મધ્ય પ્રદેશ રાજનીતિ અને કાયદાકીય ક્ષેત્રે એક મોટો ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. મધ્ય પ્રદેશ વિધાનસભાએ મંગળવારે મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષ કોંગ્રેસના તીવ્ર વિરોધ અને સદનમાં થયેલા ભારે હોબાળા વચ્ચે ધ્વનિ મતથી સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) વિધેયકને મંજૂરી આપી દીધી છે. વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા ઉમંગ સિંઘારે આ બિલને વધુ વિગતવાર સમીક્ષા માટે પ્રવર સમિતિ (સિલેક્ટ કમિટી) પાસે મોકલવાની સત્તાવાર માગ કરી હતી, પરંતુ સરકારે આ માગણીને ફગાવી દીધી હતી. વિપક્ષી પક્ષે બંધારણના અનુચ્છેદ 29 હેઠળ લઘુમતીઓના અધિકારો પર ત્રાપ અને ભાજપનો રાજકીય એજન્ડા ગણાવીને વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. આ તમામ વિરોધ છતાં સરકારે બિલ પસાર કરાવી લીધું હતું. આ સાથે જ મધ્ય પ્રદેશ દેશમાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ પસાર કરનાર 5th રાજ્ય બની ગયું છે. આ પહેલા ગોવા (આઝાદીના સમયથી), ઉત્તરાખંડ, ગુજરાત અને અસમમાં UCC લાગુ થઈ ચૂક્યું છે.
વિધાનસભામાં સીએમ મોહન યાદવનું નિવેદન
વિધાનસભામાં વિધેયક રજૂ કરતા મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે જણાવ્યું હતું કે, “આજે વિધાનસભામાં એક સુવર્ણ ઈતિહાસ રચાઈ રહ્યો છે, પરંતુ કોંગ્રેસ પોતાની તુષ્ટીકરણની રાજનીતિ અને તેને આદિવાસી-વિરોધી ગણાવીને આ ઐતિહાસિક તક ગુમાવી રહી છે.”
કોંગ્રેસની માગણીઓ ફગાવાઈ, વિપક્ષી ધારાસભ્યો વેલમાં પહોંચ્યા
બીજી તરફ, સદનમાં નેતા વિપક્ષ અને કોંગ્રેસના નેતા ઉમંગ સિંઘારે બિલનો સખત વિરોધ કર્યો હતો અને પાર્ટીના ધારાસભ્ય આરિફ મસૂદની એ માગણીને સમર્થન આપ્યું હતું જેમાં બિલને વિસ્તૃત ચર્ચા માટે સિલેક્ટ કમિટી પાસે મોકલવાની વાત કહેવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, UCC બિલ પસાર કરવાના સ્થાને ભાજપ સરકારે ઓબીસી (OBC) સમુદાય માટે 27 ટકા અનામત તાત્કાલિક લાગુ કરવી જોઈએ.
મુખ્યમંત્રીનું ભાષણ પૂર્ણ થયા બાદ, વિધાનસભા અધ્યક્ષ (સ્પીકર) નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે તકનીકી શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ મંત્રી ગૌતમ ટેટવાલને બિલ ધ્વનિ મત માટે રજૂ કરવા કહ્યું હતું. વિપક્ષી ધારાસભ્યો સતત વિરોધ પ્રદર્શન કરતા સદનની વચ્ચે (વેલમાં) પહોંચી ગયા હોવા છતાં વિધેયક ગૃહમાંથી પસાર કરી દેવામાં આવ્યું હતું.
UCC બિલમાં શું છે નવી જોગવાઈઓ?
અગાઉ રવિવારે મધ્ય પ્રદેશ મંત્રીમંડળે UCC વિધેયકના ડ્રાફ્ટને સત્તાવાર મંજૂરી આપી હતી અને સોમવારે તેને વિધાનસભાના પટલ પર રાખવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસ્તાવિત કાયદા હેઠળ ઘણી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે:
બહુવિવાહ અને ત્રિપલ તલાક પર પ્રતિબંધ: રાજ્યમાં બહુવિવાહ પર સંપૂર્ણ રોક લગાવવામાં આવી છે, તથા ત્રિપલ તલાક અને નિકાહ હલાલાને દંડનીય ગુનો બનાવવામાં આવ્યો છે.
લગ્ન અને છૂટાછેડાનું રજિસ્ટ્રેશન: તમામ ધર્મો માટે લગ્ન અને છૂટાછેડાનું કાનૂની રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.
લિવ-ઈન રિલેશનશિપના નિયમો: લિવ-ઈન રિલેશનશિપમાં રહેતા યુગલો માટે 1 મહિનાની અંદર નોંધણી કરાવવી ફરજિયાત રહેશે. જો 1 મહિનામાં રજિસ્ટ્રેશન કરાવવામાં નહીં આવે તો 3 મહિના સુધીની જેલની સજાની કડક જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.