મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચે ટૂંક સમયમાં બુલેટ ટ્રેન શરૂ થવા જઈ રહી છે. હાલમાં મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચે બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત કામ ચાલી રહ્યું છે. આ કામને લઈ અમદાવાદમાં બે મહત્વાના બ્રિજ પર વાહનની અવર જવર પર રોક લગાવી દેવામાં આવી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, 18 ફેબ્રુઆરીથી મણિનગરના નાથાલાલ ઝઘડા રેલવે ઓવરબ્રિજ બંધ કરાયો હતો, જ્યારે 22 ફેબ્રુઆરીથી અસારવા બ્રિજ પણ એક મહિના માટે બંધ રહેશે.
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટનું કામ પૂર જોશમાં ચાલી રહ્યું છે. ત્યારે આ વચ્ચે અમદાવાદના મહત્વના ગણાતા એવા બે બ્રિજ પર થોડા સમય માટે વાહનોની અવર જવાર રોક લગાવી દેવામાં આવી છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે નાથાલાલ ઝઘડા ઓવરબ્રિજ 28 ફેબ્રુઆરી, 2025 સુધી બંધ રહેશે. તો અસારવા બ્રિજ એક મહિના સુધી બંધ રહેશે. આ બ્રિજ બંધ રહેવાથી શેહરમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા ઊભી થવાની સંભાવના સેવાય રહી છે. જેને લઈ ટ્રાફિક તંત્રએ વૈકલ્પિક રૂટની પણ જાહેરાત કરી છે. અમદાવાદના અનેક વિસ્તારોમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા જોવા મળતી હોય છે, ત્યારે મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચે શરૂ થનારી ભારતની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેનની કામગીરીને લઈને શહેરના બે બ્રિજ બંધ કરવામાં આવ્યા છે. આ દરમિયાન શહેરમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા ન સર્જાય તેને લઈને પોલીસ દ્વારા વૈકલ્પિક રૂટની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. જેમાં મણિનગર રેલવે ક્રોસિંગ અને અનુપમ બ્રિજ પરથી વાહન ચાલકો અવર જવર કરી શકશે.
28 યુગલોના સમૂહ લગ્ન નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા. મંડપ નાખી દેવામાં આવ્યા હતા. તમામ તૈયારી પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી. સવારે વર અને કન્યા પક્ષના લોકો તૈયાર થઈને આવી ગયા પણ આયોજકો જ ફરક્યા નહી. આયોજકોના ફોન લાગતા ન હતા. દોડાદોડી થઈ પડી.
પોલીસને જાણ કરવામાં આવતા પોલીસ અધિકારીઓ ઘટના સ્થળે પહોંચ્યા છે. કેટલાક યુગલો તૈયાર હતા તેમના લગ્ન કરાવવા ભૂદેવને પોલીસે બોલાવ્યા. પોલીસે હવે આયોજકોની ભૂમિકામાં આવી આ મામલે તપાસ હાથ ધરી છે.
આ એવોર્ડ સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે કેન્દ્રિય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન અને અતિથિ વિશેષ ચકીતે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રી જિતેન પ્રસાદ હાજર રહ્યા હતા. સજ્જન જિંદાલને આપવામાં આવેલું પ્રશસ્તિ પત્ર કે.પી.એમ.જી. ઇન્ડિયાના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર યેજદી નાગપુરેવાલાએ વાંચ્યું હતું.
‘ટાંગલિયા’ હસ્તકળામાં નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ એમની પસંદગી થઈ છે. લવજીભાઈ અને તેમનો પરિવાર સુરેન્દ્રનગરના વઢવાણમાં રહે છે. લવજીભાઈના દાદાજી, તેમના પિતાજી પણ ‘ટાંગલિયા’ હસ્તકળા સાથે જોડાયેલા હતા. આ જ હસ્તકળાને જીવંત રાખવાનું બિરૂદ લવજીભાઈએ ઉપાડ્યું હતું. છેલ્લાં ચાલીસેક વર્ષથી તેઓ ‘ટાંગલિયા’ હસ્તકળા સાથે જોડાયેલા છે. આજે લવજીભાઈના પત્ની જીવુબેન, ત્રણ પુત્રો મુકેશ, અનિલ, દિનેશ અને પુત્રવધુઓ પણ આ હસ્તકળા સાથે જોડાયેલા છે. એટલું જ નહીં આ GI ટેગ ધરાવતી કળા લવજીભાઈએ તેમની દીકરી દક્ષાને અને પૌત્રીને પણ શીખવી છે.
ચિત્રલેખા.કોમ: આપને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કરવામાં આવશે, ત્યારે આ વિશે આપનું શું કહેવું છે?
મારા પિતાજી નાગજીભાઈને 2002ના વર્ષમાં રાજ્યકક્ષાનો એવોર્ડ મળ્યો હતો. આજે મારો આખો પરિવાર તેમજ અમારા સમાજના અનેક પરિવારો આ કળા સાથે જોડાયેલા છે. આથી હું તો કહી શકું આ એ દરેક વ્યક્તિનું સન્માન કહેવાય, જેમણે આ કળાને જીવંત રાખવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. જ્યારે એવોર્ડ આપવાની જાહેરાત કરી ત્યારે મને અમારા ગામમાંથી, આખા જિલ્લામાંથી, આખા સમાજમાંથી તેમજ રાજ્યમાંથી અભિનંદન માટેના ફોન આવવા લાગ્યા. અમારા સમાજમાં ખાસ કરીને આ સન્માનના કારણે ખુશીની લાગીણી જોવા મળી રહી છે. આ કળાને જીવંત રાખવામાં અમારા સમગ્ર પરિવારે જે મહેનત કરી છે તેની સરકારે નોંધ લીધી એનો આનંદ છે.
ટાંગલિયા હસ્તકળા એટલે શું?
આ હસ્તકળાને જીવંત રાખવા માટે કેવાં પ્રયત્નો કર્યા?
1990માં મેં મેરિનો ઊનનો ઉપયોગ કરીને એક સાલ બનાવી હતી, જેના માટે મને નેશનલ એવોર્ડ મળ્યો હતો. એ શાલમાં બન્ને તરફ ડિઝાઈન એક સરખી જ રહે. દોરા તમને જોવા મળે નહીં. વર્ષ 2007માં નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફેશન એન્ડ ટેક્નોલોજી (NIFT), ગાંધીનગરે ટાંગલિયા હસ્તકલા એસોસિએશન (THA)ની સ્થાપના કહી હતી. જેનાથી આ હસ્તકલાના પુનઃરુત્થાન અને જાળવણીની શરૂઆત થઈ. આ એસોસિએશનમાં હવે 200થી વધુ ટાંગલિયા કારીગરોનો સમાવેશ થાય છે. કારીગરોને પ્રોત્સાહન મળતાં આ વણાટનો ઉપયોગ કરીને હવે સાડીઓ, ડ્રેસ મટિરિયલ, કુર્તી, સ્પેશિયલ દુપટ્ટા અને અન્ય ઉપયોગ માટેના વસ્ત્રો પણ બની રહ્યા છે. 2009માં જ્યારે ભારત સરકાર દ્વારા ટાંગલિયા શાલને GI tag આપવામાં આવ્યો તે ક્ષણ આ હસ્તકળા માટે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હતી.
પહેલાંના વણાટ અને અત્યારમાં શું ફેર છે? કિંમત કેવી મળે છે?
લવજીભાઈ પરમારે 150થી વધુ કારીગરોને આ કળા શીખવાડી છે અને તેમને રોજગારીની તકો પણ પૂરી પાડી છે. આ રીતે તેમણે કળા અને રોજગારી બંનેનું સંરક્ષણ કર્યું છે. સરકારે પણ આ લુપ્ત થતી કળાના જતન માટે લવજીભાઈના યોગદાનની નોંધ લઈને તેમને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કરવાનું નક્કી કર્યું છે તે ખરેખર ગુજરાતની સમૃદ્ધ કળા પરંપરા માટે એક ગૌરવની ક્ષણ છે.
અન્યને મદદ કરતો. પરસ્પર સુખની વહેંચણી થતી. અને સમાજ સ્થિર, સમૃદ્ધ હતો. અન્યને મદદ કરવા માટે વ્યક્તિને દેખાડો કરવાની ઈચ્છા નહોતી થતી. જ્યારથી સમાજને ભૌતિકતાની ભૂખ જાગી ત્યારથી પોતાની જરૂરિયાતોથી અનેક ગણું ભેગું કરવાની રેસમાં માણસ સુખથી વિમુખ થતો ગયો. એ મોજશોખને જ આનદ માનવા લાગ્યો. વ્યસનો વધ્યા, વ્યભીચાર વધ્યા અને માણસાઈ ઘટી. કોઈને નાનકડી મદદ કરવા માટે પણ રીલ્સ બનવવાની શરુ થઇ. મફતિયા વૃત્તિ વધી. સુખી થવા માટે બાંધછોડ કરવાની જરૂર નથી. પણ પ્રસિદ્ધ થવા માટે ઘણા નિયમો નેવે મુકવા પડે છે.
