ગુજરાતની સરકારી પ્રાથમિક અને સરકારી અનુદાનિત (ગ્રાન્ટેડ) શાળાઓમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી શિક્ષકોની અછતને દૂર કરવા માટે રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકાર દ્વારા અમલી ‘જ્ઞાન સહાયક (પ્રાથમિક) યોજના’ના મૂળ નિયમોમાં વ્યાપક ફેરફારો કરતો એક નવો સુધારા ઠરાવ સત્તાવાર રીતે બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. આ નવા સુધારા અંતર્ગત હવે જ્ઞાન સહાયક બનવા ઈચ્છતા શિક્ષકો માટેની મહત્તમ વયમર્યાદામાં મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ભરતીની સમગ્ર પ્રક્રિયા, ઉમેદવારોના મેરીટ બનાવવાની પદ્ધતિ તેમજ શાળાઓમાં ખાલી જગ્યાઓ ભરવા માટેના નિયમો પણ સંપૂર્ણપણે બદલી નાખવામાં આવ્યા છે.
વયમર્યાદા ૪૦ થી વધારીને ૪૮ વર્ષ કરાઈ: અનુભવીઓને મળશે તક
શિક્ષણ વિભાગના નવા ઠરાવ મુજબ, જ્ઞાન સહાયકની ભરતી માટે ઉમેદવારની મહત્તમ ઉંમર જે અત્યાર સુધી ૪૦ વર્ષની હતી, તેને સીધી વધારીને હવે ૪૮ વર્ષ કરી દેવામાં આવી છે. એટલે કે, હવે ૪૮ વર્ષ સુધીની ઉંમર ધરાવતા લાયકાત ધરાવતા ઉમેદવારો પણ આ યોજના હેઠળ શિક્ષક બનવા માટે ઓનલાઈન અરજી કરી શકશે. સરકારનું માનવું છે કે વયમર્યાદા વધારવાના આ કલ્યાણકારી નિર્ણયથી વર્ષોથી જ્ઞાન પીરસવાનો અનુભવ ધરાવતા અને લાયક ઉમેદવારોને રોજગારીની ઉત્તમ તક મળશે. આ સાથે જ શાળાઓમાં ખાલી પડેલી શિક્ષકોની જગ્યાઓ પણ ખૂબ જ ઝડપથી અને ગુણવત્તાસભર રીતે ભરી શકાશે.
મેરીટ પદ્ધતિમાં ફેરફાર અને ‘એક ઉમેદવાર, એક જ જિલ્લો’ નો નવો નિયમ
ભરતી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, સરળ અને સંપૂર્ણપણે ગુણવત્તા આધારિત બનાવવા માટે મેરીટ બનાવવાની પદ્ધતિમાં મોટો ફેરફાર કરાયો છે.
TET ગુણના આધારે પસંદગી: નવા નિયમો અનુસાર, ધોરણ ૧ થી ૫ માં શિક્ષણ કાર્ય માટે TET-1 (ટીચર્સ એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ-૧) અને ધોરણ ૬ થી ૮ માટે TET-2 ના પરિણામમાં મેળવેલા ગુણોને જ આખરી આધાર ગણીને પ્રાદેશિક સ્તરે જિલ્લાવાર મેરીટ યાદી તૈયાર કરવામાં આવશે.
જિલ્લાની પસંદગી પર મર્યાદા: નવી જોગવાઈ હેઠળ હવે ઉમેદવારે અરજી કરતી વખતે માત્ર અને માત્ર એક જ જિલ્લાની ફરજિયાત પસંદગી કરવાની રહેશે. ઉમેદવારે જે તે પસંદ કરેલા જિલ્લાની મેરીટ યાદીના ક્રમ મુજબ જ તેને શાળામાં જ્ઞાન સહાયક તરીકે સેવા આપવાની તક પૂરી પાડવામાં આવશે.
ઓનલાઈન પ્રક્રિયા અને SMC દ્વારા કરાર આધારિત નિમણૂક
નવી વહીવટી પારદર્શિતાના ભાગરૂપે, તમામ જિલ્લા શિક્ષણ સમિતિઓ દ્વારા પોતપોતાના જિલ્લાની શાળાઓમાં ખાલી પડેલી જગ્યાઓની સચોટ વિગતો સત્તાવાર ભરતી પોર્ટલ પર ઓનલાઈન અપલોડ કરવામાં આવશે. ખાલી જગ્યાઓની આ યાદી સાર્વજનિક થયા બાદ, કમ્પ્યુટર સંચાલિત મેરીટ લિસ્ટના આધારે ઉમેદવારોને શાળાની પસંદગી કરવાનો મોકો મળશે. ઓનલાઈન સિસ્ટમ દ્વારા ફાળવણી થયા બાદ, સંબંધિત શાળાની શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિ (SMC – School Management Committee) દ્વારા ઉમેદવાર સાથે નિયત શરતોને આધીન કરાર આધારિત નિમણૂક પત્ર આપવામાં આવશે.
કાયમી શિક્ષકો આવતા જ કરારનો આપોઆપ અંત
શિક્ષણ વિભાગે આ ઠરાવમાં એક મહત્વની બાબત સ્પષ્ટ કહી દીધી છે કે આ નિમણૂક સંપૂર્ણપણે ૧૧ મહિનાના કરાર આધારિત જ રહેશે. જે તે શાળામાં જો કાયમી ધોરણે નવા શિક્ષકની ભરતી કરવામાં આવે, અન્ય કોઈ સ્થળેથી શિક્ષકની બદલી થાય અથવા તો કોઈ કાયમી શિક્ષકની પુનઃસ્થાપના થવાના કારણે ખાલી જગ્યા ભરાઈ જાય, તો તે શાળામાં ફરજ બજાવતા જ્ઞાન સહાયકનો કરાર તે જ દિવસથી આપોઆપ સમાપ્ત (ટર્મિનેટ) થઈ જશે. જો કે, આવા સંજોગોમાં કરારમુક્ત થયેલા ઉમેદવારના હિતનું રક્ષણ કરવા માટે તેનું નામ ફરીથી પ્રતીક્ષા યાદી (વેઇટિંગ લિસ્ટ) માં મૂકી દેવામાં આવશે જેથી ભવિષ્યની ખાલી જગ્યા પર તેને ફરીથી પ્રાધાન્ય મળી શકે.
