મિડલ ઈસ્ટના ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિને ઝંઝોડીને રાખનાર એક મોટી ઘટના સામે આવી છે. ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર Ali Khameneiના મોતની સત્તાવાર પુષ્ટિ ઈરાની મીડિયાએ કરી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલામાં તેમના નિધન થયાની માહિતી જાહેર થતાં સમગ્ર ઈરાનમાં શોકની લાગણી વ્યાપી ગઈ છે. ઈરાન સરકારે 40 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોકની જાહેરાત કરી છે અને 1 અઠવાડિયાના જાહેર રજાનો એલાન પણ કરવામાં આવ્યો છે.
ઈરાની મીડિયા અહેવાલ મુજબ શનિવાર સવારે તેમના ઓફિસ પર થયેલા મિસાઇલ હુમલામાં સુપ્રીમ લીડરનું મોત થયું. અગાઉ થયેલા હુમલામાં તેમના દામાદ, વહુ અને પૌત્રીના મોત થયા હોવાની માહિતી પણ આપવામાં આવી હતી. ઇઝરાયલી સેનાએ તેમના ઘર અને કાર્યાલયને નિશાન બનાવીને મિસાઇલ હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલા દરમિયાન એક પછી એક અનેક મિસાઇલ દાગવામાં આવી હતી.
ઈરાનની શક્તિશાળી સૈનિક સંસ્થા Islamic Revolutionary Guard Corpsએ સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું કે સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈ શહીદ થયા છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે અમે આપણા સર્વોચ્ચ નેતાને ગુમાવ્યા છે. જલ્લાદોએ અમારા નેતાની હત્યા કરી છે, પરંતુ તેનો બદલો લેવાશે. આ ગુનો ક્યારેય માફ નહીં કરવામાં આવે અને દુશ્મન પર અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો હુમલો કરવામાં આવશે.
ઈરાનમાં હાલ શોકનો માહોલ છે. મસ્જિદોમાં લોકો રડી-રડીને તેમની આત્માની શાંતિ માટે દુઆ કરી રહ્યા છે. રાષ્ટ્રીય ટેલિવિઝન પર પણ ભાવુક દ્રશ્યો જોવા મળ્યા, જ્યાં TV એન્કરે રડીને તેમની મોતની પુષ્ટિ કરી. દેશભરમાં ધ્વજ અડધી કાઠે ફરકાવવામાં આવ્યા છે અને જાહેર સ્થળોએ શોકસભાઓ યોજાઈ રહી છે.
અરબ દેશોમાં પણ 3 દિવસના શોકની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. વિવિધ મુસ્લિમ ધાર્મિક ગુરુઓએ પણ શોક વ્યક્ત કર્યો છે. મિડલ ઈસ્ટના અનેક દેશોમાં મસ્જિદોમાં વિશેષ નમાઝ અને પ્રાર્થના સભાઓ યોજાઈ રહી છે. આ ઘટના માત્ર ઈરાન માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ઈસ્લામિક વિશ્વ માટે મોટી ક્ષતિ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
અહેવાલો મુજબ લગભગ 3 મહિના સુધી ઘેરાવ, હુમલાની ધમકીઓ અને 3 રાઉન્ડની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગયા બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ ઈરાન પર હુમલાનો આદેશ આપ્યો હતો. 28 Februaryના રોજ પહેલા ઇઝરાયેલે ઈરાન પર એરસ્ટ્રાઈક શરૂ કરી. ત્યારબાદ સાઈડથી અમેરિકી નેવીએ હુમલો કર્યો. બંને તરફથી ચાલી રહેલા હુમલાઓ દરમિયાન ખામેનેઈના ઓફિસને નિશાન બનાવીને અનેક મિસાઇલ દાગવામાં આવી, જેમાં તેમનું મોત થયું.
ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધ હવે વધુ ઉગ્ર બનતું દેખાઈ રહ્યું છે. સુપ્રીમ લીડરની મોત બાદ ઈરાનની સેના અને સરકાર બદલો લેવા પ્રતિબદ્ધ હોવાનું જાહેર કરી ચૂકી છે. આગામી દિવસોમાં વિસ્તાર વધુ અસ્થિર બની શકે છે. વૈશ્વિક સ્તરે પણ આ ઘટનાને લઈને ભારે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
ઈરાનના રાજકીય તંત્ર માટે આ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. સુપ્રીમ લીડર દેશના સર્વોચ્ચ ધાર્મિક અને રાજકીય નેતા હોય છે, અને તેમની ગેરહાજરીમાં સંવિધાનિક પ્રક્રિયા અનુસાર આગળની લીડરશિપ નક્કી કરવામાં આવશે. હાલમાં સમગ્ર દેશ 40 દિવસના શોકમાં ડૂબેલો છે અને રાષ્ટ્રીય એકતાનો સંદેશ આપવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ઘટનાએ મિડલ ઈસ્ટમાં શક્તિ સંતુલન પર પણ ગંભીર અસર પેદા કરી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ સામે ઈરાનનો રોષ હવે વધુ પ્રચંડ બની શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યો છે, કારણ કે કોઈપણ મોટી સૈનિક કાર્યવાહી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા પર પ્રભાવ પેદા કરી શકે છે.
