વૈશ્વિક સ્તરે અશાંતિ અને યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે ભારતની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની બની રહી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. મસૂદ પેજેશકિયન સાથે ટેલિફોન પર લંબાણપૂર્વક વાતચીત કરીને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. પીએમ મોદીએ આ તકે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ અને ત્યાંની જનતાને ઈદ અને નવરોઝના પર્વની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ તહેવારોની મોસમ પશ્ચિમ એશિયાના પ્રદેશમાં શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સ્થિરતા લાવવામાં નિમિત્ત બને. ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોને યાદ કરતા પીએમ મોદીએ દ્વિપક્ષીય સહયોગને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.

આ વાતચીતનો સૌથી મહત્વનો મુદ્દો પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓ (ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર) પર થઈ રહેલા હુમલાઓનો હતો. પીએમ મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પરની પોતાની પોસ્ટમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે પ્રાદેશિક સ્થિરતાને જોખમમાં મૂકતા અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાને ખોરવતા હુમલાઓની ભારત સખત નિંદા કરે છે. હાલમાં લાલ સમુદ્ર અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજો પર થઈ રહેલા હુમલાઓને કારણે તેલ અને ગેસની આયાત-નિકાસ પર મોટી અસર પડી રહી છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આ જ માર્ગ પરથી મેળવે છે, તેથી પીએમ મોદીએ નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા અને શિપિંગ માર્ગોને ખુલ્લા અને સુરક્ષિત રાખવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજોની અવરજવર અટકાવવાની ઈરાનની ધમકીઓ અને અમેરિકા સાથેના તેના તણાવ વચ્ચે ભારતની આ મધ્યસ્થી અત્યંત વ્યૂહાત્મક છે. પીએમ મોદીએ ઈરાની રાષ્ટ્રપતિને વિનંતી કરી છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં વ્યાપારી જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે જેથી કરીને સામાન્ય જનતાને આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો ન કરવો પડે. પીએમ મોદીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે કોઈપણ પ્રકારની હિંસા કે જે આર્થિક માળખાને નુકસાન પહોંચાડે છે તે સમગ્ર વિશ્વ માટે નુકસાનકારક છે. ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના ચાબહાર બંદર જેવા વ્યૂહાત્મક પ્રોજેક્ટ્સ પણ આ શાંતિ પર નિર્ભર હોવાથી પીએમ મોદીનું આ વલણ અત્યંત ગંભીર માનવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત, પીએમ મોદીએ ઈરાનમાં વસતા ભારતીય નાગરિકો અને ત્યાં કામ કરતા કર્મચારીઓની સુરક્ષા પ્રત્યે પણ પોતાની સંવેદનશીલતા દર્શાવી હતી. તેમણે ઈરાન સરકાર દ્વારા ભારતીય નાગરિકોને આપવામાં આવતા સતત સહયોગ અને સુરક્ષાની પ્રશંસા કરી હતી. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિએ પણ ભારતની ચિંતાઓને સાંભળી હતી અને આ પ્રદેશમાં તણાવ ઓછો કરવા માટે ભારતના પ્રયાસોની સરાહના કરી હતી. ભારત અત્યારે એક એવા રાષ્ટ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે જે પશ્ચિમના દેશો અને મધ્ય પૂર્વના દેશો વચ્ચે સંતુલન જાળવીને શાંતિ સ્થાપવા સક્ષમ છે. આ વાતચીત બાદ એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે આગામી દિવસોમાં હોર્મુઝ અને અરબ સમુદ્રમાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષામાં વધારો જોવા મળી શકે છે.