અત્યારના ટ્રેન્ડ પ્રમાણે ઘણી હોટેલ્સમાં ફક્ત ભારતીય વ્યંજનોની જગ્યાએ થાઈ, કોરિયન, મેક્સિકન, 
લેબનીઝ, વગેરે પ્રકારની વાનગી પણ ઉપલબ્ધ થવા લાગી છે. ચાઈનીઝ ફૂડ અને ઈટાલિયન પિઝા સહિતની આઈટેમ્સ તો હવે જાણે સર્વસ્વીકાર્ય બની ગઈ છે.
આ પ્રકારનાં અવનવાં વ્યંજનો સમાજમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યાં છે અને આથી જ બાળકોને પણ આ પ્રકારની ડિશ ખાવામાં વધુ રુચિ જણાય છે. જો કે એને કારણે ભારતીય આહારનું તેમ જ ઘરકા ખાનાનું મહત્ત્વ ઘટી રહ્યું છે. એટલું ઓછું હોય એમ ઝોમેટો, સ્વિગી જેવી મોબાઈલ ઍપ્સના લીધે ફૂડમાં ડિસ્કાઉન્ટ મળે અને ઘેરબેઠાં બહારની સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓનો સ્વાદ માણી શકાય એ કારણે પણ બહારના ખાદ્ય પદાર્થોનો ઉપયોગ વધ્યો છે.
બાળકોને પણ ટિફિનમાં ભારતીય વાનગી અથવા ઘરની બનાવેલી રસોઈ સ્કૂલમાં લઈ જવી ગમતી નથી. રોટલી-શાક, પૌંઆ, ઢોકળાં, મૂઠિયાં, વગેરે પૌષ્ટિક નાસ્તા એમને સ્વીકાર્ય નથી. એની જગ્યા પાસ્તા, મેગી, નૂડલ્સ, બ્રેડ બટર, સૅન્ડવિચ, વગેરેએ લઈ લીધી છે.
આવા ખાદ્ય પદાર્થોની નિયમિત આદતને કારણે ચાઈલ્ડહૂડ ઓબેસિટીનું પ્રમાણ દિવસે ને દિવસે વધતું જાય છે, જે ખરેખર ચિંતાનો વિષય છે. એમાં પણ ખાસ તો તેરથી 18 વર્ષની ઉંમરનાં બાળકો. આ વયજૂથનાં બાળકોમાં દસમા-બારમાની પરીક્ષાની તૈયારી કે જુદી જુદી એન્ટ્રેસ એક્ઝામ માટેના અભ્યાસને મહત્ત્વ આપવા પાછળ સ્કૂલ તથા કોચિંગ ક્લાસના સમયની વચ્ચે ભૂખ લાગવાથી બાળકો કંઈ પણ અનહેલ્ધી વાનગી ખાઈ લે છે. આમાંથી મોટા ભાગની વાનગી બહારની જ હોય છે. આ કારણે આ ઉંમરે વજન વધવાનાં ઘણાં ઉદાહરણ પણ જોવા મળે છે.
બહારનાં વ્યંજનોનો સૌથી મોટો ગેરફાયદો એ છે કે એમાં વધુપડતા તેલ-મસાલાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેને કારણે એ સ્વાદિષ્ટ બને. નમકનું પ્રમાણ થોડું વધુ હોવાથી જલદી ખરાબ થતાં નથી. એક જ તેલમાં બનતા તળેલા ખાદ્ય પદાર્થો પણ હેલ્થ બગાડે છે. વધુ તેલ અને વધુ નમકને કારણે આવો આહાર રક્તવાહિનીઓ બ્લૉક કરવામાં ભાગ ભજવી શકે છે. અમુક વાનગીમાં ઉમેરાતાં સોસ-ચટણીમાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ હોવાને કારણે એ નુકસાનકારક બને છે આથી આ પ્રકારના આહારનો નિયમિત ઉપયોગ રોગોને આમંત્રણ આપે છે.
ઘણા પ્રકારની બેકરી આઈટેમ્સ તેમ જ અન્ય વાનગીઓ મેંદામાંથી બનાવવામાં આવે છે. આયુર્વેદ જણાવે છે કે મેંદો તો દુશ્મનને પણ ના આપવો જોઈએ. આ એક પ્રકારનું સફેદ ઝેર જ છે, પરંતુ બ્રેડ અને બિસ્કિટના ચાહકોને આ વસ્તુ ગળે નહીં ઊતરે. ભારતબહાર ઘણા દેશોમાં મેંદાની બનેલી પ્રોડક્ટ્સ પ્રતિબંધિત છે. બ્રેડ પણ ઘઉંની જ બનાવવામાં આવે છે. આપણી ઘણી બેકરી પ્રોડક્ટ્સમાં વીટ ફ્લોર એટલે કે ઘઉંની બનાવટ લખેલું હોય છે, પરંતુ આપણે એ ભૂલી જઈએ છીએ કે મેંદો પણ આખરે ઘઉંમાંથી જ બનેલો બારીક લોટ છે, જેની અંદર ફાઈબર્સની માત્રા હોતી નથી, જેને કારણે પેટમાં જતાં જ એ ચોંટે છે. અગર ઘઉંની બનાવટવાળી વસ્તુ લેવી હોય તો હોલ વીટ ફ્લોર લખેલી વસ્તુ પસંદ કરવી. મેંદાની ભયંકર અસરને ધ્યાનમાં રાખીને જ અન્ન અને ઔષધિ વિભાગે હવે મેંદાની પ્રોડક્ટ્સમાં વીટ ફ્લોરની જગ્યાએ રિફાઈન્ડ વીટ ફ્લોર (ટૂંકમાં મેંદો જ) શબ્દ વાપરવા જણાવેલું છે, જેથી લોકોને જાણકારી મળે કે પોતે ખરેખર શું આરોગી રહ્યા છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO)ની સ્થાપના થઈ ત્યારે એના માળખામાં હેલ્થ શબ્દની વ્યાખ્યા પણ આપવામાં આવી હતી. એબસન્સ ઑફ ડિસીઝ એટલે કે કોઈ બીમારી ન હોય એવી અવસ્થા, જે અવસ્થા માટે અન્ન પણ એક મહત્ત્વનું અંગ છે. આહાર બરાબર હોય તો વ્યક્તિ શારીરિક, માનસિક, સામાજિક, ભાવનાત્મક અને વ્યાવસાયિક એ તમામ પ્રકારે સ્વસ્થ રહી શકે છે.
સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે સૌપ્રથમ શક્ય હોય ત્યાં સુધી આપણી આસપાસ જે ધાન્ય-શાકભાજી ઊગતાં હોય એનો ઉપયોગ ભોજનમાં કરવાનું રાખો. ઘરઆંગણે ઊગતાં બાજરી, જુવાર, મકાઈ, રાગી જેવાં ધાન્યોનો ઉપયોગ ક્વિનોઆ કે ગ્રનોલા જેવાં બહારનાં ફૂડ્સ કરતાં વધુ સારો છે. ઓલિવ ઑઈલ કરતાં કાચી ઘાણીનું શીંગતેલ ઉત્તમ છે. ફ્રૂટ રાત્રે ખાવાની જગ્યાએ ભોજનની વચ્ચેના સમયમાં લેવાનું રાખો. ભોજન મોટા ભાગે પારંપરિક હોય એ જરૂરી છે. કોઈ તહેવારે જ વરાઈટી બનાવી શકાય એવું પ્રયોજન ગોઠવો, બાળકોને પણ હેલ્ધી ફૂડ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો. ભોજન પરિવારની સાથે બેસીને લો. જમતી વખતે ટીવી બંધ રાખો.
આ પણ નોંધી લો: બરાબર ઊંઘ લો-પૂરતો આરામ કરો. રોજરોજનાં ઉત્પાત-ચિંતા છોડો. મન શાંત રાખો અને ઊંઘમાં પણ નિયમિતતા કેળવો. બાળકોને રજામાં મૉલ કે હોટેલની જગ્યાએ ફાર્મ હાઉસ કે ખેતરમાં ફરવા લઈ જાવ. ત્યાં ઊગતાં શાકભાજી-પાક, વગેરેની માહિતી આપો, જેથી એનો ઉપયોગ આહારમાં કરવા માટે એ પ્રેરાય. શિયાળાની સીઝનમાં પોંક કે શાકભાજીને ચૂલામાં બાફીને જે સ્વાદની મજા લઈ શકાય છે એ મજા હોટેલમાં મળતાં ઈટાલિયન કે મેક્સિકન ફૂડ કરતાં ઘણી વધારે હશે.
(ડાયેટીશ્યન તરીકે દસ વર્ષથી વધારે સમયનો અનુભવ ધરાવતા ડો. હીરવા ભોજાણી અમદાવાદસ્થિત એસવીપી હોસ્પિટલમાં ચીફ ડાયેટીશિયન તરીકે કાર્યરત છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશનના આહાર વિષયક પ્રોગ્રામ્સમાં સક્રિય ભાગ લેનાર ડો. હીરવા ભોજાણી આ વિષય પર નિયમિત લખતા-બોલતાં રહે છે.)
