Home Blog Page 31

ઈન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલ સસ્તું થતાં સરકારે લીધો મોટો નિર્ણય

દેશની સ્થાનિક તેલ કંપનીઓ અને ઉદ્યોગ જગત માટે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી એક ખૂબ જ રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકારે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF – વિમાન ઇંધણ) પર વસૂલવામાં આવતી એક્સપોર્ટ ડ્યુટી એટલે કે નિકાસ શુલ્કમાં મોટો કાપ મૂકવાની જાહેરાત કરી છે. આ ટેક્સ ઘટાડા અંગેનો સત્તાવાર આદેશ શનિવારે એટલે કે 30 મે ના રોજ નોટિફિકેશન દ્વારા જાહેર કરી દેવામાં આવ્યો છે. સરકારનો આ નવો આદેશ આગામી મહિનાની પહેલી તારીખ એટલે કે 1 જૂનથી સમગ્ર દેશમાં અસરકારક બની જશે.

જાણો કયા ઇંધણ પર કેટલો ટેક્સ ઘટ્યો?

સરકારી આદેશ અને નોટિફિકેશનમાં આપવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, ઇંધણના નિકાસ દરોમાં નીચે મુજબનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે:

પેટ્રોલ: પેટ્રોલની નિકાસ પર લાગતી એક્સપોર્ટ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લીટર 1.5 રૂપિયાનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે.

ડીઝલ: તેલ કંપનીઓ માટે સૌથી મોટી રાહત ડીઝલ પર મળી છે, જેમાં પ્રતિ લીટર સીધો 13.50 રૂપિયા ટેક્સ ઘટાડી દેવાયો છે.

ATF (વિમાન ઇંધણ): હવાઈ મુસાફરી માટે વપરાતા એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલના એક્સપોર્ટ પર લાગતા ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર 9.5 રૂપિયાની કટોતી કરવામાં આવી છે.

સરકારના આ મહત્વપૂર્ણ પગલાં પાછળનું મુખ્ય કારણ ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં આવેલો ઘટાડો છે. આ અગાઉ ગત 16 મે ના રોજ પણ સરકારે એક્સપોર્ટ ડ્યુટીના દરોની સમીક્ષા કરીને તેમાં સુધારો કર્યો હતો. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક ઉથલપાથલ વચ્ચે પણ દેશની અંદર પેટ્રોલ અને ડીઝલની સપ્લાય એટલે કે પુરવઠો સતત અને યોગ્ય માત્રામાં જાળવી રાખવાનો છે.

સ્થાનિક બજારમાં આજના ભાવ સ્થિર, પરંતુ મે મહિનામાં પ્રજા પર વધ્યો બોજ

આજે એટલે કે રવિવાર, 31 મે ના રોજ દેશની સરકારી તેલ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલની છૂટક કિંમતોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી અને ભાવ સ્થિર રાખ્યા છે. આ અગાઉ ગત સોમવારે કંપનીઓ દ્વારા ભાવમાં વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો. આજે 31 મે ના રોજ દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ 102.12 રૂપિયા પ્રતિ લીટર અને ડીઝલનો ભાવ 95.20 રૂપિયા પ્રતિ લીટર પર યથાવત છે.

જો કે, સમગ્ર મે મહિનાના આંકડા પર નજર કરીએ તો સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર મોટો ભાર પડ્યો છે. મે મહિના દરમિયાન દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આશરે 7.5 રૂપિયા પ્રતિ લીટરનો તોતિંગ વધારો થઈ ચૂક્યો છે.

દેશના અનેક શહેરોમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૦ ને પાર, મિડલ ઈસ્ટ તણાવની અસર

હાલમાં ભારતના ઘણા મોટા શહેરોમાં પેટ્રોલની કિંમત 110 રૂપિયાની સપાટીને વટાવી ગઈ છે. ઉદાહરણ તરીકે, હૈદરાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ અત્યારે 115 રૂપિયા પ્રતિ લીટર સપ્લાય થઈ રહ્યો છે, જ્યારે કોલકાતામાં પણ આ દર 110 રૂપિયા પ્રતિ લીટર પર પહોંચી ગયો છે. વૈશ્વિક સ્તરે મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વના દેશો) માં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલની સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો અવરોધ ઊભો થયો હતો. આ સપ્લાય કટોકટીને કારણે તેલ કંપનીઓને મજબૂરીમાં સ્થાનિક સ્તરે ભાવ વધારવા પડ્યા હતા, જેના કારણે સામાન્ય જનતા પર આર્થિક બોજ વધ્યો છે.

સમજો શું હોય છે ‘એક્સપોર્ટ ડ્યુટી’ અને સરકાર કેમ લગાવે છે આ ટેક્સ?

સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો એક્સપોર્ટ ડ્યુટીને ગુજરાતીમાં ‘નિકાસ શુલ્ક’ કહેવામાં આવે છે. આ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પોતાની આવક વધારવા માટે વસૂલવામાં આવતો એક પ્રકારનો પરોક્ષ કર (Indirect Tax) છે. જ્યારે કોઈ દેશની સરકાર પોતાના દેશમાં ઉત્પાદિત થતી વસ્તુઓ કે માલસામાનને બીજા દેશોમાં વેચવા માટે મોકલે છે (નિકાસ કરે છે), ત્યારે તે સામાન પર આ ટેક્સ લાદવામાં આવે છે.

નિકાસ પર એક્સપોર્ટ ડ્યુટી લગાવવા પાછળ સરકારના બે મુખ્ય હેતુઓ હોય છે. પહેલો હેતુ મહેસૂલી આવક મેળવવાનો છે, જ્યારે બીજો અને સૌથી મહત્વનો હેતુ દેશની આંતરિક જરૂરિયાતોને પૂરી કરવાનો છે. જ્યારે દેશમાં કોઈ ચોક્કસ પ્રોડક્ટ, વસ્તુ કે કાચા માલની અછત વર્તાવવા લાગે છે, ત્યારે સરકાર તેની એક્સપોર્ટ ડ્યુટી વધારી દે છે. ટેક્સ વધવાને કારણે કંપનીઓ પોતાનો માલ બહારના દેશોમાં મોકલવાને બદલે સ્વદેશી બજારમાં જ વેચવા માટે મજબૂર બને છે. આ ઉપરાંત, જ્યારે વિદેશી બજારોમાં કોઈ વસ્તુ અતિશય મોંઘી થવા લાગે, ત્યારે દેશની અંદર તેની કિંમતો નિયંત્રણમાં અને સ્થિર રાખવા માટે પણ સરકાર આ આર્થિક હથિયારનો ઉપયોગ કરે છે.

1 જૂનથી બદલાઈ જશે તમારા ખિસ્સાને અસર કરતા આ 6 મોટા નિયમો

દેશમાં જ્યારે પણ નવો મહિનો શરૂ થાય છે ત્યારે સરકાર અને વિવિધ સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા આર્થિક અને વ્યવહારિક નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવતા હોય છે. આ જ ક્રમમાં 1 જૂન 2026 થી ભારતભરમાં કેટલાય મોટા અને મહત્વપૂર્ણ નિયમો બદલાવા જઈ રહ્યા છે, જેની સીધી અસર તમારા ઘરના બજેટ અને રોજિંદી દિનચર્યા પર પડવાની છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય, આવકવેરા વિભાગ અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા જારી કરાયેલા આ નવા નિયમોને ખૂબ જ સરળ ભાષામાં સમજી લો, જેથી કરીને તમારે ભવિષ્યમાં કોઈ આર્થિક નુકસાન કે મુશ્કેલીનો સામનો ન કરવો પડે.

1. રસોઈ ગેસ (LPG અને PNG) ના નિયમો થયા કડક, સરેન્ડર માટે 30 દિવસની મુદત

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે એવા ગ્રાહકો પર સકંજો કસ્યો છે જેઓ પોતાના ઘરમાં એલપીજી (LPG) સિલિન્ડર અને પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) એમ બંને જોડાણો એકસાથે રાખે છે. નવા નિયમ મુજબ, જો તમારા ઘરમાં પીએનજી કનેક્શન લાગી ગયું છે અને તે ચાલુ હાલતમાં છે, તો 1 જૂનથી 30 દિવસની અંદર તમારે તમારું જૂનું એલપીજી સિલિન્ડર કનેક્શન સરેન્ડર (પરત) કરવું પડશે.

જો કે, ઓઇલ કંપનીઓ (ઇન્ડેન, ભારત ગેસ, એચપી) એ ગ્રાહકોની સુવિધા માટે ‘કનેક્શન ટ્રાન્સફર વાઉચર’ ની વ્યવસ્થા શરૂ કરી છે. આ અંતર્ગત જો તમે ભવિષ્યમાં કોઈ એવા વિસ્તારમાં શિફ્ટ થાઓ છો જ્યાં પીએનજી સુવિધા નથી, તો તમે આ વાઉચર બતાવીને તમારું એલપીજી કનેક્શન ફરીથી ચાલુ કરાવી શકશો. આ ઉપરાંત, દર મહિનાની જેમ 1 જૂને પણ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવોની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

2. ડિજિટલ સુરક્ષા: UPI પેમેન્ટ કરતા પહેલા સ્ક્રીન પર દેખાશે અસલી નામ

ઓનલાઇન નાણાકીય ફ્રોડ અને ભૂલથી કોઈ અન્ય વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર થઈ જવાની સમસ્યાને કાયમ માટે રોકવા માટે NPCI એ ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. 1 જૂનથી જ્યારે પણ તમે ગૂગલ પે (Google Pay), ફોનપે (PhonePe) કે પેટીએમ (Paytm) જેવી એપ્સ દ્વારા કોઈને પણ નાણાં મોકલશો, ત્યારે યુપીઆઈ પિન (UPI PIN) એન્ટર કરતા પહેલા જ સ્ક્રીન પર તે સામેવાળી વ્યક્તિનું ઓફિશિયલ બેંક ખાતા વાળું અસલી નામ (Legal Name) પોપ-અપ થશે. આનાથી તમે સહેલાઈથી વેરિફાય કરી શકશો કે પૈસા સાચી વ્યક્તિને જ જઈ રહ્યા છે.

3. બેંકિંગ ફી અને નકદ જમા કરવાના નિયમોમાં ફેરફાર

ATM ટ્રાન્ઝેક્શન: દેશની ઘણી અગ્રણી બેંકોએ દર મહિને મળતા 3 થી 5 ફ્રી એટીએમ ટ્રાન્ઝેક્શનના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. આ ફ્રી લિમિટ પૂરી થયા બાદ એટીએમમાંથી કેશ ઉપાડવા, મિની સ્ટેટમેન્ટ કાઢવા કે બેલેન્સ ચેક કરવા પર હવે ગ્રાહકોએ પહેલા કરતા વધુ ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે.

પાન કાર્ડ (PAN) ની જરૂરિયાત: સામાન્ય લોકો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે બેંક ખાતામાં 50,000 રૂપિયા સુધીની રોકડ રકમ (Cash Deposit) જમા કરાવવા માટે પાન કાર્ડની અનિવાર્યતામાં થોડી ઢીલ આપવામાં આવી છે. જો કે, 20 લાખ રૂપિયાથી વધુની મિલકતની લેણદેણ અથવા કૌટુંબિક ગિફ્ટ માટે વેલિડ પાન કાર્ડ આપવું કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત રહેશે.

4. એડવાન્સ ટેક્સ અને નોકરીયાતો માટે ઇન્કમ ટેક્સમાં મોટી રાહત

એડવાન્સ ટેક્સ: જે કરદાતાઓની અંદાજિત ચોખ્ખી ટેક્સ લાયબિલિટી 10,000 રૂપિયાથી વધુ છે, તેમણે 15 જૂન સુધીમાં પોતાના કુલ ટેક્સના 15% હિસ્સો એડવાન્સ ટેક્સ તરીકે જમા કરાવવો પડશે. જો તેમ કરવામાં ચૂક થશે, તો દર મહિને 1% ના દરે દંડ વસૂલવામાં આવશે.

સેલેરીડ ક્લાસને ફાયદો: જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) હેઠળ બાળકોના એજ્યુકેશન એલાઉન્સની ટેક્સ ફ્રી લિમિટ વધારીને 3,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ અને હોસ્ટેલ એલાઉન્સની લિમિટ 9,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, બેંગલુરુ, પુણે, હૈદરાબાદ અને અમદાવાદ જેવા મોટા કોર્પોરેટ હબ શહેરોને હવે 50% એચઆરએ (HRA – હાઉસ રન્ટ એલાઉન્સ) ટેક્સ મુક્તિના દાયરામાં સામેલ કરી દેવાયા છે.

5. ટ્રેન મુસાફરી: ચેન્નાઈ સબર્બન નેટવર્કનું ટાઈમટેબલ બદલાયું

રોજ ટ્રેન દ્વારા મુસાફરી કરતા લાખો દૈનિક પ્રવાસીઓ માટે પણ 1 જૂન 2026 થી મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. સધર્ન રેલવેએ ચેન્નાઈ બીચ-તામ્બરમ-ચેંગલપટ્ટુ રેલ કોરિડોર પર દોડતી 200 થી વધુ સબર્બન (લોકલ) ટ્રેનોના ટાઈમટેબલમાં સંપૂર્ણ ફેરફાર કરી દીધો છે. ઓફિસ આવવા-જવા વાળા મુસાફરોને ટ્રેન ચૂકી ન જવાય તે માટે રેલવે સ્ટેશનના ડિસ્પ્લે બોર્ડ અથવા ડિજિટલ એપ્સ પર નવો સમય ચેક કરી લેવા સલાહ અપાઈ છે.

6. ઇંધણના એક્સપોર્ટ પર વસૂલાતી ડ્યુટીમાં ઘટાડો

કેન્દ્ર સરકારે દેશની તેલ કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. શનિવાર 30 મે ના રોજ સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, 1 જૂનથી પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પર પ્રતિ લીટર 1.5 રૂપિયા અને ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર પ્રતિ લીટર 3 રૂપિયાની ડ્યુટી કાપી લેવામાં આવી છે. જ્યારે વિમાન ઇંધણ (ATF) ના નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર સીધો 7 રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે.

IPL 2026 ગ્રાન્ડ ફિનાલે: અમદાવાદમાં RCB અને ગુજરાત ટાઇટન્સ વચ્ચે ખિતાબી જંગ

ક્રિકેટ રસિકો જે ક્ષણની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા તે ઘડી આવી ગઈ છે. ગત 28 માર્ચથી શરૂ થયેલી આઇપીએલ 2026 ની મહાજંગનો આજે અંતિમ દિવસ છે. આખી ટૂર્નામેન્ટમાં 10 શક્તિશાળી ટીમો વચ્ચે ટ્રોફી માટે જોરદાર લડત જોવા મળી હતી, જેમાંથી આખરે ફિલ્ટર થઈને રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ અને ગુજરાત ટાઇટન્સ ફાઇનલમાં પહોંચવામાં સફળ રહી છે. રજત પાટીદારની કપ્તાની હેઠળની આરસીબી ટીમ પાસે આ વખતે સતત બીજી વાર આઇપીએલ ચેમ્પિયન બનવાનો મોકો છે, જ્યારે બીજી તરફ ગુજરાતના યુવા કેપ્ટન શુભમન ગિલ કેપ્ટન તરીકે પોતાની કારકિર્દીની પહેલી આઇપીએલ ટ્રોફી જીતવાના ઈરાદા સાથે મેદાન પર ઉતરશે. લીગ સ્ટેજમાં બંને ટીમોએ ટોપ-2 માં ફિનિશ કર્યું હતું. ક્વોલિફાયર-1 માં આરસીબીએ ગુજરાતને હરાવ્યું હતું, તેથી હવે ફાઇનલમાં ગુજરાત વળતો પ્રહાર કરવાના મૂડમાં હશે. આ રોમાંચક ફાઇનલ મેચ અમદાવાદના નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમમાં રમાશે. સાંજે 7:00 વાગ્યે બંને કેપ્ટનો વચ્ચે ટોસ ઉછાળવામાં આવશે અને રાત્રે 7:30 વાગ્યે મેચનો પ્રથમ બોલ ફેંકાશે. આ મેદાન ગુજરાત ટાઇટન્સનું હોમ ગ્રાઉન્ડ એટલે કે ગઢ ગણાય છે, પરંતુ રસપ્રદ વાત એ છે કે ગયા વર્ષે આરસીબીએ પોતાની પ્રથમ આઇપીએલ ટ્રોફી પણ આ જ ઐતિહાસિક મેદાન પર જીતી હતી.

હેડ-ટુ-હેડ રેકોર્ડ: આંકડામાં કોણ છે આગળ?

જો આપણે બંને ટીમોના હેડ-ટુ-હેડ રેકોર્ડ્સ પર નજર કરીએ તો, રજત પાટીદારની બેંગલુરુ ટીમ ગુજરાત સામે 5-4 ની સાધારણ બઢત ધરાવે છે. અમદાવાદના નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમની વાત કરીએ તો અહીં બંને વચ્ચેનો રેકોર્ડ 1-1 ની બરાબરી પર છે. આ જ સીઝનમાં દેશે જોયું હતું કે ગુજરાતે પોતાના હોમ ગ્રાઉન્ડ પર આરસીબીને પરાજય આપ્યો હતો. પોતાના ઘરમાં ગુજરાત ટાઇટન્સનો રેકોર્ડ અદભુત રહ્યો છે, જ્યાં આ સીઝનમાં તેમણે રમેલી 7 મેચોમાંથી 5 મેચોમાં શાનદાર જીત મેળવી છે.

નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમની પિચ રિપોર્ટ
અમદાવાદના નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમની પિચ મિક્સ સોઇલ (મિશ્ર માટી) માંથી તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ પિચ પર બોલને સારો બાઉન્સ (ઉછાળો) મળવાની આશા છે, જેના કારણે શરૂઆતની ઓવરોમાં ફાસ્ટ બોલરો (તેજ બોલરો) ગેમ પર હાવી રહી શકે છે. જો કે, જેમ જેમ મેચ આગળ વધશે તેમ બેટ્સમેનો માટે પણ રન બનાવવા સરળ બનશે. પિચની સ્થિતિ જોતા આ ફાઇનલ એક હાઇ-સ્કોરિંગ અને નેલ-બાઇટિંગ રોમાંચક મેચ સાબિત થઈ શકે છે. ફાઇનલ મેચના દબાણને જોતા ટોસ જીતનારી ટીમ પહેલા બેટિંગ કરવાનો અને બોર્ડ પર મોટો સ્કોર બનાવવાનો નિર્ણય કરી શકે છે.

મેચ પ્રિડિક્શન

અમારા સ્પોર્ટ્સ પ્રિડિક્શન મીટર અનુસાર, આ મેચમાં બંને ટીમો વચ્ચે કાંટાની ટક્કર જોવા મળશે અને વિજેતાની ભવિષ્યવાણી કરવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે. જો કે, ફાઇનલ મેચના દબાણ અને ટ્રેન્ડને જોતા જે ટીમ ટોસ જીતીને પહેલા બેટિંગ કરશે અને સ્કોરને ડિફેન્ડ (Defend) કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તેની જીતવાની સંભાવના થોડી વધારે દેખાઈ રહી છે. કાગળ પર આરસીબીની ટીમ બેટિંગ લાઇન-અપના કારણે મજબૂત લાગે છે, પરંતુ ગુજરાતે તેમને અગાઉ આ ગ્રાઉન્ડ પર હરાવ્યા હોવાથી મેચ કોઈ પણ તરફ નમી શકે છે.

બંને ટીમોની સંભવિત પ્લેઇંગ ઇલેવન

રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB): વેંકટેશ અય્યર, વિરાટ કોહલી, દેવદત્ત પડિક્કલ, રજત પાટીદાર (કેપ્ટન), જીતેશ શર્મા (વિકેટકીપર), ટીમ ડેવિડ, ક્રુણાલ પંડ્યા, ભુવનેશ્વર કુમાર, જોશ હેઝલવુડ, રસિખ સલામ ડાર, જેકબ ડફી, રોમારિયો શેફર્ડ.

ગુજરાત ટાઇટન્સ (GT): સાઇ સુદર્શન, શુભમન ગિલ (કેપ્ટન), જોસ બટલર (વિકેટકીપર), નિશાંત સિંધુ, વોશિંગ્ટન સુંદર, જેસન હોલ્ડર, રાશિદ ખાન, રાહુલ તેવતિયા, કાગીસો રબાડા, મોહમ્મદ સિરાજ, પ્રસિદ્ધ ક્રિષ્ના, અરશદ ખાન/આર સાઇ કિશોર.

હિમાચલમાં કાળમુખો વળાંક: કાર ઊંડી ખીણમાં ખાબકી, 8 લોકોના મોત

કુદરતી સૌંદર્ય અને બરફની ચાદર જોવા માટે હિમાચલ પ્રદેશ ગયેલા પ્રવાસીઓ માટે એક અત્યંત માઠા અને હૃદયકંપાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. હિમાચલ પ્રદેશના ચંબા જિલ્લાના આદિવાસી વિસ્તાર ચુરાહમાં આવેલા પ્રખ્યાત સાચ પાસ માર્ગ પર એક ભયાનક માર્ગ અકસ્માત થયો છે. અહીં પહાડી રસ્તા પરથી પસાર થઈ રહેલી એક ટૂરિસ્ટ ટેક્સી અચાનક કાલાબનના અત્યંત જોખમી અને તીખા વળાંક પાસે ઊંડી ખીણમાં ખાબકી ગઈ હતી. અકસ્માત એટલો જોરદાર હતો કે ગાડીના ફુરચેફુરચા ઊડી ગયા હતા અને તેમાં સવાર ડ્રાઈવર સહિત તમામ 8 લોકોના ઘટનાસ્થળે જ કરુણ મોત નીપજ્યા હતા. આ દુર્ઘટનાને પગલે સમગ્ર વિસ્તારમાં અરેરાટી વ્યાપી ગઈ છે.

ખુશીનો પ્રવાસ માતમમાં ફેરવાયો: બે પરિવારોએ શેર કરી હતી ટેક્સી

મળતી વિગતો અનુસાર, કર્ણાટકની રાજધાની બેંગલુરુથી એક પરિવાર હિમાચલ પ્રદેશના પ્રખ્યાત પર્યટન સ્થળ ડલહૌજી ખાતે ફરવા માટે આવ્યો હતો. અહીં તેમણે પહાડો અને બરફની સૈર કરવાનો આનંદ લેવા માટે એક ટેક્સી વાહન બુક કરાવ્યું હતું. ડલહૌજીમાં જ તેમની મુલાકાત અન્ય એક રાજ્યમાંથી આવેલા પ્રવાસી પરિવાર સાથે થઈ હતી. બંને પરિવારોએ સાથે મળીને બરફના પહાડોની મજા લેવાનું નક્કી કર્યું અને ખર્ચ બચાવવા તેમજ સફર રોમાંચક બનાવવા માટે એક જ ટેક્સી શેર કરવાનો નિર્ણય કર્યો. બંને પરિવારોના સભ્યો ખુશી-ખુશી ટેક્સીમાં સવાર થઈને શુક્રવાર, 29 મે ના રોજ બૈરાગઢ-કિલાડ માર્ગ થઈને સાચ જોત તરફ રવાના થયા હતા.

ટેક્સી પાછી ન ફરતા માલિકે GPS ચેક કર્યું અને ખુલાસો થયો

આ પ્રવાસીઓએ બુક કરાવેલી ટેક્સી જ્યારે શનિવાર સુધી ડલહૌજી પરત ન ફરી, ત્યારે ટેક્સીના માલિકને કોઈ અનહોની થવાની ચિંતા સતાવવા લાગી હતી. તેમણે તાત્કાલિક ગાડીમાં લગાવેલી GPS (ગ્લોબલ પોઝિશનિંગ સિસ્ટમ) ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ ચાલુ કરીને ચેક કર્યું. જીપીએસ લોકેશનમાં જોવા મળ્યું કે તેમની ગાડી નંબર HP01C-2133 કાલાબન નજીક એક જ જગ્યાએ સ્થિર પડેલી છે અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકારની હલચલ થઈ રહી નથી.

ખરેખર તો, શુક્રવારે સાચ પાસની મુલાકાત લઈને બૈરાગઢ તરફ પાછી આવી રહેલી આ ટેક્સી કાલાબનના તીખા વળાંક પાસે સંતુલન ગુમાવી બેઠી હતી અને સેંકડો ફૂટ ઊંડી ખીણમાં જઈ પડી હતી. આ અંગેની માહિતી શનિવારે ઓસીપી બૈરાગઢ દ્વારા ટેલિફોન મારફતે પોલીસ સ્ટેશન તીસાને આપવામાં આવી હતી.

વિશ્વની આ સૌથી શક્તિશાળી ગુપ્તચર એજન્સીઓ વિશે તમે જાણો છો?

કોઈપણ સાર્વભૌમ દેશની અખંડિતતા અને સુરક્ષાનો અદ્રશ્ય સ્તંભ એની ગુપ્તચર એજન્સી(Intelligence agencies)ઓ હોય છે. ભલે દેશની આંતરિક શાંતિ જાળવવાની હોય, સરહદો પરના સંકટોને ટાળવાના હોય કે પછી આધુનિક યુગના સાયબર હુમલાઓનો સામનો કરવાનો હોય, આ એજન્સીઓ પડદા પાછળ રહીને રાષ્ટ્રના રક્ષક તરીકેની ભૂમિકા ભજવે છે.

આજના ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) પરિદ્રશ્યમાં, માત્ર સૈન્ય તાકાત જ પૂરતી નથી, પરંતુ દુશ્મનની ચાલને સમય પહેલાં પારખી લેવી એ દેશના વિકાસ અને સ્થિરતા માટે અનિવાર્ય બની ગયું છે. વિશ્વભરની આવી જાસૂસી સંસ્થા(Intelligence agency)ઓ પોતાના અત્યાધુનિક સંસાધનો અને બુદ્ધિશક્તિના બળે વૈશ્વિક રાજનીતિના પસા પલટવાની ક્ષમતા રાખે છે.

તો ચાલો વાત કરીએ વિશ્વની પાંચ સૌથી શક્તિશાળી ગૃપ્ત એજન્સી વિશે…

સેન્ટ્રલ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી(CIA), અમેરિકા

અમેરિકાની સીએઆઈ (CIA) વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી અને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ ગુપ્તચર એજન્સી માનવામાં આવે છે. એનું મુખ્ય મથક અમેરિકાના વર્જિનિયા રાજ્યના લેંગ્લી (Langley) ખાતે આવેલું છે. આ એજન્સીની સ્થાપના 18 સપ્ટેમ્બર 1947એ અમેરિકાના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ હેરી એસ. ટ્રુમેન દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ એજન્સીનું મુખ્ય કામ વિદેશી સરકારો, કોર્પોરેશનો અને વ્યક્તિઓ વિશે માહિતી એકત્રિત કરવાનું અને એનું વિશ્લેષણ કરવાનું છે. એનું સંચાલન સીધું અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના નેતૃત્વ હેઠળ થાય છે. એના ડાયરેક્ટર સીધા ‘ડાયરેક્ટર ઓફ નેશનલ ઇન્ટેલિજન્સ’ (DNI) ને રિપોર્ટ કરે છે. CIA પાસે સાયબર વોરફેર, સેટેલાઇટ સર્વેલન્સ અને ગુપ્ત સૈન્ય ઓપરેશન્સ માટે અમર્યાદિત બજેટ અને અત્યાધુનિક સંસાધનો ઉપલબ્ધ છે. આ એજન્સીનું સૌથી ચર્ચિત અને ઐતિહાસિક મિશન ‘ઓપરેશન નેપ્ચ્યુન સ્પીયર’ હતું, જેમાં વર્ષ 2011માં પાકિસ્તાનના અબોટાબાદમાં ઘૂસીને વૈશ્વિક આતંકવાદી ઓસામા બિન લાદેનને શોધી કાઢી તેનો ખાતમો બોલાવવામાં CIA ના ઇન્ટેલિજન્સે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.

મોસાદ (Mossad), ઇઝરાયેલ

ઇઝરાયેલની મોસાદ (Mossad) એના સચોટ અને અત્યંત જોખમી ગુપ્ત ઓપરેશન્સ માટે સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. એનું મુખ્ય મથક ઇઝરાયેલના તેલ અવીવ (Tel Aviv) શહેરમાં આવેલું છે. મોસાદની સ્થાપના 13 ડિસેમ્બર 1949 ઇઝરાયેલના પ્રથમ વડાપ્રધાન ડેવિડ બેન-ગુરિયનના આદેશથી થઈ હતી. મોસાદનું મુખ્ય કાર્ય આતંકવાદ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ, વિદેશોમાં ગુપ્ત મિશનો પાર પાડવા અને ઇઝરાયેલી નાગરિકોની સુરક્ષા કરવાનું છે. આ સંસ્થા કોઈ સંસદ કે મંત્રાલયને જવાબદાર નથી, પરંતુ એનું સંચાલન સીધું ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) દ્વારા થાય છે, એટલે કે મોસાદના વડા સીધા વડાપ્રધાનને જ રિપોર્ટ કરે છે. ભલે આ એજન્સી કદમાં નાની હોય, પણ એના એજન્ટોની સચોટતા અને વ્યુહરચના અજોડ છે. મોસાદનું સૌથી જાણીતું ઓપરેશન ‘ઓપરેશન એન્ટેબી’ અને વર્ષ 1960માં આર્જેન્ટિનામાંથી નાઝી યુદ્ધ અપરાધી એડોલ્ફ આઇચમેનને પકડીને ઇઝરાયેલ લાવવાનું મિશન હતું. આ ઉપરાંત, 1972ના મ્યુનિચ ઓલિમ્પિક હત્યાકાંડનો બદલો લેવા માટે મોસાદે ચલાવેલું ‘ઓપરેશન રોથ ઓફ ગોડ’ પણ વિશ્વભરમાં જાણીતુ છે.

રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ (R&AW), ભારત

ભારતની રૉ (R&AW) એશિયા પ્રશાંત ક્ષેત્રની સાથે સાથે વૈશ્વિક સ્તરે પણ ખૂબ જ પ્રભાવશાળી ગુપ્તચર એજન્સી છે. એનું મુખ્ય મથક નવી દિલ્હીમાં સી.જી.ઓ. કોમ્પ્લેક્સ (CGO Complex) ખાતે આવેલું છે. 1962 અને 1965ના યુદ્ધો પછી વિદેશી ઇન્ટેલિજન્સની જરૂરિયાત સમજાતા, 21 સપ્ટેમ્બર 1968ના રોજ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીના કાર્યકાળમાં આની સ્થાપના થઈ હતી. એના પ્રથમ વડા આર. એન. કાવ હતા. રૉની સ્થાપના મુખ્યત્વે વિદેશી ગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરવા, આતંકવાદને રોકવા અને ભારતના વ્યૂહાત્મક હિતોની રક્ષા કરવા માટે કરવામાં આવી હતી. આ એજન્સીનું સંચાલન વડાપ્રધાનના સીધા નિયંત્રણ હેઠળ થાય છે. રૉના વડા કેબિનેટ સચિવાલયમાં ‘સેક્રેટરી (રિસર્ચ)’ તરીકે ઓળખાય છે. તેઓ સીધા ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને વડાપ્રધાન તેમજ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) ને રિપોર્ટ કરે છે. રૉની સૌથી મોટી ઐતિહાસિક સફળતા 1971ના બાંગ્લાદેશ મુક્તિ સંગ્રામમાં રહી હતી, જ્યાં એમણે મુક્તિવાહિની સેનાને તાલીમ અને ગુપ્ત માહિતી આપીને પાકિસ્તાનના બે ટુકડા કરવામાં મદદ કરી હતી. આ સિવાય, વર્ષ 1975માં સિક્કિમને ભારતના 22મા રાજ્ય તરીકે શાંતિપૂર્ણ રીતે જોડવામાં રૉની ગુપ્ત વ્યુહરચના મુખ્ય હતી.

સિક્રેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ(MI6), બ્રિટન

બ્રિટનની એમઆઇ-6 (MI6) વિશ્વની સૌથી જૂની અને પ્રતિષ્ઠિત ગુપ્તચર એજન્સીઓમાંથી એક છે. એનું સત્તાવાર નામ ‘સિક્રેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ’ (SIS) છે એનું મુખ્ય મથક લંડનમાં થેમ્સ નદીના કિનારે વોક્સહોલ ક્રોસ (Vauxhall Cross) ખાતે આવેલું છે. આ સંસ્થાની સ્થાપના 1 ઓક્ટોબર 1909ના રોજ સિક્રેટ સર્વિસ બ્યુરો તરીકે થઈ હતી, જેમાં બ્રિટિશ નૌકાદળના કમાન્ડર સર મેન્સફિલ્ડ કમિંગનો મોટો ફાળો હતો. બ્રિટનની બહારથી ગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરવી અને દેશની આર્થિક તેમજ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત કરવી એ એનું મુખ્ય કામ છે. આ એજન્સીનું સંચાલન બ્રિટનના વિદેશ મંત્રાલય (Foreign Office) હેઠળ થાય છે, પરંતુ એના વડા સીધા વિદેશ મંત્રી અને વડાપ્રધાનના સંપર્કમાં રહીને કામ કરે છે. એ અમેરિકાની CIA સાથે મળીને વૈશ્વિક સ્તરે મોટા ઓપરેશનો કરે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં જર્મનીના મિલિટરી કોડ ‘એનિગ્મા’ (Enigma) ને ક્રેક કરવામાં આ એજન્સીએ સાથી દેશોને વિજય અપાવવામાં મહત્વની સફળતા મેળવી હતી જે વિશ્વભરમાં જાણીતી છે.

ફેડરલ સિક્યુરિટી સર્વિસ(FSB), રશિયા

સોવિયત સંઘની જાણીતી એજન્સી KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) ના પતન પછી રશિયાએ એફએસબી (FSB) ની સ્થાપના કરી હતી, જે આજે વિશ્વની સૌથી ઘાતક એજન્સીઓ પૈકીની એક છે. એનું મુખ્ય મથક મોસ્કોના લુબ્યાંકા સ્ક્વેર (Lubyanka Square) ખાતે આવેલું છે. સોવિયત સંઘના વિઘટન બાદ, 12 એપ્રિલ 1995માં રશિયાના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ બોરિસ યેલત્સિન દ્વારા FSBની સત્તાવાર રચના કરવામાં આવી હતી. અલબત્ત રશિયા પાસે વિદેશી ગુપ્તચર કામગીરી માટે SVR નામની અલગ એજન્સી પણ છે, પરંતુ FSB દેશની આંતરિક સુરક્ષા, કાઉન્ટર-ઇન્ટેલિજન્સ, સરહદ સુરક્ષા અને ઇલેક્ટ્રોનિક સર્વેલન્સનું સંચાલન કરે છે. એનું સંચાલન સીધું રશિયાના રાષ્ટ્રપતિના આદેશો અનુસાર થાય છે, એના ડિરેક્ટર સીધા રાષ્ટ્રપતિને જ જવાબદાર હોય છે. સાયબર હેકિંગ અને વિદેશી જાસૂસોને પકડવામાં આ એજન્સી માહિર ગણાય છે. વર્ષ 2000ના દાયકામાં ચેચન આતંકવાદીઓ સામેના યુદ્ધ અને મોસ્કો થિયેટર બંધક કટોકટી (2002) દરમિયાન મોટો આતંકવાદી હુમલો નાકામ કરવામાં આ એજન્સીએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

હેતલ રાવ

વ્યૂહરચનામાં સ્પષ્ટતા સાથે લચીલાપણું પણ જરૂરી છે

મહાભારતના ભીષ્મપર્વમાં વર્ણવાયેલા ચક્રવ્યૂહ, ગરુડ વ્યૂહ અને મકર વ્યૂહ માત્ર યુદ્ધની રચનાઓ નહોતા, પરંતુ સંકલિત વ્યૂહરચનાના પ્રતિક હતા — જ્યાં દરેક યોદ્ધાની ભૂમિકા, સ્થાન અને સમયસૂચકતા પૂર્વનિર્ધારિત હતી. પાંડવો જાણતા હતા કે માત્ર પરાક્રમ પૂરતું નથી; યોગ્ય રચના, સંચાર અને પરિસ્થિતિ પ્રમાણે બદલાતી સ્ટ્રેટેજી જ વિજય તરફ દોરી શકે.

આજના સંચાલનમાં પણ per-project planning એ આવું જ વ્યૂહચક્ર છે. સ્પષ્ટ objectives, resource allocation, risk assessment અને monitoring mechanism વિના કોઈ પણ પ્રોજેક્ટ સફળ થતો નથી. ઘણી સંસ્થાઓ ઉત્સાહમાં પ્રોજેક્ટ શરૂ કરે છે, પરંતુ scope definition અને structure વિના મધ્યમાં ભટકી જાય છે. આ અભિમન્યુ જેવી સ્થિતિ છે, જ્યાં પ્રવેશ તો થાય છે, પરંતુ બહાર નીકળવાની વ્યૂહરચના સ્પષ્ટ નથી હોતી.

કોર્પોરેટ જગતમાં Agile, Scrum અને OKR જેવી પદ્ધતિઓ આધુનિક વ્યૂહો છે, જે કાર્યને તબક્કાવાર ગોઠવી ટીમને દિશા આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની જ્યારે નવા બજારમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે market research, supply chain, finance અને marketing વચ્ચે સંકલન ગોઠવે છે. જો એક વિભાગ પણ અસંગત રહે, તો આખું ગરુડ વ્યૂહ તૂટી શકે.

માનવ વર્તનમાં પણ વિજય માટે આયોજન જરૂરી છે. કારકિર્દી, સ્વાસ્થ્ય અથવા સંબંધો — દરેક ક્ષેત્રમાં સ્પષ્ટ લક્ષ્ય અને સમયબદ્ધ પગલાં વિના સફળતા માત્ર સંયોગ બની રહે છે.

નવી દિશા એ છે કે વ્યૂહરચનાને કઠોર ઢાંચા તરીકે નહીં, પરંતુ લચીલી બુદ્ધિ તરીકે જોવી જોઈએ, કારણ કે યુદ્ધભૂમિ અને બજાર બંને અનિશ્ચિત છે. Data analytics અને scenario planning આજના યુગના દિવ્યાસ્ત્રો છે, જે જોખમોને પહેલાથી ઓળખવામાં મદદ કરે છે.

સાચો સંચાલક એ છે, જે પરિસ્થિતિ પ્રમાણે વ્યૂહ બદલી શકે, પરંતુ ધ્યેય અડગ રાખે. અંતે, વિજય માત્ર શક્તિથી નહીં, પરંતુ સુસંગત યોજના અને સંકલિત પ્રયત્નોથી મળે છે. જે સંસ્થા વ્યૂહને પોતાની સંસ્કૃતિનો ભાગ બનાવે છે, તે જ લાંબા ગાળે અજય બને છે.

(નિધિ દિવાસળીવાળા નવી પેઢીની તેજસ્વી લેખિકા છે. સુરતસ્થિત વીર નર્મદ યુનિવર્સિટીના સ્નાતક નિધિના બે પુસ્તકો કાવ્યસંગ્રહ ‘ઝરણી‘ અને ચિંતનકણિકાના સંગ્રહ ‘નિજાનંદ‘ ઉપરાંત ‘થોડામાં ઘણું’ મોટીવેશનલ સુવિચારોને પણ વાચકોએ વખાણ્યા છે. માનવ સંબંધો, સ્વભાવ અને સમાજ વ્યવસ્થા ઉપર આધારિત એક લેખમાળા એમના સોશિયલ મીડિયા ઉપર નિયમિત પ્રસિદ્ધ થાય છે. આ કોલમમાં એ મહાભારત અને ગીતા ઉપર આધારિત વહીવટ તેમજ મોટીવેશનને લગતી વાતો સરળ ભાષામાં સમજાવે છે.)

૩૧ મે ૨૦૨૬

પંચાંગ 31/05/2026

રાજસ્થાનમાં કુદરતનો પ્રકોપ: રણપ્રદેશમાં ઉઠ્યું રેતનું ભયાનક વાવાઝોડું

છેલ્લા ઘણા દિવસોથી સૂર્યની આકરી ગરમી અને હીટવેવની ભઠ્ઠીમાં શેકાઈ રહેલા રાજસ્થાનમાંથી હવામાનનો એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને ડરામણો વીડિયો સામે આવ્યો છે. શનિવારે રાજ્યના હવામાનમાં અચાનક એવો પલટો આવ્યો કે કુદરતનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોઈને લોકોના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા હતા. ખાસ કરીને પાકિસ્તાન સરહદને અડીને આવેલા શ્રીગંગાનગર, ચૂરુ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં આકાશને આંબતું રેતનું એક વિશાળ વાવાઝોડું (બવંડર) ધસી આવ્યું હતું. આ બવંડર એટલું પ્રચંડ અને ભયાનક હતું કે જોતજોતામાં બપોરના સમયે જ આખા વિસ્તારમાં ઘનઘોર અંધકાર છવાઈ ગયો હતો.

ઝીરો વિઝિબિલિટી: ધોળેદહાડે હાઈવે પર વાહનો થંભી ગયા

સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર, જ્યારે આ રેતનું તોફાન ત્રાટક્યું ત્યારે વિઝિબિલિટી ઘટીને લગભગ ઝીરો (શૂન્ય) થઈ ગઈ હતી. રસ્તા પર પસાર થઈ રહેલા વાહનચાલકોને આગળનું કશું જ દેખાતું બંધ થઈ ગયું હતું, જેના કારણે હાઈવે અને આંતરિક રસ્તાઓ પર ટ્રાફિક જામ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ધોળેદહાડે વાહનચાલકોએ અકસ્માતથી બચવા માટે પોતાના વાહનોની હેડલાઈટ્સ અને ઈમરજન્સી લાઈટો ઓન કરવી પડી હતી અને અનેક લોકોએ વાહનો રસ્તાની સાઈડમાં ઊભા રાખી દીધા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર આ ભયાનક વાવાઝોડાના વીડિયો વાયરલ થતાં જ લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે.

૪૮ ડિગ્રીના ટોર્ચર વચ્ચે વરસાદની એન્ટ્રી, પારો ૮ ડિગ્રી ગગડ્યો

રાજસ્થાનના ચૂરુ અને શ્રીગંગાનગર સહિતના વિસ્તારોમાં છેલ્લા ઘણા દિવસોથી પારો સતત 45 ડિગ્રીથી લઈને 48 ડિગ્રી સેલ્સિયસની વચ્ચે નોંધાતો હતો, જેના કારણે આ શહેરો દેશના સૌથી ગરમ વિસ્તારોની યાદીમાં ટોપ પર હતા. જો કે, આ ધૂળના તોફાન બાદ વાતાવરણમાં કાળાડિબંગ વાદળો ઘેરાયા હતા અને અનેક વિસ્તારોમાં વીજળીના કડાકા સાથે હળવોથી મધ્યમ વરસાદ પડ્યો હતો. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ વરસાદ અને તેજ પવનના કારણે તાપમાનમાં સીધો જ 8 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો મોટો કડાકો બોલી ગયો છે, જેનાથી સ્થાનિક લોકોને અસહ્ય ગરમી અને લૂ (Heatwave) માંથી બહુ મોટી રાહત મળી છે.

વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ બન્યું કારણ, દિલ્હી-NCR સુધી પહોંચશે ધૂળ

હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં સક્રિય થયેલા શક્તિશાળી પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) ના કારણે રાજસ્થાનના વાતાવરણમાં આ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. આ સિસ્ટમની અસર હજુ આગામી 29 મે થી લઈને 31 મે સુધી જોવા મળી શકે છે. હવામાન વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે રાજસ્થાનમાં ઉઠેલી આ ધૂળની ડમરીઓ અને તેજ પવનની અસર આગામી કલાકોમાં પાડોશી રાજ્ય હરિયાણા અને રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી-NCR સુધી પણ પહોંચી શકે છે, જેના કારણે ત્યાં પણ ધૂળભરી આંધી ચાલવાની પ્રબળ શક્યતા છે.

વહીવટીતંત્રનું એલર્ટ: ખેડૂતો અને નાગરિકોને સાવચેત રહેવા અપીલ

હવામાન વિભાગની આ આગાહીને પગલે સ્થાનિક પ્રશાસન પણ એક્શન મોડમાં આવી ગયું છે. તીવ્ર પવન અને આંધીના કારણે પારો આગામી દિવસોમાં હજુ 2 થી 4 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલો વધુ નીચે જઈ શકે છે, જેનાથી લૂની સ્થિતિ નબળી પડશે. જો કે, વહીવટીતંત્રે સામાન્ય નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે વાવાઝોડા અને તેજ પવન દરમિયાન વીજળીના થાંભલા, મોટા વૃક્ષો કે હોર્ડિંગ્સ નજીક ઊભા ન રહેવું અને બહુ જરૂરી ન હોય તો ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળવું. આ ઉપરાંત, બદલાતા હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂતોને પણ પાકની સુરક્ષા માટે હવામાન વિભાગના તાજા બુલેટિન પર સતત નજર રાખવાની કડક સલાહ આપવામાં આવી છે.

દિલ્હી-NCR માં અચાનક વાગવા લાગ્યા સેલફોન: સરકારે મોકલ્યું ‘ઇમરજન્સી એલર્ટ’

રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં છેલ્લા ઘણા દિવસોથી સૂર્યદેવ આકરી અગનજ્વાળાઓ ઓકી રહ્યા હતા. નૌતપાના કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું હતું, પરંતુ શનિવારે દિલ્હી, નોઈડા, ગુરુગ્રામ અને ગાઝિયાબાદના લોકોને આ કાળઝાળ ગરમીમાંથી અચાનક ખૂબ જ મોટી રાહત મળી છે. બપોરના સમયે અચાનક વાતાવરણમાં પલટો આવ્યો હતો અને આકાશમાં કાળાડિબંગ વાદળો ઘેરાઈ આવ્યા હતા. આ અણધાર્યા વાવાઝોડા અને વરસાદની તીવ્રતાને જોતા ભારત સરકારના ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ વિભાગ દ્વારા નાગરિકોને સુરક્ષિત રહેવા માટે સીધા જ મોબાઈલ સ્ક્રીન પર ફ્લેશ થતું ઇમરજન્સી એલર્ટ મોકલવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી એકસાથે લાખો લોકોના ફોન સાયરનની જેમ રણકી ઉઠ્યા હતા.

ઇમરજન્સી મેસેજમાં શું ચેતવણી આપવામાં આવી?

શનિવારે દિલ્હી-NCR ના રહેવાસીઓના મોબાઈલ ફોન પર અચાનક આવેલા આ સરકારી ઇમરજન્સી એલર્ટે લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. આ હાઈ-પ્રાયોરિટી મેસેજમાં સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે આગામી 3 કલાક દરમિયાન દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે આશરે 60 થી 80 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની પ્રચંડ ઝડપે ધૂળભરી આંધી અને તીવ્ર પવન ફૂંકાઈ શકે છે. એટલું જ નહીં, પવનની મહત્તમ સ્પીડ કલાકે 90 કિલોમીટર સુધી પણ પહોંચવાની આશંકા છે. આ એલર્ટમાં સામાન્ય લોકોને ઘરની બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપવાની સાથે જ મધ્યમથી તીવ્ર વરસાદ અને કેટલાક વિસ્તારોમાં મોટા પાયે કરા (Oले) પડવાની સંભાવના પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી દિલ્હી અને આસપાસના શહેરો ભયંકર હીટવેવ (લૂ) ની ચપેટમાં હતા. પારો સતત ઉપર ચઢી રહ્યો હતો અને ગણતરીના દિવસોમાં જ તાપમાન રેકોર્ડબ્રેક 44 થી 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી નોંધાયું હતું. બપોરના સમયે રસ્તાઓ સુમસામ થઈ જતા હતા. આવી સ્થિતિ વચ્ચે શુક્રવાર સાંજથી શરૂ થયેલી હલચલ બાદ શનિવારે હવામાને સપૂર્ણ પલટો માર્યો હતો. જોરદાર પવન અને ધૂળની ડમરીઓ બાદ શરૂ થયેલા વરસાદના કારણે વાતાવરણમાં એકાએક ઠંડક પ્રસરી ગઈ છે અને તાપમાનનો પારો ઝડપથી નીચે ગગડી ગયો છે, જેનાથી ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠેલી જનતાએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.

1...303132...5,070Page 31 of 5,070