Pax Silicaમાં ભારતની ભાગીદારી માત્ર AI અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રોમાં વ્યૂહાત્મક ફાયદાઓ પ્રદાન કરશે નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક ટેકનોલોજી સપ્લાય ચેઇનને વધુ સુરક્ષિત અને સમાવિષ્ટ બનાવવામાં પણ ફાળો આપશે. આ ભારતના “મેક ઇન ઇન્ડિયા” અને આત્મનિર્ભર ભારત તરફ એક મોટું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
આજે એટલે કે 20 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં ભારત ઔપચારિક રીતે યુએસના નેતૃત્વ હેઠળના વ્યૂહાત્મક જોડાણ Pax Silicaમાં જોડાયું. આ નિર્ણય નવી દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા ઇન્ડિયા એઆઈ ઇમ્પેક્ટ સમિટ દરમિયાન લેવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ, યુએસના આર્થિક બાબતોના અંડર સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ જેકબ હેલબર્ગ અને યુએસ એમ્બેસેડર સર્જિયો ગોરે Pax Silica ઘોષણાપત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
Pax Silica શું છે?
Pax Silica એ યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટની એક મુખ્ય પહેલ છે, જે ડિસેમ્બર 2025 માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય એઆઈ, સેમિકન્ડક્ટર્સ, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો (જેમ કે લિથિયમ, કોબાલ્ટ, વગેરે) અને સંબંધિત સપ્લાય ચેઇન સુરક્ષિત, સ્થિતિસ્થાપક અને નવીનતા-સંચાલિત છે તેની ખાતરી કરવાનો છે. આ જોડાણ બળજબરીથી નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વિશ્વસનીય ભાગીદાર દેશો વચ્ચે ઊંડા આર્થિક અને તકનીકી સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. મુખ્ય ભાગ લેનારા દેશોમાં યુએસ, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, સિંગાપોર, ઇઝરાયલ, યુનાઇટેડ કિંગડમ, ગ્રીસ, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતનો સમાવેશ થાય છે.
આ પહેલ સમગ્ર “સિલિકોન સ્ટેક” ને આવરી લે છે – ખનિજ નિષ્કર્ષણથી લઈને ઊર્જા, અદ્યતન ઉત્પાદન, સેમિકન્ડક્ટર્સ, એઆઈ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને લોજિસ્ટિક્સ સુધી. યુએસ અંડર સેક્રેટરી જેકબ હેલબર્ગના શબ્દોમાં, “પેક્સ સિલિકા ખરેખર કોઈ એક દેશને લક્ષ્ય બનાવવા વિશે નથી, પરંતુ અમેરિકાની સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવા વિશે છે.” તેમણે તેને એક ગઠબંધન તરીકે વર્ણવ્યું જે 21મી સદીના આર્થિક અને તકનીકી ક્રમને વ્યાખ્યાયિત કરશે.
નવી દિલ્હી માટે આનું શું મહત્વ છે?
ભારતનું આ જોડાણમાં જોડાવાથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેની તેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવામાં આવે છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચેના તાજેતરના વેપાર કરારોએ સંબંધોને મજબૂત બનાવ્યા છે. ભૂતકાળમાં કેટલાક ટેરિફ વિવાદો હોવા છતાં, આ પગલું દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં સકારાત્મક પુનઃસ્થાપનનો સંકેત આપે છે.
ભારત માટે મુખ્ય ફાયદા
મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના સુરક્ષિત પુરવઠા અને પ્રક્રિયામાં સહયોગ.
સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન અને AI માળખાગત સુવિધાઓમાં ભાગીદારી વધુ ગાઢ બનાવવી.
AI મોડેલ વિકાસ, પાયાના મોડેલો અને ગણતરી ક્ષમતામાં વહેંચાયેલ માળખું.
ટેકનોલોજીકલ સ્વનિર્ભરતા વધારવી અને વૈશ્વિક AI-આધારિત અર્થતંત્રમાં મજબૂત સ્થાન મેળવવું.
વિશ્વસનીય ભાગીદાર સાથે રોકાણ, નવીનતા અને આર્થિક સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવું.
આ પગલું ભારતની ઉભરતી AI ક્ષમતાઓ, વિશાળ એન્જિનિયરિંગ પ્રતિભા અને સેમિકન્ડક્ટર મહત્વાકાંક્ષાઓને વૈશ્વિક માન્યતા પ્રદાન કરે છે. યુએસ એમ્બેસેડર સર્જિયો ગોરે જણાવ્યું હતું કે ભારતનો સમાવેશ એ ગઠબંધનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે જે 21મી સદીના આર્થિક અને તકનીકી ક્રમને વ્યાખ્યાયિત કરશે.
