Naam Joker) બોક્સ ઑફિસ પર નિષ્ફળ ગઈ ત્યારે રાજ કપૂર આર્થિક રીતે ભારે સંકટમાં મુકાઈ ગયા હતા. જોકે, હાર માન્યા વગર તેમણે પોતાની તમામ આશા અને બચેલી મૂડી એક નવી ફિલ્મ પર લગાવી અને એ ફિલ્મ એટલે 1973માં આવેલી કલ્ટ ક્લાસિક ‘બોબી’ (Bobby).
પોતાના પુત્ર ઋષિ કપૂર અને નવી અભિનેત્રી ડિમ્પલ કાપડિયાને લઈને બનાવેલી આ લવ સ્ટોરી આર.કે. ફિલ્મ્સ માટે સંજીવની સાબિત થઈ. પરંતુ બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે જે ફિલ્મે બોક્સ ઑફિસ પર ઇતિહાસ રચ્યો, તેનો મૂળ અંત અત્યંત દુઃખદ રહેવાનો હતો!
અભિનેતા પ્રેમનાથના પુત્ર મૉન્ટી નાથે એક મુલાકાતમાં આ રોચક કિસ્સા પરથી પડદો ઉચક્યો હતો. ‘બોબી’ મૂળભૂત રીતે બે ભિન્ન વર્ગના યુવાનોની સંવેદનશીલ પ્રેમકથા હતી. લૈલા-મજનૂ કે રોમિયો-જુલિયેટની અમર પ્રેમકથાઓની તર્જ પર જ રાજ કપૂરે આ સ્ક્રિપ્ટ તૈયાર કરી હતી. મૂળ આયોજન મુજબ ફિલ્મના ક્લાઇમેક્સમાં પોતાના પરિવારના વિરોધથી કંટાળીને ઋષિ કપૂર (રાજા) અને ડિમ્પલ કાપડિયા (બોબી) ઊંચી ટેકરી પરથી નદીના વહેતા પાણીમાં છલાંગ લગાવીને આત્મહત્યા કરી લે છે અને વાર્તાનો અંત કરુણ મોત સાથે થાય છે.
પરંતુ શૂટિંગના અંતિમ તબક્કે આ કરુણ વાર્તામાં એક અણધાર્યો વળાંક આવ્યો. ફિલ્મમાં બોબીના પિતા ‘જેક બ્રિગેન્ઝા’ની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી રહેલા દિગ્ગજ અભિનેતા પ્રેમનાથજી, જેઓ અંગત જીવનમાં રાજ કપૂરના સાળા પણ થતા હતા, તેમણે આ ક્લાઇમેક્સ અંગે રાજ કપૂર સાથે વાત કરી. પ્રેમનાથે દિલથી સલાહ આપતાં કહ્યું: “રાજ, આ પ્રેમીઓને મરવા ન દો! દર્શકોને આ નવજુવાન જોડી પાસેથી નિરાશા ન આપો, આ ફિલ્મનો અંત ‘હેપ્પી’ રાખો.”
પ્રેમનાથજીએ માત્ર સલાહ ન આપી, પણ એક સુંદર અને નાટ્યાત્મક આઇડિયા પણ રજૂ કર્યો. તેમણે સૂચવ્યું કે જ્યારે બંને પ્રેમીઓ ટેકરી પરથી પાણીમાં છલાંગ લગાવે ત્યારે બંનેના પિતા—જેઓ અત્યાર સુધી એકબીજાના દુશ્મન હતા—તેઓ જ પાણીમાં ઝંપલાવે. પ્રેમનાથ (બોબીના પિતા) જઈને ઋષિ કપૂરને બચાવે અને પ્રાણ (રાજાના પિતા) જઈને ડિમ્પલ કાપડિયાને બચાવે. બંને પિતાઓ એકબીજાનાં સંતાનોનો જીવ બચાવીને પોતાની કડવાશ ભૂલી જાય અને અંતે આખા પરિવારનું મિલન થાય.
રાજ કપૂરના મનમાં રહેલા નિર્દેશકને કદાચ મૂળ ટ્રેજિક એન્ડ વધુ ગમતો હતો, પણ પ્રેમનાથજીએ તેમને મનાવતાં બહુ વ્યાવહારિક વાત કહી: ‘તમે આ જહાજના કેપ્ટન છો. આપણે અત્યારે લોકેશન પર જ છીએ અને બધા કલાકારો પણ હાજર છે. તમે એકવાર આ હેપ્પી એન્ડિંગ પણ શૂટ કરીને રાખી લો. બાકી એડિટિંગ ટેબલ પર તમને જે યોગ્ય લાગે એ જ રાખજો.’
રાજ કપૂરે આ અનુભવી સલાહ માની લીધી અને આ નવો ક્લાઇમેક્સ શૂટ કર્યો. એડિટિંગ દરમિયાન રાજ કપૂરને પણ અહેસાસ થયો કે આ પ્રેમાળ જોડીનો સુખદ અંત જ દર્શકોનાં દિલ જીતી શકશે.
અને બસ, આ એક નિર્ણયે ભારતીય સિનેમાનો ઇતિહાસ બદલી નાખ્યો! 1973માં જ્યારે ‘બોબી’ થિયેટરોમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે તેના આ સકારાત્મક અને આનંદદાયક ક્લાઇમેક્સે પ્રેક્ષકોનાં દિલ જીતી લીધાં. ફિલ્મ ભારતીય સિનેમાની સૌથી મોટી બ્લોકબસ્ટર ફિલ્મોમાં સામેલ થઈ અને તેણે આર.કે. ફિલ્મ્સે ગુમાવેલું વૈભવ પાછું અપાવ્યું.
જો પ્રેમનાથજીની એ એક સલાહ ન હોત તો કદાચ ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસની સૌથી આઇકોનિક લવ સ્ટોરીનો અંત આંસુઓ સાથે થયો હોત. પરંતુ આ એક માસ્ટરસ્ટ્રોકે તેને અમર બનાવી દીધી!
