નવી દિલ્હીઃ વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધની અસર હવે વૈશ્વિક ઊર્જા સપ્લાય પર ગંભીર રીતે દેખાઈ રહી છે. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA)ના પ્રમુખ ફાતિહ બિરોલ અનુસાર આ સંઘર્ષ દરમિયાન નવ દેશોમાં આવેલા 40થી વધુ ઊર્જા સ્થાનો ગંભીર રીતે નુકસાનગ્રસ્ત થયાં છે. જેને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેન પર લાંબા સમય સુધી અસર પડ એવી શક્યતા છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઓઇલના કૂવા, રિફાઇનરી અને પાઇપલાઇનને થયેલા નુકસાનને કારણે તેમને ફરી શરૂ કરવામાં સમય લાગશે. ત્રણ અઠવાડિયાથી વધુ સમયથી ચાલતા આ સંઘર્ષે સમગ્ર ઊર્જા સપ્લાય વ્યવસ્થાને અસર કરી છે. મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ લગભગ બંધ થવાની સ્થિતિમાં છે, જેને કારણે ક્રૂડ ઓઇલ, ગેસ અને ઈંધણના ભાવોમાં વધારો થયો છે. તેમના જણાવ્યાનુસાર હાલની પરિસ્થિતિ 1970ના દાયકાના ઓઇલ સંકટ અને 2022ના ગેસ સંકટ જેટલી ગંભીર છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે માત્ર ઓઇલ અને ગેસ જ નહીં, પરંતુ પેટ્રોકેમિકલ, ખાતર, સલ્ફર અને હિલિયમ જેવાં જરૂરી ઉત્પાદનોના વેપાર પર પણ અસર પડી છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને ગંભીર અસર પહોંચાડી શકે છે.
ઊર્જા સંકટ સામે મળીને કામ કરવાની જરૂર: IEA
વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધની સૌથી વધુ અસર એશિયા દેશો પર પડી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે એશિયા આ વિસ્તારમાંથી આવતા ક્રૂડ ઓઇલ પર ભારે નિર્ભર છે, તેથી અસર વધુ જોવા મળી રહી છે. ચીન દ્વારા ઈંધણ નિકાસ મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય અંગે તેમણે કહ્યું હતું કે આવા સમયમાં તમામ દેશોએ મળીને સંકટનો સામનો કરવો જોઈએ. દરેક દેશ પહેલા પોતાનાં હિતો જુએ છે, પરંતુ મજબૂત કારણ વગર નિકાસ પર કડક પ્રતિબંધ લગાવવો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે યોગ્ય માનવામાં આવતો નથી.
IEAએ માર્ચની શરૂઆતમાં મહત્વપૂર્ણ પગલું લઈ ઇમર્જન્સી ભંડારમાંથી 400 મિલિયન બેરલ તેલ છોડવાની જાહેરાત કરી હતી. તેનો હેતુ સપ્લાયની અછત ઘટાડવો અને વધતા ભાવોને નિયંત્રિત કરવાનો છે. ગયા અઠવાડિયે એજન્સીએ તેલ આયાત કરનારા દેશોને માગ ઘટાડવા માટેના ઉપાયો પણ સૂચવ્યા હતા.
