મુંબઈ: મહારાષ્ટ્રમાં 5 ડિસેમ્બરે નવી સરકાર શપથ લેવાની છે. મહાયુતિ ગઠબંધન એ હજુ સુધી જાહેર કર્યું નથી કે તેના પક્ષમાંથી મુખ્યમંત્રી પદ કોને મળશે. જો કે એ વાત લગભગ નિશ્ચિત છે કે ભાજપના દેવેન્દ્ર ફડણવીસ ફરી એકવાર રાજ્યના મુખ્યમંત્રી પદ પર જીત મેળવશે. તે જ સમયે, આ પહેલા સીએમ રહેલા એકનાથ શિંદે ડેપ્યુટી સીએમ બનવાની ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. આ ઉપરાંત અગાઉની સરકારમાં નાયબ મુખ્યપ્રધાન રહી ચૂકેલા અજિત પવારને પણ આ જ પદ પર ચાલુ રાખવાની વાતો સામે આવી છે. જો કે, આ ત્રણેય નેતાઓ કેબિનેટમાં મંત્રી પદની વહેંચણી કેવી રીતે કરશે તે હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી.

આ દરમિયાન, ઘણા જૂથોમાં ચર્ચા છે કે ભાજપ, શિવસેના અને એનસીપી કેબિનેટ રચના માટે 6-1 ફોર્મ્યુલા અપનાવશે. એટલે કે દરેક છ ધારાસભ્યો પાછળ પાર્ટીને એક મંત્રી પદ મળશે. જો આપણે આ ફોર્મ્યુલાને અનુસરીએ તો મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ મંત્રીઓ ભાજપના હશે, જેણે ચૂંટણીમાં 132 બેઠકો જીતી છે. આ પછી શિવસેના અને એનસીપી વચ્ચે પણ મંત્રી પદ પર નફાકારક સોદો થવાની સંભાવના છે.

કયા પક્ષને કેટલા મંત્રી પદ મળવાની શક્યતા?

જો આ ફોર્મ્યુલાના આધારે આંકડાઓની વાત કરીએ તો ભાજપને કેબિનેટમાં 20 થી 22 પદ મળી શકે છે. જ્યારે એકનાથ શિંદેની શિવસેનાને 12 મંત્રી પદ અને અજિત પવારની આગેવાનીવાળી NCPને 9-10 મંત્રી પદ મળશે. જો મહાગઠબંધનમાં આ રીતે મંત્રીપદની વહેંચણી કરવામાં આવશે તો પક્ષો વચ્ચે માત્ર પોર્ટફોલિયોની જ ચર્ચા બાકી રહેશે, જે શપથ ગ્રહણ બાદ પણ નક્કી થઈ શકે છે.

વિભાગોના વિભાજનમાં વાસ્તવિક સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે

એકનાથ શિંદેના મુખ્યમંત્રી પદ પરથી હટી જવાના બદલે શિવસેના નવી સરકારમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયોની માંગ કરી શકે છે. પાર્ટીએ પહેલા જ કહ્યું હતું કે તેને ગૃહ મંત્રાલય જોઈએ છે. આ પહેલા ગૃહ મંત્રાલય ઘણા વર્ષો સુધી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ પાસે હતું. આવી સ્થિતિમાં શિવસેના ડેપ્યુટી સીએમ પદની સાથે પોતાના માટે ગૃહ મંત્રાલયની માંગ કરી શકે છે.

બીજી બાજુ, એનસીપીએ માંગ કરી છે કે શિંદેને મંત્રીમંડળમાં સમાન સન્માન આપવું જોઈએ કારણ કે શિવસેના પાર્ટીના નેતા છગન ભુજબળે તાજેતરમાં કહ્યું હતું કે તેમની પાર્ટીનો સ્ટ્રાઈક રેટ વધુ સારો છે અને આ સંદર્ભે મંત્રી પદની વહેંચણી પણ થવી જોઈએ.

મહાયુતિએ વિધાનસભાની 288માંથી 235 બેઠકો કબજે કરી છે

મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો 23 નવેમ્બરના રોજ આવ્યા હતા. આ પરિણામોમાં મહાયુતિએ કુલ 288 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 235 બેઠકો મેળવી છે. ભાજપે સૌથી વધુ 132 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે તેના સાથી પક્ષો – મુખ્ય પ્રધાન એકનાથ શિંદેની આગેવાની હેઠળની શિવસેનાએ 57 બેઠકો જીતી હતી અને નાયબ મુખ્ય પ્રધાન અજિત પવારની આગેવાની હેઠળની એનસીપીએ 41 બેઠકો જીતી હતી. આ ઉપરાંત, પાંચ બેઠકો મહાયુતિમાં સામેલ અન્ય પક્ષોએ જીતી હતી – જન સુરાજ્ય શક્તિ (2), રાષ્ટ્રીય યુવા સ્વાભિમાન પાર્ટી (1) અને રાષ્ટ્રીય સમાજ પક્ષ (1).

તેનાથી વિપરિત, લોકસભામાં વધુ બેઠકો જીતનાર મહાવિકાસ અઘાડી (MVA)ને વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જોરદાર ફટકો પડ્યો. MVAમાં ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની શિવસેના (UBT) 20 બેઠકો જીતી, કોંગ્રેસે 16 બેઠકો જીતી અને શરદ પવારની આગેવાની હેઠળની NCP (SP) માત્ર 10 બેઠકો જીતી.

પરિણામો પછી શું થયું?
મહારાષ્ટ્રમાં મહાયુતિની ઐતિહાસિક જીત બાદ સરકાર બનાવવાના પ્રયાસો તેજ થઈ ગયા છે. ગઠબંધનના ઘટકો ભાજપ, શિવસેના અને એનસીપી વચ્ચે અલગ-અલગ બેઠકોનો રાઉન્ડ શરૂ થયો. આ સાથે સીએમ પદ માટે દબાણ ઉભું કરવાની રાજનીતિ પણ શરૂ થઈ ગઈ છે. પરિણામોના બીજા જ દિવસે એટલે કે 24મી નવેમ્બરે NCP ધારાસભ્ય દળની બેઠક યોજાઈ હતી જેમાં અજિત પવારને નેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. પાર્ટીના નેતા છગન ભુજબળે અજિત પવારને મુખ્યમંત્રી બનાવવાની માંગ કરી હતી. તે જ સમયે, શિવસેનાના ધારાસભ્યોએ એકનાથ શિંદેને તેમના નેતા તરીકે પસંદ કર્યા.

જોકે, શિવસેનાના નેતા શિંદેએ 27 નવેમ્બરના રોજ મુખ્યમંત્રી પદ માટે પોતાનો દાવો છોડી દેવાનો સંકેત આપ્યો હતો. તેમણે મુંબઈમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરીને સીએમ પદને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચા પર પૂર્ણવિરામ મૂક્યું હતું. એકનાથ શિંદેએ કહ્યું કે મને સીએમ બનવાની કોઈ ઈચ્છા નથી. પીએમ મોદી અને અમિત શાહ જે પણ નિર્ણય લેશે તે હું સ્વીકારીશ. સરકાર બનાવતી વખતે મારી તરફથી કોઈ અડચણ નહીં આવે. હું ખડકની જેમ એક સાથે ઉભો છું. ભાજપની બેઠકમાં જે પણ નિર્ણય લેવામાં આવશે તે અમે સ્વીકારીશું. હું ભાજપના મુખ્યમંત્રીને સ્વીકારું છું.