શાકાહારી ભોજન વિશે લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે, અને હવે મોટાભાગના લોકો તેના ફાયદાઓને સ્વીકારવા લાગ્યા છે. માંસાહારી ભોજનની સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણ પર થતી નકારાત્મક અસરો અંગે ઇન્ટરનેટ પર ઘણી માહિતી ઉપલબ્ધ છે.
US ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર અનુસાર, 70% ફૂડ પોઇઝનિંગ માંસાહારી ભોજનને કારણે થાય છે. માંસાહારી પ્રાણીઓને ઝડપથી વૃદ્ધિ માટે હોર્મોન્સ અને રસાયણોનું ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે છે, જે માંસ ખાનારાઓના શરીરમાં જાય છે અને કેન્સર અને અન્ય રોગોને જન્મ આપે છે. માંસ પાચન દરમિયાન શરીરમાં લાંબા સમય સુધી રહે છે અને ઝેરી રસાયણો ઉત્પન્ન કરે છે. તેનાથી વિપરીત, શાકાહારી ખોરાક હલકો અને ઝડપથી પચી જાય છે, જે શરીર માટે વધુ ફાયદાકારક છે.
માનવ શરીરરચના પણ શાકાહારી ખોરાક માટે યોગ્ય છે. આપણા દાંત માંસાહારી પ્રાણીઓની જેમ તીક્ષ્ણ નથી, અને આપણા આંતરડા શાકાહારી પ્રાણીઓની જેમ લાંબા છે, જેના કારણે શાકાહારી ભોજનનું પાચન સરળ બને છે. જ્યારે માંસાહારી પ્રાણીઓના આંતરડા ટૂંકા હોય છે, જેથી તેઓ ઝડપથી પચી શકે.
શાકાહારી આહાર અપનાવવાનું મુખ્ય કારણ પણ નૈતિકતા છે. ઘણા લોકો કતલખાનાઓમાં પ્રાણીઓ સાથે થતા અમાનવીય વર્તનને કારણે માંસ છોડી દેવાનું નક્કી કરે છે. ઘણા લોકો પોતાના ધર્મ અને આસ્થાને આધારે પણ શાકાહાર અપનાવે છે. ખરું કારણ એ છે કે માંસાહાર માત્ર એક સંસ્કૃતિક આદત અને સ્વાદની લાલસા છે, જેને ધીમે ધીમે બદલવી જરૂરી છે.
શાકાહારી બનવા માટે નાના સંકલ્પો કરવા એ અસરકારક છે, જેમ કે એક અઠવાડિયા માટે માંસ છોડી દેવું, પછી ધીમે ધીમે સમય લંબાવવો. આજકાલ ટોફુ, સોયા અને પ્લાન્ટ-બેઝ્ડ મીટના વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, જેનો સ્વાદ માંસ જેવો હોય છે. ધ્યાન અને પ્રાણાયામનો અભ્યાસ કરવાથી ખોરાક પ્રત્યેનો અભિગમ પણ બદલી શકાય છે, જેનાથી શરીર હળવું અને વધુ તંદુરસ્ત લાગે છે.
શાકાહાર માત્ર ખોરાક નથી, એ એક જીવનશૈલી છે, અને યોગ્ય માહિતીના આધારે નિર્ણયો લેવા જરૂરી છે. જાગૃતિ અને સમજણ દ્વારા, લોકો ધીમે ધીમે સમજી શકશે કે શાકાહાર જીવન માટે લાભદાયક છે અને બધા જીવના કલ્યાણ માટે પણ સહાયક છે.
(ગુરુદેવ શ્રી શ્રી રવિશંકર)
(આધ્યાત્મિક ગુરૂ શ્રી શ્રી રવિશંકરજી વૈશ્વિક સ્તરે માનવીય મૂલ્યોનાં ઉત્થાન માટે કાર્યરત છે અને આર્ટ ઓફ લિવિંગ સંસ્થાના પ્રણેતા છે.)
