Home Blog Page 52

બ્રિટનમાં મોટો રાજકીય ભૂકંપ: વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર આપશે રાજીનામું

બ્રિટિશ રાજકારણમાં વધુ એક વખત ભારે અસ્થિરતાનો દોર શરૂ થઈ ગયો છે. ઐતિહાસિક બહુમતી સાથે સત્તામાં આવેલી લેબર પાર્ટીના વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરનો કાર્યકાળ સમય પહેલા જ સમાપ્ત થવાના આરે પહોંચ્યો છે. દેશમાં વધી રહેલા ભારે વિરોધ અને પોતાની જ પાર્ટીના સાંસદોના આકરા દબાણ બાદ કીર સ્ટાર્મર વડાપ્રધાન પદ પરથી રાજીનામું આપવા સંમત થયા છે. જોકે, તેઓ કઈ તારીખે સત્તાવાર રીતે પોતાની ખુરશી ખાલી કરશે, તેનો અંતિમ નિર્ણય લેવાનો અધિકાર તેમણે પોતાની પાસે રાખ્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે બ્રિટિશ લોકશાહીના ઇતિહાસમાં અગાઉ પણ એવા ઘણા ઉદાહરણો જોવા મળ્યા છે જ્યારે વડાપ્રધાને જનતા અથવા પક્ષના આક્રોશ સામે મજબૂર થઈને અધવચ્ચે જ પદ ત્યાગવું પડ્યું હોય. આ વખતે સ્ટાર્મરના પતન પાછળ ‘એપસ્ટીન ફાઇલ્સ’ નો સનસનીખેજ ખુલાસો અને તેમની ઘટતી જતી લોકપ્રિયતા જવાબદાર છે.

એપસ્ટીન ફાઇલ્સના ખુલાસાથી સરકારની કિરકિરી

છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી બ્રિટનની લેબર સરકાર મુશ્કેલીઓના ચક્રવ્યૂહમાં ફસાયેલી છે અને સામાન્ય જનતાનો વિશ્વાસ વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર પરથી સંપૂર્ણપણે ઉઠી ગયો છે. આ વિવાદનું મુખ્ય કારણ એ છે કે તેમની જ પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા પીટર મેન્ડલસનનું નામ કુખ્યાત ‘એપસ્ટીન ફાઇલ્સ’ (Epstein Files) માં સામે આવ્યું છે. આ ખુલાસા બાદ બ્રિટિશ જનતામાં સરકાર પ્રત્યે ભારે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો હતો અને વડાપ્રધાન સ્ટાર્મરને ચોમેરથી તીખા સવાલો અને ટીકાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ વિવાદની સીધી નકારાત્મક અસર સ્થાનિક સ્તરની ચૂંટણીઓ પર પણ જોવા મળી છે.

પ્રાદેશિક ચૂંટણીઓમાં કારમી હાર અને સાંસદોનો બળવો

તાજેતરમાં બ્રિટનના 136 જિલ્લાઓમાં પ્રાદેશિક (રીજનલ) ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી. આ ચૂંટણીઓના પરિણામો લેબર પાર્ટી માટે અત્યંત આઘાતજનક રહ્યા હતા. KKR જેવી મજબૂત પકડ ધરાવતી લેબર પાર્ટીએ કુલ 2,200 થી વધુ બેઠકોમાંથી 1,200 બેઠકો ગુમાવવી પડી હતી, જેના પર અગાઉ તેનો એકહથ્થુ કબજો હતો. આ રાજકીય શૂન્યાવકાશનો લાભ ઉઠાવીને દક્ષિણપંથી વિચારધારા ધરાવતી ‘રિફોર્મ યુકે’ (Reform UK) પાર્ટીએ શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું અને 1,400 બેઠકો જીતીને સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી લીધી હતી.

મિડલ ઈસ્ટમાં ફરી યુદ્ધના ભણકારા

પશ્ચિમ એશિયાના ક્ષેત્રમાં યુદ્ધવિરામ બાદ જે શાંતિ સ્થપાઈ હતી તે હવે લાંબો સમય ટકે તેવા એંધાણ દેખાતા નથી. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પડદા પાછળ ચાલી રહેલી રાજદ્વારી વાટાઘાટો દરમિયાન વોશિંગ્ટને તેહરાન સમક્ષ કેટલીક એવી આકરી શરતો રજૂ કરી છે, જેના લીધે મિડલ ઈસ્ટના રાજકારણમાં ફરી એકવાર ગરમાવો આવી ગયો છે. ઈરાનની સત્તાવાર ન્યૂઝ એજન્સી ‘ફાર્સ’ ના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે અગાઉ લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધો અને સૈન્ય કાર્યવાહીના કારણે ઈરાનને જે પણ આર્થિક નુકસાન થયું છે, તેના માટે અમેરિકા કોઈ પણ પ્રકારનું વળતર કે નુકસાની ચૂકવશે નહીં. આ કડક શરતો સામે આવ્યા બાદ હવે વૈશ્વિક નિષ્ણાતોમાં એ સવાલ ચર્ચાઈ રહ્યો છે કે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા (સુપ્રીમ લીડર) મોજતબા ખામીનેઈ આ દબાણ સામે ઝૂકશે કે પછી બંને પરમાણુ શક્તિઓ વચ્ચે ફરી સીધો સૈન્ય ટકરાવ થશે?

અમેરિકાએ ઈરાન સમક્ષ મૂકેલી 5 મોટી શરતો:

1. વળતર આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર: યુદ્ધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોને કારણે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને જે અબજો ડોલરનું નુકસાન થયું છે, તેની ભરપાઈ કરવાનો અમેરિકાએ સાફ ઈનકાર કરી દીધો છે.

2. 400 કિલો યુરેનિયમની માંગ: અમેરિકાની સૌથી મહત્વની અને મોટી શરત એ છે કે ઈરાને પોતાનો 400 kg સંવર્ધિત યુરેનિયમનો (Enriched Uranium) જથ્થો તુરંત અમેરિકાને સોંપવો પડશે.

3. પરમાણુ પ્લાન્ટ્સ પર નિયંત્રણ: ઈરાનની તમામ પરમાણુ સુવિધાઓ (Nuclear Facilities) માંથી માત્ર 1 જ સેટને ચાલુ રાખવાની મંજૂરી અપાશે, જ્યારે બાકીના તમામ પ્લાન્ટ્સ તાત્કાલિક બંધ કરવા પડશે.

4. ફ્રીઝ થયેલી સંપત્તિ પર રોક: વિદેશી બેંકોમાં જપ્ત કરાયેલી ઈરાનની કુલ સંપત્તિમાંથી 25% હિસ્સો મુક્ત કરવાની ઈરાનની માંગને પણ અમેરિકાએ ફગાવી દીધી છે.

5. વાતચીત દ્વારા જ વિવાદનો ઉકેલ: લેબનાન સહિતના તમામ મોરચે ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષો અને પ્રોક્સી વૉરને માત્ર શાંતિપૂર્ણ વાટાઘાટો દ્વારા જ ખતમ કરવાનું દબાણ બનાવવામાં આવ્યું છે.

ઈરાને પણ સામે રાખ્યો 10 મુદ્દાનો ડિમાન્ડ ચાર્ટર

અમેરિકાના આ આક્રમક વલણ સામે ઈરાને પણ પોતાના પત્તા ખોલ્યા છે. અજ્ઞાત રાજદ્વારી સૂત્રોના હવાલાથી મળેલા અહેવાલો મુજબ, ઈરાને પણ અમેરિકા સામે પોતાની 10 મુદ્દાની માંગણીઓ રજૂ કરી હતી. ઈરાનની શરતોમાં લેબનાન અને ઈરાન સરહદે ચાલી રહેલા યુદ્ધોને તાત્કાલિક રોકવા, તમામ આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા, વિદેશોમાં રોકી રાખવામાં આવેલી ઈરાનની તમામ સંપત્તિઓ પાછી આપવી, યુદ્ધના નુકસાનનું વળતર ચૂકવવું અને વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ પર ઈરાનના સંપૂર્ણ સાર્વભૌમત્વ અને અધિકારને સ્વીકારવાનો સમાવેશ થાય છે.

પાકિસ્તાનની શંકાસ્પદ ભૂમિકા પર ઉઠ્યા ગંભીર સવાલો

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે ચાલુ વર્ષે 28 February ના રોજ ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હવાઈ હુમલા બાદ આ ક્ષેત્રમાં તણાવ સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ હેઠળ 7 April ના રોજ બંને દેશો વચ્ચે સત્તાવાર યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) ની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ સમગ્ર શાંતિ પ્રક્રિયામાં પાકિસ્તાન બંને પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થ (Mediator) ની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.

પરંતુ, હવે પાકિસ્તાનની નિષ્પક્ષતા અને નિયત પર ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે જ્યારે પાકિસ્તાન એક તરફ શાંતિદૂતો બનીને અમેરિકા સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યું હતું, બરાબર તે જ સમયે ઈરાનના સૈન્ય વિમાનો પાકિસ્તાની ધરતી પર ઉતરી રહ્યા હતા. એવો પણ સનસનીખેજ દાવો કરાયો છે કે પાકિસ્તાને આ ઈરાની સૈન્ય વિમાનોને અમેરિકાની રડાર સિસ્ટમ, સર્વેલન્સ અને સંભવિત હવાઈ હુમલાઓથી બચાવવા માટે સુરક્ષિત આશ્રય આપ્યો હતો. આ ખુલાસા બાદ વૈશ્વિક મંચ પર પાકિસ્તાનની ‘તટસ્થ’ ઈમેજને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના શાંતિ કરારની આશા જોખમમાં મુકાઈ ગઈ છે.

PM મોદીની વૈશ્વિક મંચ પરથી ગંભીર ચેતવણી

વર્તમાન સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલી ભૌગોલિક-રાજકીય ઉથલપાથલ અને ઉર્જા કટોકટી વચ્ચે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વિશ્વ સમક્ષ એક અત્યંત ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. પોતાની પાંચ દેશોની વિદેશ યાત્રાના બીજા પડાવ દરમિયાન નીધરલેન્ડ્સના હેગ ખાતે પહોંચેલા પીએમ મોદીએ ત્યાં વસતા પ્રવાસી ભારતીયોને સંબોધિત કર્યા હતા. પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે, વર્તમાન દાયકો (Decade) માનવતા માટે સતત વધી રહેલી આપત્તિઓનો ગાળો સાબિત થઈ રહ્યો છે. જો મહાસત્તાઓ અને વિશ્વના દેશો દ્વારા સમયસર આ પરિસ્થિતિઓને અંકુશમાં લેવામાં નહીં આવે, તો વિતેલા દાયકાઓમાં માનવજાતે મેળવેલી તમામ આર્થિક અને સામાજિક ઉપલબ્ધિઓ નષ્ટ થઈ જશે અને અબજો લોકો ફરી ગરીબીની ખાઈમાં ધકેલાઈ જશે.

કોરોના મહામારી અને શ્રેણીબદ્ધ યુદ્ધોએ સ્થિતિ બગાડી

વૈશ્વિક કટોકટીઓનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે, “આ દાયકો શરૂઆતથી જ પડકારોથી ભરેલો રહ્યો છે. પહેલા કોરોના મહામારીએ વિશ્વની ગતિ રોકી અને ત્યારબાદ ભયાનક યુદ્ધો શરૂ થઈ ગયા. ત્યારથી લઈને આજદિન સુધી આખી દુનિયા સતત ક્રૂડ ઓઈલ અને એનર્જી ક્રાઈસિસનો સામનો કરી રહી છે.” રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ અને ત્યારબાદ ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે આશરે 40 days સુધી ચાલેલા ભયાનક યુદ્ધ બાદ અત્યારે ભલે શાંતિ દેખાતી હોય, પરંતુ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) પર હજુ પણ ઈરાની તાળાબંધી યથાવત છે. આ નાકાબંધીના કારણે વિશ્વભરમાં તેલનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે.

પીએમ મોદીની દેશવાસીઓને ‘દેશભક્તિ’ બતાવવાની 3 મોટી અપીલ

આ આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટી અને ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Foreign Exchange Reserves) પર વધી રહેલા આર્થિક દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને, પ્રધાનમંત્રીએ મે મહિનાના પ્રથમ સપ્તાહમાં હૈદરાબાદના એક કાર્યક્રમ દરમિયાન દેશવાસીઓ સમક્ષ 3 અભૂતપૂર્વ અપીલો કરી હતી:

1. એક વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદો: ભારત દર વર્ષે વિદેશોમાંથી અબજો ડોલરના સોનાની આયાત કરે છે, જેના કારણે દેશની તિજોરી પર ભારે ભાર પડે છે. પીએમ મોદીએ નાગરિકોને વિનંતી કરી છે કે આગામી 1 year સુધી કોઈ પણ સામાજિક પ્રસંગ કે કાર્યક્રમ માટે સોનાની ખરીદી ન કરે. આ અપીલને પગલે સરકારે સોનાની આયાત પરની ડ્યુટીમાં પણ વધારો કર્યો છે.

2. તેલ અને ઉર્જાની બચત કરો: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ વિદેશથી મંગાવે છે. પીએમ મોદીએ લોકોને કારપૂલિંગ કરવા, પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) નો ઉપયોગ કરવા તેમજ ઓફિસોમાં ફરી એકવાર ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ (Work From Home) ની પદ્ધતિ અપનાવવા ભાર મૂક્યો છે. આ દરમિયાન ભારતીય ઓઈલ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં 3-3 રૂપિયા અને સીએનજી (CNG) ના ભાવમાં 1 રૂપિયાનો વધારો પણ ઝીંક્યો છે.

3. વિદેશ પ્રવાસો પર રોક લગાવો: દેશની કરન્સીને મજબૂત કરવા માટે પીએમ મોદીએ લોકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ આગામી સમયમાં વિદેશ પ્રવાસ પર જવાને બદલે ભારતના જ સુંદર અને ઐતિહાસિક પ્રવાસન સ્થળોની મુલાકાત લે, જેથી વિદેશી નાણું દેશની બહાર જતું અટકે.

વૈશ્વિક સ્તરે ફરી યુદ્ધ ભડકવાની આશંકા

સૌથી મોટી ચિંતાની વાત એ છે કે ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ વિરામ બાદ પણ બંને દેશો પોતાની જાતને વિજેતા ગણાવી રહ્યા છે, જેના કારણે હોર્મુઝની સમુદ્રધુની વ્યાપારિક જહાજો માટે વહેલી તકે ખુલશે તેવી શક્યતાઓ નહિવત દેખાઈ રહી છે. અમેરિકા દ્વારા ફરીથી સૈન્ય હુમલા કરવાના સંકેતો અને ઈરાન તરફથી પણ તેટલા જ ભયાનક પલટવારની ધમકીએ સમગ્ર વિશ્વ માટે જોખમની ઘંટડી વગાડી દીધી છે, જેની સીધી આર્થિક આંચકો ભારતીય બજારને પણ લાગી શકે છે.

રાહતના સમાચાર: 20,000 ટન LPG ગેસ ભરેલું જહાજ ‘સિમી’ ગુજરાત પહોંચ્યું

પશ્ચિમ એશિયા (વેસ્ટ એશિયા) માં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધી રહેલા સૈન્ય તણાવના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન અને ખાસ કરીને દરિયાઈ વ્યાપારિક માર્ગો પર મોટું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. આવા કપરા અને પડકારજનક સમયમાં ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા (Energy Security) ના દૃષ્ટિકોણથી એક અત્યંત રાહતભર્યા અહેવાલ સામે આવ્યા છે. અંદાજે 20,000 ટન એલપીજી ગેસનો જથ્થો લઈને આવી રહેલું વિશાળ ટેન્કર ‘સિમી’ પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધગ્રસ્ત ક્ષેત્રમાંથી પસાર થઈને ગુજરાતના કંડલામાં આવેલા દીનદયાલ પોર્ટ પર સુરક્ષિત રીતે લાંગરી ગયું છે. આ જહાજે વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા દરિયાઈ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ ને સફળતાપૂર્વક પાર કરીને ભારતીય સીમામાં પ્રવેશ કર્યો છે.

સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, ‘સિમી’ એ માર્શલ આઇલેન્ડ્સના ફ્લેગ વાળું એક મોટું એલપીજી કેરિયર જહાજ છે, જેમાં કુલ 19,965 ટન એલપીજી કાર્ગો લોડ થયેલો હતો. આ જહાજ ગત 13 May ના રોજ હોર્મુઝની સમુદ્રધુની (સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ) માંથી પસાર થયું હતું. આ હાઈ-રિસ્ક ઝોનમાંથી પસાર થતી વખતે જહાજ પર કુલ 21 ક્રૂ મેમ્બર્સ (ખલાસીઓ) સવાર હતા, જેમાં 8 યુક્રેનના અને 13 ફિલિપાઈન્સના નાગરિકો સામેલ છે. આ તમામ ક્રૂ મેમ્બર્સ પણ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે.

ભારત સરકારના વિવિધ મંત્રાલયોનું સચોટ કોર્ડિનેશન

હાલના તબક્કે વૈશ્વિક સ્તરે હોર્મુઝ જલડમરુમધ્ય ભારે ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે, કારણ કે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા સૈન્ય તણાવના લીધે આ રૂટ પરથી પસાર થતા કોમર્શિયલ જહાજો પર હુમલાનું જોખમ ઘણું વધારે છે. આ દરિયાઈ માર્ગ સમગ્ર વિશ્વમાં તેલ અને ગેસની સપ્લાય માટે કરોડરજ્જુ સમાન માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતમાં રાંધણ ગેસ (LPG) ની અછત ન સર્જાય તે માટે ભારત સરકાર શરૂઆતથી જ એલર્ટ મોડ પર હતી.

 

યુક્રેનનો રશિયા પર અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ડ્રોન હુમલો

રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષમાં હવે એક અત્યંત ચિંતાજનક અને ભારતીયો માટે આઘાતજનક વળાંક આવ્યો છે. રશિયાની સુરક્ષિત ગણાતી રાજધાની મોસ્કોમાં રવિવારની અડધી રાત્રે યુક્રેનિયન સેના દ્વારા એક સાથે સેંકડો આત્મઘાતી ડ્રોન વડે ભયાનક હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ હવાઈ હુમલાની ઝાપટમાં મોસ્કોમાં નોકરી કરતા ભારતીય નાગરિકો પણ આવી ગયા છે. આ વિસ્ફોટોમાં એક નિર્દોષ ભારતીય કર્મચારીનું ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યું મોત થયું છે, જ્યારે અન્ય 3 ભારતીય કર્મચારીઓ ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયા છે. રશિયામાં આવેલા ભારતીય દૂતાવાસે (Embassy of India) આ સમગ્ર ઘટના અંગે સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરીને ઊંડો શોક વ્યક્ત કર્યો છે.

ભારતીય દૂતાવાસે લાઈવ એક્શન લીધું, હોસ્પિટલની મુલાકાત લીધી

દૂતાવાસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ દુઃખદ વિગતો શેર કરતા જણાવ્યું કે, “આજે મોસ્કો વિસ્તારમાં થયેલા એક ભયાનક ડ્રોન હુમલામાં આપણા એક ભારતીય કર્મચારીનું મૃત્યુ થયું છે અને અન્ય 3 ભારતીય નાગરિકો ઘાયલ થયા છે.” આ ઘટનાની ગંભીરતાને જોતા ભારતીય રાજદ્વારી અધિકારીઓની એક વિશેષ ટીમ તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. દૂતાવાસના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ હોસ્પિટલની મુલાકાત લઈને ત્યાં સારવાર હેઠળ રહેલા ઘાયલ ભારતીય કર્મચારીઓની મુલાકાત લીધી હતી અને તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગેની વિગતો મેળવી હતી.

ભારતીય દૂતાવાસે પોતાની પોસ્ટમાં આગળ લખ્યું કે, “અમે આ દર્દનાક હુમલામાં જીવ ગુમાવનારા ભારતીય કર્મચારીના પરિવાર પ્રત્યે દિલસોજી અને ઊંડી સંવેદના પ્રગટ કરીએ છીએ. અમે મૃતકના પાર્થિવ દેહને ભારત મોકલવા અને ઘાયલોની શ્રેષ્ઠ સારવાર માટે સંબંધિત કંપનીના મેનેજમેન્ટ તેમજ રશિયાના સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છીએ અને તમામ જરૂરી કાનૂની તેમજ તબીબી સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છીએ.”

યુક્રેનનો વર્ષનો સૌથી મોટો હુમલો: 3 ના મોત, 12 ઘાયલ

રશિયન સૈન્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, યુક્રેન તરફથી કરવામાં આવેલા આ ચોંકાવનારા ડ્રોન હુમલામાં કુલ 3 લોકોના મોત થયા છે અને અન્ય 12 લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે, જેમને મોસ્કોની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. રશિયાની સત્તાવાર ન્યૂઝ એજન્સી ‘TASS’ એ મોસ્કોના મેયર સેર્ગેઈ સોબ્યાનિનના હવાલાથી જણાવ્યું છે કે, રશિયન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમે (Air Defence System) મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ વચ્ચે અડધી રાત્રે મોસ્કો તરફ તીવ્ર ગતિએ આગળ વધી રહેલા 81 ડ્રોન્સને હવામાં જ તોડી પાડીને મોટી તબાહી ટાળી હતી.

ઇબોલા વાયરસનો હાહાકાર, WHO એ જાહેર કરી હેલ્થ ઇમરજન્સી

કોરોના મહામારીના ભયાનક દૌરમાંથી માંડ બહાર આવેલી દુનિયા સામે હવે વધુ એક જીવલેણ વાયરસનું સંકટ ઘેરાયું છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ આફ્રિકા ખંડના ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DRC) અને પાડોશી દેશ યુગાન્ડામાં વિસ્ફોટક ગતિએ વધી રહેલા ઇબોલા વાયરસના સંક્રમણને આંતરરાષ્ટ્રીય જાહેર આરોગ્ય કટોકટી જાહેર કરી દીધી છે. વૈશ્વિક આરોગ્ય સંસ્થાઓના મતે આ વખતે ઇબોલા વાયરસનો ‘બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન’ (Bundibugyo Strain) લોકોનો ભોગ લઈ રહ્યો છે, જે મેડિકલ સાયન્સ માટે એક મોટો પડકાર બનીને ઉભર્યો છે.

બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેનનો ઈતિહાસ અને વર્તમાન સ્થિતિ

આ નવો સ્ટ્રેન અગાઉ આફ્રિકામાં મોટી તબાહી મચાવનાર ‘ઝૈરે સ્ટ્રેન’ (Zaire Strain) કરતાં તદ્દન ભિન્ન છે. તબીબી ઈતિહાસ અનુસાર, બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન સૌથી પહેલીવાર વર્ષ 2007-2008 માં યુગાન્ડાના બુંડીબુગ્યો જિલ્લામાં જોવા મળ્યો હતો. તે સમયે આ વાયરસના કારણે 116 થી વધુ લોકો સંક્રમિત થયા હતા અને આશરે 34 થી 40 ટકા દર્દીઓએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા હતા. હાલમાં, ડીઆરસીના ઇતુરી પ્રાંતમાં 17મી વખત ઇબોલાનો પ્રકોપ ફાટી નીકળ્યો છે. પરંતુ આ વખતે વાયરસનો નવો પ્રકાર હોવાને લીધે આરોગ્ય સત્તાવાળાઓની ચિંતા બમણી થઈ ગઈ છે, કારણ કે આ સ્ટ્રેનની સારવાર માટે વૈશ્વિક સ્તરે હજુ સુધી કોઈ વિશેષ વેક્સિન કે એન્ટિવાયરલ દવાઓ શોધાઈ શકી નથી.

કેટલો ઘાતક છે આ વાયરસ?

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, મનુષ્યોમાં મોટા પાયે ઇબોલાનો ચેપ મુખ્યત્વે ત્રણ સ્ટ્રેન – ઝૈરે, સુદાન અને બુંડીબુગ્યો દ્વારા ફેલાય છે. આમાં ઝૈરે સ્ટ્રેનને સૌથી વધુ ખતરનાક માનવામાં આવે છે, જેમાં મૃત્યુદર (Mortality Rate) 60 થી 90 ટકા જેટલો ઊંચો હોય છે. તેની સરખામણીમાં બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન થોડો ઓછો ઘાતક છે, પરંતુ તેમ છતાં તેમાં પણ મૃત્યુદર 32 થી 40 ટકા સુધી નોંધાયો છે, જે કેટલાક જટિલ કેસોમાં 50 ટકાના આંકડાને પણ વટાવી જાય છે. દર્દી બચે કે નહીં તેનો આધાર તેની ઉંમર, શારીરિક રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને તેને કેટલી વહેલી સારવાર મળે છે તેના પર રહેલો છે.

ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલો અને ચામાચીડિયા મુખ્ય સ્ત્રોત

વૈજ્ઞાનિક અહેવાલો અનુસાર, કોંગોના ગાઢ ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલો (Tropical Rainforests) આ વાયરસનું કુદરતી ઘર છે. સંશોધકોનું માનવું છે કે જંગલી પ્રાણીઓ, ખાસ કરીને ફ્રુટ બેટ્સ (ચામાચીડિયા) આ વાયરસના મુખ્ય વાહક છે. વન્યજીવોના સંપર્કમાં આવવાથી આ વાયરસ માનવ વસ્તીમાં પ્રવેશે છે અને ત્યારબાદ તે સુપર-સ્પ્રેડર બનીને અસંખ્ય લોકોના જીવ જોખમમાં મૂકે છે.

Talking to Pets and Trees?! Telepathic Communicator Abhigna Vaidya Reveals the Secret

મ્યુઝિયમ ડેઃ આ પાંચ મ્યુઝિયમ તમે જોયા છે?

ભૂતકાળની ભવ્યતા, સંસ્કૃતિના સાક્ષીઓ અને કળાના અણમોલ ખજાનાને એકસાથે જીવંત જોવો હોય, તો મ્યુઝિયમ (Museum)થી બહેતર કોઈ જગ્યા હોઈ શકે નહીં. માનવ સભ્યતાના આ અનન્ય વારસાને માન આપવા અને ભવિષ્યની પેઢી માટે એને સાચવવાની અગત્યતા સમજાવવા માટે દર વર્ષે 18 મે સમગ્ર વિશ્વમાં ‘ઇન્ટરનેશનલ મ્યુઝિયમ ડે’ (International Museum Day)ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

સદીઓ પુરાણી વસ્તુઓ માત્ર ધૂળ ખાવા માટે નથી હોતી, પણ એ દરેક પથ્થર, સિક્કા અને ચિત્ર પાછળ છુપાયેલી આખી એક સદીની કહાની આપણી સમક્ષ રજૂ કરે છે. પૃથ્વી પર માનવીએ કરેલી પ્રગતિ અને એની કળાત્મક ઉડાનનો અહેસાસ કરાવતા આ સંગ્રહાલયો આપણને આપણા મૂળિયાં સાથે જોડી રાખે છે. ત્યારે વાત કરીએ દુનિયાના અદભુત અને વૈભવી મ્યુઝિયમ વિશે…

ક્યારથી થઈ આ દિવસની શરૂઆત?

મ્યુઝિયમ (Museum) એટલે માત્ર જૂની વસ્તુઓ સાચવવાની જગ્યા નથી, પણ એ આપણા ભૂતકાળ અને ભવિષ્યને જોડતી કડી છે. ઇન્ટરનેશનલ મ્યુઝિયમ ડે ઉજવવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોકોમાં મ્યુઝિયમ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો છે. આ દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે મ્યુઝિયમ્સ સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન, સંસ્કૃતિઓના સમૃદ્ધિ અને વિવિધ દેશોના લોકો વચ્ચે પરસ્પર સમજણ અને શાંતિ વધારવાનું એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે. આ ખાસ દિવસની શરૂઆત વર્ષ 1977માં થઈ. ‘ઇન્ટરનેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ મ્યુઝિયમ્સ’ (ICOM) નામની સંસ્થા દ્વારા આ દિવસની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી દર વર્ષે એક નવી અને અનોખી થીમ સાથે આ દિવસ દુનિયાભરમાં ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં હજારો મ્યુઝિયમ્સ ઉત્સાહભેર ભાગ લે છે.

લુવર મ્યુઝિયમ, પેરિસ, ફ્રાન્સ

આ વિશ્વનું સૌથી મોટું અને સૌથી જાણીતું મ્યુઝિયમ (Museum) છે. ફ્રાન્સની રાજધાની પેરિસમાં સીન નદીના કિનારે આવેલું આ મ્યુઝિયમ વર્ષ 1793માં સત્તાવાર રીતે લોકો માટે ખોલવામાં આવ્યું હતું. આ મ્યુઝિયમની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે અહીં લિયોનાર્દો દ વિન્ચી દ્વારા બનાવેલું વિશ્વપ્રસિદ્ધ પેઇન્ટિંગ ‘મોનાલિસા’ રાખવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, મ્યુઝિયમની બહાર બનેલો કાચનો વિશાળ પિરામિડ પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે.

ધ બ્રિટિશ મ્યુઝિયમ, લંડન, યુનાઇટેડ કિંગડમ

લંડનમાં આવેલું ધ બ્રિટિશ મ્યુઝિયમ માનવ ઇતિહાસ, કળા અને સંસ્કૃતિને સમર્પિત છે. એની સ્થાપના વર્ષ 1753માં થઈ હતી અને 1759માં એને લોકો માટે ખુલ્લું મુકાયું. આ મ્યુઝિયમ (Museum)ની વિશેષતા એ છે કે અહીં સમગ્ર વિશ્વના ઇતિહાસને દર્શાવતી અંદાજે 80 લાખ જેટલી વસ્તુઓનો સંગ્રહ છે. અહીં રાખેલો ‘રોસેટા સ્ટોન’ (જેના દ્વારા ઇજિપ્તની પ્રાચીન લિપિ ઉકેલવામાં મદદ મળી હતી) અને ઇજિપ્તની મમીઓ જોવા માટે દુનિયાભરમાંથી લોકો આવે છે.

ધ મેટ્રોપોલિટન મ્યુઝિયમ ઓફ આર્ટ, ન્યૂયોર્ક, અમેરિકા

અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક શહેરમાં આવેલું આ મ્યુઝિયમ ‘ધ મેટ’ (The Met) તરીકે ઓળખાય છે. એની સ્થાપના વર્ષ 1870માં થઈ હતી. આ મ્યુઝિયમમાં પ્રાચીન ઇજિપ્તના ભવ્ય મંદિરોથી લઈને આધુનિક અમેરિકન આર્ટ સુધીની 20 લાખથી વધુ કલાકૃતિઓ સચવાયેલી છે. અહીંનો ‘ટેમ્પલ ઓફ ડેન્ડુર’ (એક આખું ઇજિપ્તનું પ્રાચીન મંદિર જે અહીં લાવીને ફરી બેઠું કરાયું છે) પ્રવાસીઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે.

સ્ટેટ હર્મિટેજ મ્યુઝિયમ, સેન્ટ પીટર્સબર્ગ, રશિયા

રશિયાના સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં આવેલું આ મ્યુઝિયમ કળા અને સંસ્કૃતિનું અદભુત પ્રતીક છે. એની શરૂઆત 1764માં મહારાણી કેથરિન ધ ગ્રેટે પોતાના ખાનગી સંગ્રહ તરીકે કરી હતી. 1852માં એ જાહેર જનતા માટે ખોલવામાં આવ્યું હતું. મ્યુઝિયમ (Museum)ની વિશેષતા વિશે વાત કરે તો એના શાહી મહેલો અને સ્થાપત્ય છે. જેમાં 30 લાખથી વધુ વસ્તુઓ છે. એવું કહેવાય છે કે જો તમે અહીંની દરેક વસ્તુને માત્ર એક મિનિટ માટે જુઓ, તો પણ તમને આખું મ્યુઝિયમ જોતાં કલાકો નહીં પણ કેટલાય વર્ષો લાગી જાય!

વેટિકન મ્યુઝિયમ્સ, વેટિકન સિટી

વિશ્વના સૌથી નાના દેશ વેટિકન સિટીમાં આવેલું આ મ્યુઝિયમ રોમન કેથોલિક ચર્ચ દ્વારા સદીઓ દરમિયાન એકત્રિત કરાયેલી અદભુત કલાકૃતિઓનો ખજાનો છે. આ મ્યુઝિયમની સ્થાપના 16મી સદીની શરૂઆતમાં એટલે કે વર્ષ 1506માં પોપ જુલિયસ દ્વિતીય દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ મ્યુઝિયમ (Museum)ની સૌથી મોટી વિશેષતા પ્રખ્યાત કલાકાર માઇકલએન્જલો દ્વારા પેઇન્ટ કરાયેલી ‘સિસ્ટીન ચેપલ’ની છત છે, જે વિશ્વની શ્રેષ્ઠ કલાકૃતિઓમાં ગણાય છે.

હેતલ રાવ

૧૭ મે ૨૦૨૬

સંવાદ એ કોઈ નબળાઈ નથી, પરંતુ મજબૂત નેતૃત્વનો આધાર છે

વિરોધનો સંવાદશીલ પ્રતિસાદ (Constructive Dialogue) — આ વિચાર માત્ર રાજનીતિ કે સામાજિક જીવન માટે નહીં, પરંતુ આજના કોર્પોરેટ સંચાલન (Corporate Management) માટે પણ એક મૌલિક સિદ્ધાંત બની ગયો છે.

મહાભારતના શાંતિપર્વ (Shanti Parva)માં વિદુર અને ભીષ્મ દ્વારા આપવામાં આવેલા ઉપદેશોમાં સ્પષ્ટ રીતે જણાવવામાં આવે છે કે વિરોધને દબાવવો નહીં, પરંતુ તેને સંવાદ દ્વારા સમજવાનો અને સમાધાન શોધવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.

આજના સમયમાં, જ્યાં દરેક વ્યક્તિ પોતાની ઓળખ, વિચાર અને અભિપ્રાયને મજબૂત રીતે વ્યક્ત કરવા માંગે છે, ત્યાં વિરોધ એક સ્વાભાવિક પરિસ્થિતિ બની ગઈ છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ નથી કે વિરોધ થાય છે કે નહીં — પ્રશ્ન એ છે કે આપણે તેને કેવી રીતે હેન્ડલ કરીએ છીએ.

આજના કોર્પોરેટ વર્લ્ડ (Corporate World)માં ઘણી વખત મેનેજર્સ (Managers) અથવા લીડર્સ (Leaders) વિરોધને ‘ડિસિપ્લિન ઈશ્યૂ’ (Discipline Issue) તરીકે જોતા હોય છે અને તેને દબાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેના પરિણામે ટીમમાં અસંતોષ, અવિશ્વાસ અને અંતે પ્રોડક્ટિવિટી (Productivity)માં ઘટાડો થાય છે.

જ્યારે કોઈ લીડર વિરોધને એક ‘ફીડબેક મિકેનિઝમ’ (Feedback Mechanism) તરીકે જુએ છે અને તેને સાંભળે છે, ત્યારે તે ટીમમાં વિશ્વાસ અને જોડાણ વધારવામાં સફળ થાય છે.

‘લિસનિંગ ઈઝ લીડરશિપ’ (Listening is Leadership) માત્ર એક આકર્ષક વાક્ય નથી, પરંતુ એક પ્રયોગશીલ કૌશલ્ય (Practical Skill) છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારી કંપનીની નીતિ સામે પ્રશ્ન ઉઠાવે, તો તેને તરત જ નકારવાની જગ્યાએ, જો મેનેજમેન્ટ (Management) તેના મુદ્દાને સમજવા માટે ખુલ્લા મનથી ચર્ચા કરે, તો કદાચ તે પ્રશ્ન સંસ્થાને વધુ સારી બનાવવાનો માર્ગ દર્શાવે.

આજના માનવ વર્તનમાં પણ આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે લોકો ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે, પરંતુ સાંભળવાની કળા ધીમે ધીમે ગુમાવી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા (Social Media) પર આપણે ઘણીવાર ‘રિએક્ટ’ (React) કરીએ છીએ, પરંતુ ‘રિફ્લેક્ટ’ (Reflect) કરતા નથી.

અહીં સંવાદશીલ પ્રતિસાદ એક નવી દિશા આપે છે — જ્યાં વિરોધને નકારવામાં નથી આવતો, પરંતુ તેને સમજવામાં આવે છે.

નવી દ્રષ્ટિએ જોવામાં આવે તો, વિરોધ હવે ‘પ્રોબ્લેમ’ નથી, પરંતુ ‘પોટેન્શિયલ ઈનોવેશન’ (Potential Innovation) છે. જ્યાં ભિન્ન વિચારોને સ્થાન મળે છે, ત્યાં નવી વિચારધારાઓ જન્મે છે.

સાચો લીડર એ જ છે જે માત્ર બોલે નહીં, પરંતુ સાંભળે — અને માત્ર જવાબ આપવા માટે નહીં, પરંતુ સમજવા માટે સાંભળે.

અંતમાં, મહાભારત આપણને શીખવે છે કે સંવાદ એ કોઈ નબળાઈ નથી, પરંતુ સૌથી મજબૂત નેતૃત્વ (Leadership)નો આધાર છે; અને જ્યાં સાંભળવાની સંસ્કૃતિ (Listening Culture) છે, ત્યાં વિકાસ, સમાધાન અને સફળતા — ત્રણે એકસાથે આગળ વધે છે.

(નિધિ દિવાસળીવાળા નવી પેઢીની તેજસ્વી લેખિકા છે. સુરતસ્થિત વીર નર્મદ યુનિવર્સિટીના સ્નાતક નિધિના બે પુસ્તકો કાવ્યસંગ્રહ ‘ઝરણી‘ અને ચિંતનકણિકાના સંગ્રહ ‘નિજાનંદ‘ ઉપરાંત ‘થોડામાં ઘણું’ મોટીવેશનલ સુવિચારોને પણ વાચકોએ વખાણ્યા છે. માનવ સંબંધો, સ્વભાવ અને સમાજ વ્યવસ્થા ઉપર આધારિત એક લેખમાળા એમના સોશિયલ મીડિયા ઉપર નિયમિત પ્રસિદ્ધ થાય છે. આ કોલમમાં એ મહાભારત અને ગીતા ઉપર આધારિત વહીવટ તેમજ મોટીવેશનને લગતી વાતો સરળ ભાષામાં સમજાવે છે.)

1...515253...5,064Page 52 of 5,064