નવી દિલ્હીઃ વૈશ્વિક સમુદ્રી વેપાર માટે રાહતભર્યા સમાચાર છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં એક નવો સમુદ્રી માર્ગ ખૂલ્યો છે, જેના દ્વારા વેપારી જહાજો પસાર થઈ રહ્યા છે. આ માર્ગ પરંપરાગત રૂટ અને ઈરાન દ્વારા તાજેતરમાં બનાવાયેલા માર્ગથી અલગ છે.
AIS (ઓટોમેટિક આઈડેન્ટિફિકેશન સિસ્ટમ) અને રિમોટ સેન્સિંગ ડેટાના વિશ્લેષણ મુજબ ઓછામાં ઓછા ચાર મોટા જહાજ તેલ, એલએનજી અને સામાન્ય માલ લઈને આ નવા માર્ગથી પસાર થઈ ચૂક્યાં છે. આ નવો માર્ગ આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમાને ટાળીને ઓમાનની સમુદ્રી સીમામાં રહે છે, જેને કારણે જહાજો તુલનાત્મક રીતે વધુ સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ શકે છે.
ઓમાનની સીમામાં રહીને મુસાફરી
માર્શલ આઇલેન્ડ્સના ધ્વજ ધરાવતાં બે મોટા ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર “હાબ્રુત” અને “ધલકુત” તેમ જ પનામાના ધ્વજવાળું “સોહાર” એલએનજી કેરિયર સંયુક્ત આરબ અમીરાતના રસ અલ ખૈમાહ નજીક ઓમાનની સમુદ્રી સીમામાં પ્રવેશ્યા હતા. આ જહાજોએ મુસંદમ પ્રાયદ્વીપ નજીક પોતાના ટ્રાન્સપોન્ડર (લોકેશન સિગ્નલ) બંધ કરી દીધાં હતાં. 3 એપ્રિલે તેમને મસ્કતથી લગભગ 350 કિલોમીટર દૂર સમુદ્રમાં જોવામાં આવ્યાં હતાં.
લાખો બેરલ તેલથી ભરેલાં હતાં ટેન્કર
સમુદ્રી વિશ્લેષણ મુજબ “હાબ્રુત” અને “ધલકુત” ટેન્કર સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈનું મળીને અંદાજે 20 લાખ બેરલ કાચું તેલ લઈને જઈ રહ્યા હતા. જ્યારે “સોહાર” એલએનજી કેરિયર 21 માર્ચે યુએઈના અલ હમરિયા પોર્ટ પરથી નીકળ્યું હતું, જોકે તે સંપૂર્ણ રીતે ભરાયેલું હતું કે નહીં તે સ્પષ્ટ નથી.
ભારતીય જહાજ પણ આ જ માર્ગેથી પસાર થયું
આ જહાજોના પાછળ એક ભારતીય ધ્વજવાળું કાર્ગો જહાજ “એમએસવી ક્યુબા એમએનવી 2183” પણ આ જ માર્ગથી પસાર થતું જોવા મળ્યું. આ જહાજ 31 માર્ચે દુબઈમાંથી નીકળ્યું હતું અને ઓમાનના ડિબ્બા પોર્ટથી લગભગ 40 કિલોમીટર દૂર ખુલ્લા સમુદ્રમાં તેનું છેલ્લું લોકેશન નોંધાયું હતું.
ઈરાને બનાવ્યો હતો નિયંત્રણવાળો નવો માર્ગ
તણાવ વધ્યા બાદ ઈરાને જહાજોની અવરજવર નિયંત્રિત કરવા માટે એક નવો અને લાંબો સમુદ્રી માર્ગ બનાવ્યો હતો. આ માર્ગ ઈરાનની સમુદ્રી સીમામાંથી પસાર થાય છે અને કેશ્મ તથા લારક દ્વીપો વચ્ચેના સંકુચિત માર્ગમાંથી બહાર આવે છે.
બંગાળમાં મુઘલ કાળ દરમિયાન પ્રશાસન અને સેનામાં ફારસી અને ઉર્દૂ ભાષાનો પ્રભાવ રહ્યો હતો. ભારતના વિભાજન બાદ પૂર્વી પાકિસ્તાન (હાલનું બાંગ્લાદેશ) અને અન્ય વિસ્તારોમાંથી આવેલા મુસ્લિમ સમુદાયને કારણે વિસ્તારમાં ઉર્દૂનો ઉપયોગ ચાલુ રહ્યો છે.
અમેરિકન ફાઇટર જેટ પડ્યા બાદ ટ્રમ્પે કહ્યું, “અમે યુદ્ધમાં છીએ”
વોશિંગ્ટનઃ મધ્ય-પૂર્વમાં અમેરિકન સૈન્ય વિમાનો સાથે જોડાયેલી બે ઘટનાઓ પછી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે એક અમેરિકન ફાઇટર જેટને મારવામાં આવ્યા છતાં ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી વાતચીત પર કોઈ અસર નહીં પડે. આ ઘટનાથી ચર્ચાઓમાં અવરોધ આવશે તેવી આશંકાને નકારી કાઢતાં તેમણે કહ્યું હતું કે ના, બિલકુલ નહીં. નહીં, આ યુદ્ધ છે. અમે યુદ્ધમાં છીએ. યુદ્ધ દરમિયાન અમેરિકન વિમાન નષ્ટ થવાની ઘટનાને લઈને રાષ્ટ્રપતિની આ પ્રથમ જાહેર પ્રતિક્રિયા છે, ત્યારે સૈન્ય કાર્યવાહી અને રાજદ્વારી પ્રયાસો બંને સાથે-સાથે ચાલી રહ્યા છે.
ટ્રમ્પે મામલાની સંવેદનશીલતા બતાવતાં “સર્ચ એન્ડ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન” અંગે વિગતવાર માહિતી આપવા ઈનકાર કર્યો અને જટિલ અને સક્રિય સૈન્ય અભિયાન અંગે મિડિયા રિપોર્ટિંગ પર અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.
ઈરાનનો દાવો — અમેરિકન વિમાનને માર્યું
આ રાજદ્વારી તણાવ વચ્ચે તહેરાને પોતાના સૈન્ય દાવાઓ વધુ તેજ કર્યા છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેણે હોર્મુઝ જલડમરુમધ્ય નજીક એક અમેરિકન A-10 વિમાનને પાડી દીધું છે. રિપોર્ટ મુજબ વિમાનને વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગના દક્ષિણ અને આસપાસના જળક્ષેત્રમાં નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું, જોકે આ દાવાની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ શકી નથી. A-10 અમેરિકાનું ગ્રાઉન્ડ-એટેક વિમાન છે, જે જમીન પર લડી રહેલા દુશ્મન સામે ક્લોઝ એર સપોર્ટ મિશન માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.
અન્ય ઘટના — ક્રૂ સભ્યને બચાવવામાં આવ્યો
આ સાથે, ઈરાન ઉપર દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયેલા અમેરિકન ફાઇટર જેટમાંથી એક ક્રૂ સભ્યને અમેરિકન સેનાએ સફળતાપૂર્વક બચાવી લીધો છે. જણાવવામાં આવે છે કે તે વ્યક્તિ જીવિત છે, અમેરિકન કસ્ટડીમાં છે અને તેની તબીબી સારવાર ચાલી રહી છે.
એક ક્રૂ સભ્યને બચાવવામાં આવ્યો હોવા છતાં, બીજા સભ્યનું શું થયું તે હજી સ્પષ્ટ નથી, કારણ કે સર્ચ અને રેસ્ક્યુ ઓપરેશન હજુ ચાલુ છે. ટેક્નિકલ માહિતી મુજબ દુર્ઘટનાગ્રસ્ત વિમાન F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ ફાઇટર જેટ હતું, જેને સામાન્ય રીતે બે લોકોની ટીમ ચલાવે છે.