ભારતીય હવામાન વિભાગે ઉત્તર, મધ્ય અને પૂર્વી ભારતના અનેક રાજ્યોમાં ભીષણ લૂ (હીટવેવ) ની ચેતવણી જારી કરી છે. રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં પારો 45 ડિગ્રીને વટાવી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગે લોકોને બપોરે 12 થી 4 વાગ્યા દરમિયાન બિનજરૂરી બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપી છે. જોકે, દક્ષિણ ભારત અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં હળવા વરસાદને કારણે થોડી રાહત મળવાની આશા છે, પરંતુ મેદાની વિસ્તારોમાં 22 એપ્રિલ સુધી ગરમીથી કોઈ મોટી રાહત મળવાની શક્યતા નથી.
હવામાન વિભાગ દ્વારા રવિવારે જારી કરવામાં આવેલી આગાહી મુજબ, દેશના મધ્ય અને પૂર્વી ભાગોમાં સૂર્યનો કહેર સૌથી વધુ જોવા મળી રહ્યો છે. જ્યારે તાપમાન સામાન્ય કરતા ઓછામાં ઓછું 4.5 ડિગ્રી વધી જાય છે, ત્યારે તેને સત્તાવાર રીતે ‘હીટવેવ’ જાહેર કરવામાં આવે છે, અને અત્યારે દેશના ઘણા વિસ્તારો આ મર્યાદાને વટાવી ચૂક્યા છે. ખાસ કરીને વિદર્ભ, મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢ આ અઠવાડિયે સૌથી ગરમ પ્રદેશો રહેવાની ધારણા છે. પૂર્વી કિનારાના રાજ્યો જેવા કે ઓડિશા, આંધ્ર પ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં માત્ર ગરમી જ નહીં પરંતુ અતિશય ભેજ (Humidity) ને કારણે લોકોની મુશ્કેલીમાં વધારો થયો છે. વધુ ભેજને કારણે શરીરનો પરસેવો સુકાતો નથી, જેનાથી વાસ્તવિક તાપમાન કરતા પણ વધુ ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.
વરસાદની શક્યતાઓ વિશે વાત કરીએ તો, મેદાની વિસ્તારો માટે હાલમાં કોઈ સારા સમાચાર નથી. પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) ઉત્તર ભારતના મેદાનોમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તે એટલો નબળો છે કે તાપમાનમાં કોઈ મોટો ઘટાડો લાવી શકશે નહીં. તેના પ્રભાવથી પંજાબ, ઉત્તર રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ હરિયાણામાં સાંજના સમયે છૂટાછવાયા વાદળો અથવા હળવી ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડી શકે છે, પરંતુ દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ગરમીથી રાહત મળે તેવી કોઈ શક્યતા દેખાતી નથી. ગરમીનું આ મોજું ઓછામાં ઓછું 22 એપ્રિલ સુધી યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.
બીજી તરફ, દક્ષિણ ભારતમાં હવામાન થોડું મહેરબાન જોવા મળી શકે છે. આગામી 72 કલાક દરમિયાન દક્ષિણ મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર કર્ણાટક અને તેલંગાણામાં ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદ પડવાની સંભાવના છે. તેવી જ રીતે, પૂર્વોત્તર રાજ્યો જેમ કે અરૂણાચલ પ્રદેશ, આસામ, મેઘાલય અને પશ્ચિમ બંગાળના હિમાલયી વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ થઈ શકે છે, જેનાથી ત્યાંના તાપમાનમાં ઘટાડો થશે અને લોકોને ગરમીથી રાહત મળશે. પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશમાં 20 એપ્રિલની આસપાસ થોડી રાહત મળી શકે છે, જ્યારે ઝારખંડમાં 21 એપ્રિલ સુધી લૂનો કહેર ચાલુ રહેશે.
હવામાન વિભાગે આરોગ્યની દૃષ્ટિએ પણ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરી છે. વધતા તાપમાનને કારણે હીટ સ્ટ્રોકનો ખતરો વધી જાય છે, તેથી લોકોને પુષ્કળ પાણી પીવા, સુતરાઉ કપડાં પહેરવા અને સીધા સૂર્યપ્રકાશથી બચવા સૂચના આપવામાં આવી છે. રાજસ્થાન અને ઓડિશામાં 22 એપ્રિલ સુધી સ્થિતિ અત્યંત નાજુક રહેવાની છે, કારણ કે ત્યાં તાપમાન સામાન્ય કરતા ઘણું વધારે રહેવાની આગાહી છે. એકંદરે, આગામી ત્રણ-ચાર દિવસ સુધી ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોએ કુદરતના આ આકરા મિજાજનો સામનો કરવા તૈયાર રહેવું પડશે.
