ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં મેઘરાજાએ બઘડાટી બોલાવી દીધી છે. ત્યારે ફરી એકવખત ગુજરાતમાં વરસાદને લઈને અંબાલાલ પટેલ દ્વારા વધુ એક આગાહી કરવામાં આવી છે. જેમાં રાજ્યમાં વરસાદને લઈને હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલે કહ્યું કે રાજ્યમાં હજુ પણ વરસાદ થવાની શકયતા છે. 15 સપ્ટેમ્બરથી ઉત્તર ભારત તરફ વરસાદી વહન જશે અને તેના કારણે રાજ્યમાં વરસાદની આગાહી વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ બંગાળની ખાડીમાં બનતી વરસાદની સિસ્ટમોના કારણે વરસાદ આવવાની સંભાવના છે. આ સાથે જ 18થી 21 સપ્ટેમ્બરે રાજ્યના ભાગોમાં ભારે વરસાદ વરસવાની શક્યતા છે. તેમજ હવામાન વિભાગે વરસાદને આગાહી કરી છે કે રાજયમાં અગામી સમયમાં અને આજે હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. ઉત્તરગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ વરસાદી સિસ્ટમ ન હોવાથી હળવા વરસાદની સંભાવના કરાઈ છે. વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ વધતા ગરમીનો અનુભવ શહેરીજનો કરી રહ્યાં છે. અમદાવાદમાં તાપમાન 33.4 ડિગ્રી નોંધાયું છે. બનાસકાંઠા, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, સુરેન્દ્રનગર, અમદાવાદ, ગાંધીનગર, રાજકોટ, જામનગર, પોરબંદર, જૂનાગઢ, અમરેલીમાં હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. હાલ ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની કોઈ સિસ્ટમ સક્રિય નથી પરંતુ અગામી સમયમાં આ સિસ્ટમ સક્રિય પણ થઈ શકે છે.
દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે પદ પરથી રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરીને બધાને ચોંકાવી દીધા છે. તેમની જાહેરાતના કારણે રાજધાનીના રાજકીય તાપમાનમાં ઘણો વધારો થયો છે. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અરવિંદ કેજરીવાલે રવિવારે કહ્યું કે તેઓ બે દિવસ પછી તેમના પદ પરથી રાજીનામું આપશે અને દિલ્હીમાં વહેલી ચૂંટણીની માંગ કરશે.
आज मैं जनता से पूछने आया हूँ कि आप केजरीवाल को ईमानदार मानते हो या गुनाहगार
अब जब तक दिल्ली की जनता अपना फ़ैसला नहीं सुना देती है तब तक मैं CM की कुर्सी पर नहीं बैठूँगा।
સીએમ કેજરીવાલે કહ્યું, હું મુખ્યમંત્રીની ખુરશી પર ત્યારે જ બેસીશ જ્યારે લોકો મને ઈમાનદારીનું પ્રમાણપત્ર આપશે. હું જેલમાંથી બહાર આવ્યા બાદ અગ્નિપરીક્ષા આપવા માંગુ છું. હું મુખ્યમંત્રી બનીશ અને સિસોદિયા ત્યારે જ નાયબ મુખ્યમંત્રી બનશે જ્યારે લોકો કહેશે કે અમે પ્રમાણિક છીએ. સીએમ કેજરીવાલના નિવેદનથી સ્પષ્ટ છે કે મનીષ સિસોદિયા સીએમ પદની રેસમાં નથી. કેજરીવાલના નિવેદન પર સિસોદિયાએ X પર લખ્યું, મેં ઈમાનદારીથી કામ કર્યું પરંતુ મામૂલી રાજકારણના ભાગરૂપે મારા પર ખોટા આરોપો લગાવીને મને બેઈમાન સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો – ખોટા આરોપમાં મને 17 મહિના જેલમાં રાખવામાં આવ્યો. બે વર્ષની કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે પણ કહ્યું છે કે જાઓ અને તમારું કામ કરો. પરંતુ હું અત્યારે નાયબ મુખ્યમંત્રી-શિક્ષણ મંત્રીની ખુરશી પર બેસીશ નહીં. હું અહીં ખુરશી અને હોદ્દાના લોભ માટે રાજકારણમાં આવ્યો નથી.
સૂત્રોએ જણાવ્યું કે હવે સીએમની રેસમાં આતિષીનું નામ સૌથી આગળ છે. ધારાસભ્ય દળની બેઠકમાં સૌરભ ભારદ્વાજના નામ પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે. સમગ્ર ઘટના પર AAP સાંસદ સંજય સિંહે કહ્યું કે એક્સાઇઝ પોલિસી મામલે નિર્ણય 20 વર્ષમાં પણ નહીં આવે. એક પણ પૈસો જપ્ત કરાયો નથી. અસત્યનો પહાડ ઉભો કરવામાં આવ્યો. તેથી જ અમે જનતાની અદાલતમાં જઈ રહ્યા છીએ. અમે મહારાષ્ટ્રની સાથે દિલ્હીમાં ચૂંટણી કરાવવાનું કહ્યું છે. ચૂંટણી વહેલા થાય તો શું વાંધો છે? તેમણે કહ્યું કે સીએમ પદ અંગેનો નિર્ણય વિધાનમંડળની બેઠકમાં જ લેવામાં આવશે. અરવિંદ કેજરીવાલે પોતે સ્પષ્ટ કર્યું છે. આતિશીના ચહેરા પર સંજય સિંહે કહ્યું કે ધારાસભ્ય દળની બેઠક થવા દો, કેજરીવાલ અમારા નેતા છે અને તેઓ નિર્ણય કરશે.
“जब तक दिल्ली की जनता अपना फ़ैसला नहीं सुना देती तब तक मैं CM की कुर्सी पर नहीं बैठूँगा।
मैं 2 दिन बाद मुख्यमंत्री पद से इस्तीफ़ा दे दूंगा।”
આમ આદમી પાર્ટીના કોઈપણ ધારાસભ્ય મુખ્યમંત્રી પદ પર કેમ બેસશે? તેઓ બેસી જશે કારણ કે દિલ્હીમાં વહેલી તકે ચૂંટણી કરાવીને તેમને મુખ્યમંત્રી કેવી રીતે બનાવી શકાય અને તે અગ્નિપરીક્ષામાંથી પસાર થઈ શકે. આજે, 10 દિવસ, 15 દિવસ, 2 મહિના તે ખુરશી પર કોણ બેસે છે તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી, તેની કોઈ કિંમત નથી. જનતા ફરી એ ખુરશી કેજરીવાલને આપવા જઈ રહી છે.
સીએમ કેજરીવાલના રાજીનામાના આશ્ચર્ય પર ભાજપે તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. મનજિન્દર સિંહ સિરસાએ કહ્યું કે સીએમ કેજરીવાલ પાસે રાજીનામું આપવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી, કારણ કે તેઓ ફાઇલ પર સહી કરી શકતા નથી. તેમણે બે દિવસનો સમય લીધો છે કારણ કે તેઓ ધારાસભ્યોને કહેવા માંગે છે કે તેઓ તેમની પત્નીને મુખ્યમંત્રી બનાવે. તેઓ દિલ્હીના લોકો પર કોઈ ઉપકાર નથી કરી રહ્યા.
मेरे पास मेरी ईमानदारी के अलावा कुछ और नहीं है। मेरे Bank Account ख़ाली हैं।
मैं Income Tax के Commissioner की नौकरी छोड़कर झुग्गियों में रहा था। मेरे अंदर देश की सेवा करने का जुनून था।
मुझे ना पद का लालच है और ना ही दौलत का लालच है। मेरे अंदर देश की सेवा करने का जुनून है।… pic.twitter.com/P7JLlMHnSI
દિલ્હી પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ દેવેન્દ્ર યાદવે કહ્યું કે તેઓ કેજરીવાલના રાજીનામાનું સ્વાગત કરશે, પરંતુ મને સમજાતું નથી કે તેઓ બે દિવસની રાહ કેમ જોઈ રહ્યા છે. દિલ્હીના લોકો જ્યારે ચિંતિત હતા અને સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા હતા ત્યારે બે, ચાર કે પાંચ મહિના પહેલા આ જ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોત તો મને આનંદ થયો હોત.
मैंने जेल जाने पर इस्तीफ़ा इसलिए नहीं दिया क्योंकि मैं जनतंत्र को बचाना चाहता था।
अगर मैं जेल से इस्तीफ़ा दे देता तो ये विपक्ष के सभी मुख्यमंत्रियों को जेल में डाल कर सरकार गिरा देते।
मेरी विपक्ष के सभी मुख्यमंत्रियों से विनती है कि अगर ये आपको जेल में डाले तो इस्तीफ़ा मत देना… pic.twitter.com/wCVQSU2Ycb
અરવિંદ કેજરીવાલને એક્સાઇઝ પોલિસી સંબંધિત કેસમાં શુક્રવારે તિહાર જેલમાંથી જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. CBI કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને જામીન આપ્યા હતા. ઈડીએ 21 માર્ચે અરવિંદ કેજરીવાલની ધરપકડ કરી હતી. આ પછી તેમને લોકસભા ચૂંટણી સમયે 21 દિવસ માટે વચગાળાના જામીન મળ્યા હતા. ત્યારથી મુખ્યમંત્રી જેલમાં છે. CM કેજરીવાલની મુક્તિથી આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ને નવી ઉર્જા મળી છે. હરિયાણા વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સીએમ કેજરીવાલ પ્રચાર કરી શકે છે. જો કે રાજીનામા અંગે કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે તેની અસર હરિયાણાની ચૂંટણી પર નહીં પડે.
जब शहीद भगत सिंह जी जेल में थे तब उन्होंने कई लोगों को पत्र लिखे थे और अंग्रेजों ने यह पत्र बाहर लोगों को पहुँचाए।
लेकिन जब मैं जेल गया तब मैंने LG साहब को एक ही पत्र लिखा था कि 15 अगस्त को मेरी जगह @AtishiAAP जी को झंडा फहराने दिया जाए।
સીએમ કેજરીવાલના રાજીનામાની જાહેરાતથી સ્પષ્ટ છે કે AAP ચૂંટણી મોડમાં આવી ગઈ છે અને દિલ્હી ચૂંટણીની તૈયારીમાં કોઈ કસર છોડવા માંગતી નથી. આતિશીએ કહ્યું કે ભાજપ ચૂંટણી ઇચ્છતી નથી કારણ કે તેઓ જાણે છે કે દિલ્હીના લોકો આ ગુસ્સો તેમના મતમાં વ્યક્ત કરશે. જો આજે ચૂંટણી થશે તો દિલ્હીની જનતા ભાજપને એક પણ બેઠક નહીં આપે. આમ આદમી પાર્ટીને 70માંથી 70 સીટો મળશે.
દિલ્હી એક્સાઇઝ પોલિસી કેસમાં જામીન પર બહાર આવેલા મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી છે. AAP કાર્યાલયમાં પાર્ટી કાર્યકર્તાઓને સંબોધતા કેજરીવાલે કહ્યું કે હું આજથી બે દિવસ પછી મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપીશ. કેજરીવાલ પ્રામાણિક છે એવો ચુકાદો જનતા ન આપે ત્યાં સુધી હું મુખ્યમંત્રીની ખુરશી પર બેસીશ નહીં. હું દિલ્હીની જનતાના આદેશ પછી જ મુખ્યમંત્રીની ખુરશી પર બેસીશ.
“जब तक दिल्ली की जनता अपना फ़ैसला नहीं सुना देती तब तक मैं CM की कुर्सी पर नहीं बैठूँगा।
मैं 2 दिन बाद मुख्यमंत्री पद से इस्तीफ़ा दे दूंगा।”
સીએમ અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું, ‘હું બે દિવસ પછી સીએમ પદ પરથી રાજીનામું આપવા જઈ રહ્યો છું. જ્યાં સુધી જનતા ચુકાદો નહીં આપે ત્યાં સુધી હું મુખ્યમંત્રીની ખુરશી પર બેસીશ નહીં. તેમણે કહ્યું કે હું અને મનીષ સિસોદિયા જનતાની વચ્ચે જઈશું. દિલ્હી વિધાનસભા ભંગ કરવામાં આવશે નહીં. મારી જગ્યાએ બીજા કોઈ સીએમ હશે. આગામી સીએમની પસંદગી માટે ધારાસભ્ય દળની બેઠક થશે. જેમાં સીએમ અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે.
અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું, ‘તેઓએ (ભાજપ) બીજી એક નવી ફોર્મ્યુલા બનાવી છે જ્યાં તેઓ ચૂંટણી હારે, ત્યાંના મુખ્ય પ્રધાનને ખોટો કેસ દાખલ કરીને ધરપકડ કરો અને તેમની સરકારને ગબડી નાખો. તેઓએ સિદ્ધારમૈયા, પિનરાઈ વિજયન, મમતા દીદી વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કર્યા છે. તેઓ એક વિપક્ષી મુખ્યમંત્રીને પણ છોડતા નથી, તેઓ દરેક સામે ખોટા કેસ કરે છે, જેલમાં નાખે છે અને સરકારને ઉથલાવી નાખે છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અને બીજેપી નેતા રવનીત સિંહ બિટ્ટુએ કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીને લઈને વિવાદિત નિવેદન આપ્યું છે. બિટ્ટુએ વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીને દેશના નંબર વન આતંકવાદી ગણાવ્યા છે. કેન્દ્રીય મંત્રી બિટ્ટુએ કહ્યું કે, ‘રાહુલ ગાંધીએ શીખોમાં ભાગલા પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, શીખો કોઈ પાર્ટી સાથે જોડાયેલા નથી અને આ એક ચિનગારી ઉભી કરવાનો પ્રયાસ છે, રાહુલ ગાંધી દેશના નંબર વન આતંકવાદી છે.’
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આજથી 3 દિવસની ગુજરાતની મુલાકાતે આવી રહ્યાં છે. તેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આજે 15 તારીખ બપોર બાદ ગુજરાત આવશે. જેમાં અમદાવાદ એરપોર્ટથી 4.30 કલાકે સીધા વડસર એરફોર્સ સ્ટેશન જશે.
વડસર સ્ટેશન ખાતે તૈયાર થયેલ નવા ઓપરેશન કોમ્પ્લેક્સની મુલાકાત લેશે. પીએમ મોદી સાંજે 6 વાગે રાજ ભવન આવશે. જેમાં વડાપ્રધાનનો રાત્રિ રોકાણ રાજ ભવન ખાતે રહેશે. રાત્રે રાજ ભવન ખાતે અલગ-અલગ બેઠકોનું આયોજન થઈ શકે છે. પીએમ મોદીના ગુજરાત પ્રવાસમાં 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ વધુ એક કાર્યક્રમ નિશ્ચિત થયો છે. જેમાં પીએમ મોદી સુર્ય ઘર મુફ્ત બિજલી યોજનાના લાભાર્થિઓ સાથે ચર્ચા કરશે.
ગાંધીનગરના લાભાર્થિઓ સાથે પીએમ ચર્ચા કરશે. લાભાર્થિઓ સાથે ચર્ચા બાદ સવારે 10.30 કલાકે રીન્યુએબલ એનર્જી સમિટની શરૂઆત કરાવશે. બપોરે 1.45 કલાકે અમદાવાદ ગાંધીનગર મેટ્રો સેવાઓની શરૂઆત કરાવશે. તેમજ સેક્ટર 1 થી ગિફ્ટ સિટી સુધી પીએમ મોદી મેટ્રોમાં મુસાફરી કરશે. તથા સાંજે ૩.૩૦ વાગે અમદાવાદમાં રૂપિયા 8 હજાર કરોડના કામોનું ખાતમુહૂર્ત-લોકાર્પણ કરશે. તથા પીએમ મોદી 17 સપ્ટેમ્બરના રોજ અમદાવાદથી ઓડીશા પ્રવાસે જશે.
ટીટોડી ચકલી જેવું એક નાનકડું નિર્દોષ પક્ષી. એણે કુરુક્ષેત્રના રણમેદાન નજીક માળો બાંધ્યો. માનવો વચ્ચે ચાલતા ભીષણ યુદ્ધથી આ નિર્દોષ પક્ષી બિચારું અજાણ હતું. બીજા દિવસે સૂર્યોદય થયો. યુદ્ધનો આરંભ થયો. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની નજર આ માળા તરફ ગઈ. એમનું દિલ કરુણાથી છલકાઈ ઉઠ્યું. (છે ને વિરોધાભાસ?) તેઓ ઝડપથી છલાંગ મારી રથમાંથી નીચે ઉતર્યા. એક હાથીના ગળામાં બાંધેલો મોટો ઘંટ છોડીને એના થકી એમણે પેલા ઈંડાં ઢાંકી દઈ સુરક્ષિત કરી દીધા. વળી પાછો એ દિવસનો સૂર્યાસ્ત થયો. શ્રીકૃષ્ણે પેલા ટીટોડીના બચ્ચાં જ્યાં હતાં તે તરફ જોયું. બહાર પેલું નિર્દોષ પક્ષી, એમની મા હશે કદાચ, કલ્પાંત કરી રહી હતી. એનાં કલ્પાંતના સૂર આકાશ વીંધીને ઉપર ઉઠી ગયા હતા. શ્રીકૃષ્ણને ખ્યાલ હતો કે ઘંટ નીચે મૂકેલાં ઈંડાં સલામત હતાં. એમણે હળવા પગલે જઈ પેલો ઘંટ ઉપાડી લીધો અને ટીટોડીને એનો માળો સલામત મળી ગયો.
આવા ભીષણ યુદ્ધ વચ્ચે પણ એક નાનકડા નિર્દોષ જીવની કાળજી કરવાનો ઉપદેશ ગીતાજ્ઞાન આપે છે. ગાઝાપટ્ટીમાં અત્યારે હમાસ અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. એક લાખ કરતાં વધુ નિર્દોષ લોકો જેમાં ૭૦ ટકા કરતાં વધુ સ્ત્રીઓ અને બાળકો છે, હોમાઈ ગયા છે. એમનો કોઈ વાંક ખરો?
પણ નેત્યાનાહુને શ્રીકૃષ્ણ જેવો સારથી નથી મળ્યો, નહીં તો આ નિર્દોષોનો સંહાર થયો ન હોત. ગીતા આ શીખવાડે છે. લડો, યુદ્ધો અનિવાર્ય છે, આદિ-અનાદિ કાળથી થતા રહ્યા છે પણ એ યુદ્ધો એ રીતે લડાવા જોઈએ કે જેમાં એક પણ નિર્દોષ વ્યક્તિને કોઈ પણ નુકસાન વેઠવું ના પડે.
નાનામાં નાના જીવ ટીટોડીની ભગવાન ચિંતા કરે છે, જ્યારે અહીંયા સ્ત્રીઓ અને બાળકોની કત્લેઆમ થાય છે, એટલું જ નહીં પણ એમને ખોરાક-પાણી વગર, મેડિકલ સહાય વગર, તડપાવી તડપાવીને ઘાતકી રીતે મારી નખાય છે.
આવું જ કાંઈક રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહ્યું છે. આવું જ કાંઈક સુદાન અને મ્યાનમારમાં ચાલી રહ્યું છે. મહાભારત યુદ્ધ હતું, મહાભયાનક યુદ્ધ હતું પણ એમાં કરુણા સાવ મરી નહોતી પરવારી. આજના યુદ્ધ શત્રુની બરબાદીના એકમાત્ર લક્ષ્ય સાથે લડાય છે. એમાં પેલા ટીટોડીના બચ્ચાંની ચિંતા કોણ કરે ભલા?
(નિધિ દિવાસળીવાળા નવી પેઢીની તેજસ્વી લેખિકા છે. સુરતસ્થિત વીર નર્મદ યુનિવર્સિટીના સ્નાતક નિધિના બે પુસ્તકો કાવ્યસંગ્રહ ‘ઝરણી’ અને ચિંતનકણિકાના સંગ્રહ ‘નિજાનંદ’ ઉપરાંત ‘થોડામાં ઘણું’ મોટીવેશનલ સુવિચારોને પણ વાચકોએ વખાણ્યા છે. માનવ સંબંધો, સ્વભાવ અને સમાજ વ્યવસ્થા ઉપર આધારિત એક લેખમાળા એમના સોશિયલ મીડિયા ઉપર નિયમિત પ્રસિદ્ધ થાય છે. આ કોલમમાં એ મહાભારત અને ગીતા ઉપર આધારિત વહીવટ તેમજ મોટીવેશનને લગતી વાતો સરળ ભાષામાં સમજાવે છે.)
ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના વરિષ્ઠ નેતા અનિલ વિજે રવિવારે હરિયાણા વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા મુખ્યમંત્રી પદ માટે દાવો રજૂ કર્યો છે. પોતાની વરિષ્ઠતા દર્શાવતા અનિલ વિજે પાર્ટી પાસેથી સીએમ પદની માંગ કરી હતી. અનિલ વિજે કહ્યું કે હું હરિયાણામાં ભાજપનો સૌથી વરિષ્ઠ ધારાસભ્ય છું. હું છ વખત ચૂંટણી લડ્યો છું. મેં પાર્ટી પાસેથી ક્યારેય કંઈ માંગ્યું નથી. પરંતુ લોકોની માંગ પર આ વખતે હું મારી સિનિયોરિટીના આધારે સીએમ પદ માટે દાવો કરીશ.
અનિલ બિજે કહ્યું કે હું જ્યાં પણ ગયો છું ત્યાં બધા મને કહે છે કે તમે સિનિયર મોસ્ટ છો તો તમે સીએમ કેમ ન બન્યા? આવી સ્થિતિમાં લોકોની માંગ પર આ વખતે હું મારી સિનિયોરિટીના આધારે મુખ્યમંત્રી બનવાનો દાવો કરીશ. જો સરકાર બનશે અને પાર્ટી મને સીએમ પદ આપશે તો હું હરિયાણાનું ભાગ્ય અને ચિત્ર બંને બદલી નાખીશ.
જો કે, વિજે કહ્યું કે આ નિર્ણય ‘હાઈ કમાન્ડ’ના હાથમાં છે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ મને સીએમ બનાવવા માંગે છે કે નહીં, તે હાઈકમાન્ડના હાથમાં છે. તમને જણાવી દઈએ કે અનિલ વિજ અંબાલા કેન્ટ વિધાનસભા સીટથી ભાજપના ઉમેદવાર છે. તેઓ મનોહર લાલ ખટ્ટર સરકાર દરમિયાન હરિયાણાના ગૃહ પ્રધાન હતા અને તાજેતરના ફેરબદલ જેમાં નાયબ સિંહ સૈનીએ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા ત્યારે તેમને કેબિનેટમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હતા.
કૅન્સર વિષે જે કાંઈ તમે જાણો છો તેમાં રોજેરોજ નવી નવી માહિતી ઉમેરાતી જાય છે. Medical science અને ચિકિત્સાના અને નિદાનના ઉપકરણોમાં નવા નવા સંશોધનોને કારણે થયેલો અદ્ભુત વિકાસ આને માટે જવાબદાર છે. એટલા માટે જ કૅન્સર એટલે કેન્સલ એવી માન્યતા આજથી 20 વર્ષ પહેલાં હતી તેમાં અપવાદ બાદ કરતાં એ માન્યતા હવે ખોટી સાબિત થઈ છે અને અસાધ્ય અને કષ્ટસાધ્ય મનાતા માનવશરીરનો નાશ કરનારા કૅન્સર હવે થતાં અટકાવી શકાય છે, થયેલા હોય તો એને વધી ગયેલા કેન્સરને ૯૮ ટકા કિસ્સામાં કાબૂમાં લઈ શકાય છે. થોડી વધારે વિગતો આના સંદર્ભમાં જોઈએ.
કૅન્સર કેવી રીતે થાય છે?:
અગમ્ય કારણોસર વ્યક્તિને વારસામાં મળેલા જીન્સમાં કોઈ ક્ષતિવાળું Gene આવી જાય ત્યારે અથવા કૅન્સર ઉત્પન્ન કરનાર તત્ત્વો (Carcinogen) તમારા શરીરમાં દાખલ થઈ ગયા હોય ત્યારે ક્રમશઃ જે કોષના ભાગ થઈને શરીરની વૃદ્ધિ થતી હોય તેમાં ઘણી તકલીફ પડે. આપણે શ્વાસોચ્છ્વાસમાં જે હવા લઈએ છીએ, જે પાણી અને પ્રવાહી પણ આપણે પીએ છીએ અને જે ખોરાક આપણે ખાઈએ છીએ, તેમાં અને આપણી શરીરની ચામડીના સંપર્કમાં આવનારા વાતાવરણમાંથી જે કોઈ કેન્સર ઉત્પન્ન કરનાર તત્ત્વો (Carcinogen) શરીરમાં દાખલ થાય તેની સામે રક્ષણ કરવાની શક્તિ કુદરતી રીતે આપણા શરીરમાં હોય છે. આને રોગપ્રતીકારક શક્તિ (ઇમ્યુનીટી) કહેવાય.
કોઈ પણ કારણસર આ શક્તિ ઓછી થઈ જાય ત્યારે આ Carcinogen કોષમાં દાખલ થઈને મોટી ગરબડ ઊભી કરી દે. આ રીતે Carcinogenથી દૂષિત થયેલ કોષ પોતાની સ્વાભાવિક રીતે વધવાને બદલે અસ્વાભાવિક રીતે ખૂબ જલદીથી Genetic માહિતીથી વિરુદ્ધ વધવા માંડે (Dysplasia/ Hyperplasia). આ દૂષિત થયેલો કોષ ખૂબ ઝડપથી કે ધીમેથી વધે અને આજુબાજુના તંદુરસ્ત કોષને પણ નુકસાન કરે અને જ્યારે વધેલા દૂષિત કોષ ગાંઠ ઉત્પન્ન કરે ત્યારે કૅન્સર થયું કહેવાય. દૂષિત કોષની વૃદ્ધિ વખતે આ પ્રોસેસને તમારા શરીરને રોગપ્રતીકારક શક્તિ વડે બંધ કરી શકાય અને ધીમો પણ પાડી શકાય.
કેટલાંક એવા તત્ત્વો છે જેને ‘INHIBITORS’ એટલે કે કેન્સરના રોગની વધવાની શક્તિને ધીમી પાડી દે છે. જ્યારે કેટલાક બીજા એવા તત્ત્વો છે જેને “PROMOTORS’ એટલે કે કેન્સરના રોગની વધવાની શક્તિને ઝડપી બનાવે છે. આખી દુનિયામાં કૅન્સરના સંશોધનમાં થયેલા અભૂતપૂર્વ વિકાસને કારણે આપણને આટલી વાતોની ખબર પડી છે:
(૧) વધારે ચરબીવાળો ખોરાક ‘પ્રોમોટર્સ’ વિભાગમાં આવે છે એટલે કે તેનાથી કેન્સર વધવાની કે થવાની શક્યતા ખૂબ વધી જાય છે.
(૨) વિટામિન અને મિનરલ્સ વધારે મળે તેવા તાજા ફળો અને કાચા શાકભાજી તેમજ ઉગાડેલા કઠોળ અને દૂધનો ખોરાક ‘ઈનહીબીટર્સ’ના વિભાગમાં આવે છે જેનાથી કેન્સર થવાની શક્યતા બિલકુલ રહેતી નથી.
અલબત્ત, આની સાથે Life Style (જીવનશૈલી) કેવી છે તે પણ જાણવાની જરૂર છે. આપણા રોજિંદા ખોરાકમાં રહેલા અનેક પ્રકારના પ્રોમોટર્સ અને ઈનહીબીટર્સની હાજરીને લીધે હવે સંશોધન કરનારા એવા નિર્ણય ઉપર આવ્યા છે કે જો તમે ફક્ત ખોરાકનું જ આયોજન બરોબર કરી તો કૅન્સર ના થાય અને ગમે તેવો ખોરાક ખાઓ તો ગમે ત્યારે કેન્સર થઈ શકે.
ખોરાક સિવાય તમાકુ ખાવાની કે સિગારેટ પીવાની ટેવ અને દારૂ પીવાની ટેવ, હવાનું પ્રદૂષણ અને તમારી નોકરી કે ધંધાનું ટેન્શન પણ કૅન્સર થવામાં અગત્યનો ભાગ ભજવે છે.
તમનેપોતાનેકૅન્સરનાથાયમાટેતમેશુંકરશો ?
(૧) પૌષ્ટિક ખોરાક જેમાં ફળો, કાચા શાકભાજી, દૂધ અને ઉગાડેલા કઠોળ લેવાનું રાખો.
(૨) સિગારેટ પીવાનું, તમાકુ ખાવાનું અને દારૂ પીવાનું તદ્દન બંધ કરો.
(૩) તડકાથી તમારી ચામડીનું રક્ષણ કરો.
(૪) તમારા સંપર્ક અને સંસર્ગમાં (ચામડીના) જેનાથી કેન્સર થાય તેવા પદાર્થના આવે તેનું ધ્યાન રાખો.
(૫) તમે સ્ત્રી હો અને 45 વર્ષની ઉપરના હો તો Mamography કરાવીને સ્તનના કેન્સરની તપાસ અને pap smear કરીને ગર્ભાશયના મૂખનું અને ગર્ભાશયનું કૅન્સર છે કે નહીં તે નિદાન કરાવો.
કેન્સરનાભયસૂચક (વૉર્નિંગ) ચિહ્નોકર્યા?
કૅન્સરનું નિદાન જેટલું જલદી થાય તેટલું જ જલદીથી તમે સફળ રીતે સારવાર કરી શકો એટલા માટે નીચે બતાવેલ વોર્નિંગ ચિહ્નોનું ચોક્કસ ધ્યાન રાખો.
(૧) ટૉઇલેટ અને બાથરૂમ જવાની ક્રિયામાં કોઈ પણ પ્રકારનો ફેરફાર થયો હોય, જેમકે ઝાડા સતત થાય અથવા કબજિયાત થાય, ઝાડામાં/ પેશાબમાં લોહી પડે, પેશાબ કરવામાં તકલીફ પડે વગેરે ચિહ્નો થાય.
(૨) શરીરની ચામડી પર થયેલું ચાઠું, ચકામું કે તલ, લાખુ અને રસોળીનો રંગ/ Consistency બદલાય, સાઇઝમાં વધે અને ફેલાય ત્યારે ધ્યાન રાખો.
૩) આખા શરીરમાં નાક, કાન, મોં, ગુદા અને મૂત્રમાર્ગે અસ્વાભાવિક લોહી નીકળે. શરીરની ચામડી પર થયેલા ઘામાંથી લોહી નીકળે.
(૪) આખા શરીરમાં સ્ત્રીઓમાં સ્તનમાં, પુરુષોમાં શુક્રાણુની કોથળી(ટેસ્ટીસ)માં કે શરીરના કોઈ પણ ભાગમાં ગાંઠ થઈ હોય.
(૫) ખોરાક ગળવાની મુશ્કેલી અને સતત ખોરાકના પાચનની તકલીફ થઈ હોય.
(૪) એક વાર તળેલું હોય (પૂરી બનાવવા) તેવું તેલ ફરી વાપરશો નહીં કારણ તેમાં અસંખ્ય Carcinogen (કૅન્સર કરે તેવાં તત્ત્વો) હોય છે માટે તેનો ઉપયોગ ના કરશો.
(૫) ચા, કોકોકોલા, ચૉકલેટ, કૉફી અને દારૂ (પ્રમાણસર) અને તમાકુ (ગુટકા) ને સિગારેટ પીવાની બંધ કરવી ખૂબ જરૂરી છે.
કેન્સર અને એન્ટીઓક્સિડંટનો સંબંધ
એન્ટીઓક્સિડંટની નવી થિઅરી પ્રમાણે Pollution વાળી હવા, પાણી અને ખોરાકથી તમારા શરીરમાં ઘણા પ્રમાણમાં ‘ફ્રી રેડિકલ’ ઉત્પન્ન થાય છે. આ ફ્રી રેડિકલ આખા શરીરમાં છૂટા ફર્યા કરે તો શરીરના બધા જ અંગોનો કૅન્સર થવાની શક્યતા વધી જાય છે.
હોલીસ્ટીક મેડિસિનના પ્રચારક ડૉ. ડરહામના જણાવ્યા પ્રમાણે વિટામિન ‘A’, વિટામિન ‘C’, વિટામિન ‘E’, સેલેનિયમ અને આયર્ન આ બધા શ્રેષ્ઠ એન્ટીઑક્સિડંટ છે, જે તાજા ફળો અને લીલા શાકભાજી અનાજ, કઠોળ, દૂધ વગેરેમાંથી ખૂબ મળે છે. તેનો ઉપયોગ કરવાથી આ ફ્રી રેડિકલ તમારા શરીરમાંથી નાશ પામશે.
કસરત કરી તમારા શરીરમાં ખૂબ પ્રમાણમાં ઑક્સિજન લેવા માટે ચાલવું, દોડવું, સાઇકલ ચલાવવી, તરવું, દોરડા કૂદવા, ઍરોબિક ડાન્સીંગ, હલેસાં મારવા, દાદર ચડવા—ઊતરવા અને હાસ્યથેરેપીની કસરતો નિયમિત કરવી જોઈએ.
બસ આટલું જ કરશો તો તમે આખી જિંદગી માટે કૅન્સરના ભયથી મુક્ત થઈ જશો.
આટલુંખાસયાદરાખો
૧. નિયમિત મેડિકલ ચેકઅપ
૨. યોગ્ય પૌષ્ટિક ખોરાક
૩. નિયમિત કસરત અને
૪. મનની શાંતિ (ટેન્શન ફ્રી) વાળી જિંદગી.
આટલી વાતોને તમારા જીવનમાં ઉતારી દો અને કેન્સરને થવા જ ના દો. કૅન્સર એટલે કેન્સલ એવી માન્યતા હવે બહુ વખત રાખવાની જરૂર નથી.
(અમદાવાદસ્થિત ડો. નિધિ દવે હોમિયોપેથી પ્રેક્ટીશનર છે. પરિવારમાં ચોથી પેઢીના ફિઝીશ્યન એવા ડો. નિધિ હોમિયોપેથી કોલેજમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર હોવાની સાથે યુનાઇટેડ યુરોપિયન ગેસ્ટ્રોએન્ટ્રોલોજી સાથે પણ સંકળાયેલા છે. વન-મિલિયન યુથ એક્શન ચેલેન્જના એમ્બેસેડર છે અને વિવિધ હોસ્પિટલ્સ સાથે કન્સલ્ટન્ટ તરીકે પણ જોડાયેલા છે.)
સ્વીટી આજે ઉદાસ હતી. બધું જ સાવ ખાલીખમ લાગતું હતું. કોઇ જ નહોતું આસપાસ કે જેને કંઇ કહી શકાય. કરે તો યે શું એકલી એકલી આ મકાનમાં? દીવાલો સાથે વાતો કરે? શું આજના એના આ ખાસ દિવસે આ દીવાલો કહેશે એને આજે ‘હેપી બર્થ ડે સ્વીટી?’
હા, આજે તેનો જન્મદિવસ અને અહીં આ જગ્યાએ તે સાવ એકલતા ફીલ કરી રહી હતી. જોબથી રૂમ પર આવી અને બેસી પડી. આમ ફોન પર આજે ઘણાબધાએ વીશ કર્યું પણ રૂબરૂ પણ પોતાનું કોઇ નહોતું અહીં તેને વીશ કરવા.!!! સ્વીટી ખૂબ ઉદાસીમાં સરી પડી. અરે ભગવાન! જન્મદિવસ જેવા ખાસ દિવસે પણ હું આમ એકલી?
સ્વીટી પોતાની જાતને સંભળાવી રહી: ‘મારા બધા રૂમમેટ્સ પણ આજે જ પિકનિક જવાના બોલો! એકલતા બહુ ખરાબ હોય છે. નવો પાંચ હજારનો ડ્રેસ મમ્મીએ આજે ગીફ્ટ કર્યો ઓનલાઇન, પણ એ પહેરીને કરવાનું શું?
હશે. જેવા જેના નસીબ! સ્વીટીને થયું કે પોતે પણ ક્યાં કદી કોઇના માટે કર્યું છે? એકલીરામ જ રહેતી ને એકલીરામ જ ફરતી! પોતાનો સ્વભાવ જ આવો છે તો પછી બીજા ક્યાંથી આપણને યાદ રાખે? આમ જ વિચારતી વિચારતી સ્વીટી ઉદાસ ચહેરે હોલમાં સોફા પર જ સૂઇ ગઇ!
એની આંખો હજુ માંડ મીંચાઈ હશે ત્યાં જ અંદરના રૂમમાંથી અવાજો આવવા લાગ્યા… “કોઇ છે બહાર? આ ઘરમાં કોઇ છે જે સાવ એકલું છે? કોઇને આજે કંઇ ખાસ દિવસ છે?”
સ્વીટી પહેલાં તો ચોંકી ગઈ. રૂમમાં કોણ આવી ગયું? પછી તરત દોડીને અંદર રૂમ ખોલીને જુએ છે તો આ શું?તેના રૂમમેટ્સ અને તેની નેબર પૂજા આખા રૂમને ડેકોરેટ કરી કેક સામે બેઠેલા હતાં.
તેની આંખો પહોળી થઇ ગઇ.
સ્વીટી આશ્ચર્યથી બોલી, “અરે! તમે બધા તો મને સવારથી એમ કહેતાં હતાં કે પિકનિક જવાના છો… તો આ બધુ શું છે?” તરત તેની નેબર પૂજા બોલી, “યસ ડિયર! ઇટ વોઝ અ પ્રાન્ક..અ ફેક પ્લાન..ઓકે? ભલે તું અમને પોતાના ન માને અને એકલી અટૂલી ફર્યા કરે રૂમમાં, પણ અમે તો એવા ડિયર! જે મજા અને ખુશી વહેંચવામાં આનંદ મળે છે તે પ્રાઇસલેસ છે….સમજી?”
આ સાંભળતા જ સ્વીટી દોડીને પૂજાને વળગી પડી. પૂજા અને તેના ફ્રેન્ડ્સ સ્વીટીની સામે તેનો પ્રતિભાવ શું મળે છે તે જોવા લાગ્યા, પણ લાગણીવશ થઈ ચૂકેલી સ્વીટી કંઇ જ બોલી શકી નહીં.
તે ફક્ત આભારવશ જોઇ રહી અને નવો ડ્રેસ પહેરવા અંદર દોડી. શરીર પરથી જુનો ડ્રેસ ઉતારવાની સાથે તે પોતાના સ્વભાવનું મૂજીપણું અને અતડાપણું પણ ઊતારી ચૂકી હતી!
(અમદાવાદસ્થિત નૃતિ શાહ ઉગતી પેઢીની તેજસ્વી લેખિકા છે. કવિતાઓ અને વાર્તાઓ લખવા ઉપરાંત એ કમ્પોઝર, વોઇસ આર્ટીસ્ટ અને ગુજરાતી ફૂડ બ્લોગર તરીકે પણ કાર્યરત છે. કવિતા અને માઇક્રોફિક્શનના એમનાં બે પુસ્તકો પણ પ્રકાશિત થયા છે.)
સમગ્ર દેશમાં ગણેશ મહોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી ચાલી રહી છે. નાના મોટો સૌ કોઈ વિધ્નહર્તાની ભક્તિમાં લીન બન્યા છે. આમ તો આપણા દેશમાં ભગવાન ગણેશના અનેક મંદિરો આવે છે. દરેક મંદિરની અલગ માન્યતા અને ઈતિહાસ છે. ત્યારે વાત કરીએ ભારતના 10 મુખ્ય ગણેશ મંદિરો વિશે.
શ્રી સિદ્ધિવિનાયક ગણપતિ મંદિર, મુંબઈ
મુંબઈના પ્રભાદેવી વિસ્તારમાં આવેલું લગભગ 219 વર્ષ જૂનું શ્રી સિદ્ધિવિનાયક ગણપતિ મંદિરની સ્થાપના લક્ષ્મણ વિઠુ અને દેહુબાઈ પાટિલે 1801માં કરી હતી. દેશના સૌથી ધનવાન મંદિરોમાં આ મંદિરનો સમાવેશ થાય છે. સિદ્ધિવિનાયક એ ગણેશજીનું સૌથી લોકપ્રિય સ્વરૂપ છે. ગણેશજીની જે પ્રતિમાઓમાં સુંઢ ડાબી તરફ વળેલી હોય, એ સિદ્ધપીઠ સાથે જોડાયેલી હોય છે અને એ મંદિર સિદ્ધિવિનાયક મંદિર કહેવાય છે. મંદિરની અંદર એક નાના મંડપમાં સિદ્ધિવિનાયક પ્રતિમા સ્થાપિત છે. 20 હજાર વર્ગફૂટમાં ફેલાયેલા આ મંદિરમાં કાળા પથ્થરની કોતરણી કરીને સિદ્ધિવિનાયકની મૂર્તિ બનાવવામાં આવી છે.
દગડુશેઠ હલવાઈ ગણેશ, પુણે
મહારાષ્ટ્રના પુણેનું દગડુ ગણેશ મંદિર પણ ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ છે. મંદિરના નિર્માણ અંગે એક કથા પ્રચલિત છે કે જ્યારે 18મી સદીમાં પ્લેગ મહામારી ફેલાયેલી હતી, એ સમયે અહીંના એક વેપારી દગડુ શેઠ હલવાઈના પુત્રનું મૃત્યુ આ મહામારીને કારણે થઇ ગયું હતું, જેને કારણે દગડુ શેઠ અને એમની પત્ની દુઃખી રહેવા લાગ્યાં હતાં. ત્યારે એમના ગુરુ માધવનાથ મહારાજના કહેવાથી એમણે અહીં ગણેશ મંદિર બનાવ્યું. ત્યાર બાદ મંદિર દગડુ શેઠના નામથી પ્રસિદ્ધ થઇ ગયું.
કનિપકમ ગણેશ મંદિર, ચિત્તુર
આંધ્રપ્રદેશમાં ચિત્તુરમાં ઇરલા મંડપમાં કનિપકમ ગણેશ મંદિર સ્થિત છે. આ મંદિરને પાણીના દેવતાનું મંદિર પણ કહેવામાં આવે છે. તિરુપતિ દર્શન માટે જતા ભક્તો પહેલાં આ મંદિરમાં ગણેશજીનાં દર્શન કરવા માટે આવે છે. મંદિરનું નિર્માણ 11મી સદીના ચોલ રાજા કુલોઠુન્ગા ચોલ પ્રથમે કરાવ્યું હતું. ત્યાર બાદ વિજયનગરના રાજાએ 1336માં મંદિરનું સમારકામ કરાવ્યું. મંદિરની મૂર્તિ અંગે માન્યતા છે કે એનો આકાર વધતો જ રહે છે.
ખજરાના ગણેશ મંદિર, ઇન્દોર
મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોર શહેરમાં ખજરાના મંદિર આવેલું છે. મંદિરમાં ગણેશજીની આશરે 3 ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ છે, સાથે જ રિદ્ધિ-સિદ્ધિ પણ બિરાજેલાં છે. આ મંદિરનો ઈતિહાસ ખૂબ જૂનો છે. શરૂઆતમાં આ મંદિર ઘણું નાનું હતું. 1935માં હોલકર વંશની મહારાણી અહિલ્યાબાઈએ મંદિરને ભવ્ય બનાવડાવ્યું હતું. મંદિરમાં ગણેશજીની સાથે આશરે બીજા 30 મંદિર છે. અહીં શિવજી, શ્રીરામ, માતા દુર્ગા, હનુમાનજી સહિત ઘણાં દેવી-દેવતાની મૂર્તિઓ છે.
મોતી ડુંગરી મંદિર, જયપુર
રાજસ્થાનના જયપુરમાં મોતી ડુંગરી ગણેશ મંદિર સ્થિત છે. મંદિરની ગણેશ પ્રતિમા 1761 જયપુર નરેશ માધોસિંહ પ્રથમની પટરાણીના પૈતૃક ગામ માવલીથી લાવવામાં આવી હતી. 1761 પહેલાં પણ આ પ્રતિમાનો ઇતિહાસ 500 વર્ષથી વધારે જૂનો માનવામાં આવે છે. દર બુધવારે અહીં નવાં વાહનોની પૂજા કરાવવા માટે લાંબી લાઇન લાગે છે. મંદિરમાં જમણી બાજુ સૂંઢવાળા ગણેશ બિરાજમાન છે.
ત્રિનેત્ર ગણેશ મંદિર, રણથંબોર
રાજસ્થાનના સવાઈ માધોપુર પાસે રણથંબોર કિલ્લામાં ગણેશજીનું એક પ્રાચીન મંદિર છે, જેને ત્રિનેત્ર ગણેશ મંદિર કહેવામાં આવે છે. મંદિરમાં રિદ્ધિ-સિદ્ધિ સાથે ગણેશજીની ત્રિનેત્રવાળી પ્રતિમા સ્થાપિત છે. મંદિરનું નિર્માણ 10મી સદીનું માનવામાં આવે છે. એ સમયે રાજા હમીરે આ મંદિરને બનાવ્યું હતું. રણથંબોર ગણેશજીને દરરોજ ભક્તોના હજારો પત્ર મળે છે. કોઇપણ શુભ કામની શરૂઆતમાં ગણેશજીને ચિઠ્ઠી મોકલીને આમંત્રણ આપવામાં આવે છે. ચિઠ્ઠી કે કાર્ડ પર શ્રી ગણેશજીનું સરનામું, રણથંબોર કિલો, જિલ્લો સવાઈ માધોપુર રાજસ્થાન લખવામાં આવે છે અને ભક્તની ચિઠ્ઠી ભગવાન સુધી પહોંચી જાય છે.
મધુર મહાગણપતિ મંદિર, કેરળ
કેરળની મધુરવાહિની નદીના કિનારે મધુર મહાગણપતિ મંદિર સ્થિત છે. એનો ઇતિહાસ 10મી સદીનો માનવામાં આવે છે. એ સમયે અહીં માત્ર શિવજીનું મંદિર હતું, પરંતુ ત્યાર પછી ગણેશજીનું મુખ્ય મંદિર બની ગયું. અહીંની માન્યતા પ્રમાણે જ્યારે આ શિવજીનું મુખ્ય મંદિર હતું ત્યારે અહીં પૂજારી સાથે એમનો પુત્ર પણ રહેતો હતો. પૂજારીના નાના બાળકે એક દિવસ મંદિરની દીવાલ પર ગણેશજીની આકૃતિ બનાવી દીધી. ત્યાર બાદ આ ચિત્રનો આકાર ધીમે-ધીમે વધવા લાગ્યો. દીવાલ ઉપર ચમત્કારી રૂપથી ઊભરી આવેલી પ્રતિમા જોવા માટે અહીં લોકો આવવા લાગ્યા. દીવાલ પર ઊભરી આવેલી પ્રતિમાના કારણે આ ગણેશજીનું મુખ્ય મંદિર બની ગયું.
મનાકુલા વિનાયગર, પોંડિચેરી
ભારતના દક્ષિણમાં પોંડિચેરીમાં મનાકુલા વિનાયગર મંદિર સ્થિત છે. માન્યતા છે કે વર્ષ 1666માં અહીં થોડા ફ્રેન્ચ મુસાફરોનું એક દળ આવ્યું હતું. મંદિરનો ઇતિહાસ એના કરતા પણ જૂનો છે. મંદિરના નિર્માણની દૃષ્ટિથી આ ભારતનાં સૌથી પ્રાચીન મંદિરોમાંનું એક છે. મંદિરમાં દોરાયેલા ચિત્રોમાં ગણેશજી સાથે જોડાયેલી કથાઓ છે. ગણેશજીનો જન્મ, લગ્ન, શેષનાગ સાથે ગણેશજી, મોર ઉપર સવાર ગણેશજી વગેરે અનેક પ્રતિમાઓ દીવાલ પર બનેલી છે. શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખવામાં આવેલાં 16 સ્વરૂપનાં ચિત્ર પણ અહીં છે. મંદિરનું મુખ દરિયા તરફ છે, જેથી એને ભુવનેશ્વર ગણેશ પણ કહેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત તમિળમાં મનલનો અર્થ કાળી માટી અને કુલનનો અર્થ સરોવર થાય છે. પ્રાચીન સમયમાં ગણેશ પ્રતિમાની આસપાસ ખૂબ જ કાળી માટી હતી, જેથી તેમને મનાકુલા વિનાયગર ગણેશ કહેવામાં આવે છે. મંદિરની સજાવટમાં સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
ગણેશ ટોક મંદિર, ગંગટોક
સિક્કિમનું ગંગટોક મંદિર બૌદ્ધ ધર્મ માટે ઘણું ફેમસ છે, પરંતુ અહીં એક સુંદર ગણેશ મંદિર પણ છે, જે ગણેશ ટોક મંદિરના નામથી ઓળખાય છે. આ મંદિરનું નિર્માણ આશરે 1953માં થયું હતું. એ સમયે ભારતમાં વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારી અપા બી. પંતે બનાવ્યું હતું. મંદિરની આજુબાજુનો વિસ્તાર ઘણો સુંદર છે. અહીનું પ્રાકૃતિક વાતાવરણ ભક્તોના મનને શાંતિ આપે છે.
ચિંતામન ગણેશ, ઉજ્જૈન
ચિંતામન ગણેશ મંદિર 12 જ્યોતિર્લિંગમાંથી એક મહાકાળેશ્વર જ્યોતિર્લિંગથી આશરે 7થી 8 કિલોમીટર દૂર સ્થિત છે. આ મંદિર પરમારકાલીન છે. એનો ઈતિહાસ 9-10 શતાબ્દીની આજુબાજુ માનવામાં આવે છે. મંદિરમાં ગણેશજીની ત્રણ સ્વરૂપની મૂર્તિ છે, જેમાં ચિંતામન, ઇચ્છામન, સિદ્ધિવિનાયક સ્વરૂપનાં દર્શન થાય છે. આ મંદિરનું નિર્માણ હોલકર વંશની મહારાણી અહિલ્યાબાઈએ કર્યું હતું. ગણેશજીના ભક્ત કોઈપણ શુભ કામમાં આમંત્રણ આપવા માટે અહીં પહોંચે છે. વિશાળ સંખ્યામાં નવયુગલ ગણેશજીના આશીર્વાદ લેવા અહીં આવે છે.
ગુજરાતના પ્રાચીન ગણેશ મંદિર
ગણપતપુરા, કોઠ
ગણપતપુરા કે ગણેશપુરા તરીકે ઓળખાતું ગણેશ મંદિર ધોળકા નગરની નજીકમાં આવેલું સુપ્રસિદ્ધ મંદિર છે. જે અમદાવાદ જીલ્લાના ધોળકા તાલુકાના કોઠ ગામ પાસે આવેલું છે. આ મંદિરમાં ગણેશજીની સ્વંયભૂ મૂર્તિના દર્શન થાય છે. આ મૂર્તિની ખાસિયત એ છે કે ઘણાં મંદિરોમાં ગણપતિની સૂંઢ ડાબી બાજુ વળેલી હોય છે, જ્યારે આ મૂર્તિની સૂંઢ જમણી બાજુ વળેલી છે. આ ઉપરાંત એક દંતી અને સ્વયંભૂ પ્રગટ થયેલી મૂર્તિ છે.
ઇગલ ગણપતિ, જૂનાગઢ
જૂનાગઢમાં આવેલું ઇગલ ગણપતિ ભક્તો માટે ભારે આસ્થા ધરાવે છે, વર્ષો પૂર્વે અહીં ઔદ્યોગિક એકમમાં ખોદકામ કરવામાં આવતાં જમીનમાંથી ગણપતિ મહારાજની પ્રતિમા બહાર આવી હતી. જેને લઇને અહીં ગણપતિનું મંદિર પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવ્યું. વર્ષ દરમિયાન ખાસ કરીને મંગળવાર અને ગણેશ ચતુર્થી દિવસે ખૂબ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો ઇગલ ગણપતિના દર્શન કરવા આવે છે. અહીંના ઉદ્યોગકારએ પોતાના કારખાનામાં જમીન માટે ગણપતિની મૂર્તિ મળ્યા બાદ મંદિરનું સર્જન કર્યું છે આ મંદિરની ખાસ વિશેષતા એ છે કે, અહીં કોઈ પણ પ્રકારનો ફાળો દાન કે ભેટનો સ્વીકાર કરવામાં આવતો નથી.
ધુડીરાજ ગણપતિ, વડોદરા
વડોદરાના સયાજીગંજ વિસ્તારમાં આવેલા ધુડીરાજ ગણપતિ ગુજરાતના સૌથી જૂના ગણપતિ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ ગણપતિ મંદિર ખૂબ જાણીતું નથી પરંતુ ગણપતિ મહારાજના ચમત્કાર અને એમના રહસ્યોથી પરિચિત એમના ભક્તો માટે ગણપતિ મંદિર ખુબ જ ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર બની રહે છે. સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન આ મંદિરમાં ખૂબ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો આવતા હોય છે.
ઐઠોર, મહેસાણા
મહેસાણા જિલ્લાના ઊંઝા નજીક આવેલા ઐઠોર ગણપતિ ભક્તોમાં ખૂબ જ પ્રિય છે પુષ્પાવતી નદીને કાંઠે આવેલા આ ગણપતિ મહારાજની પ્રતિમાને લઈને વિશેષ છે, અહીં બિરાજમાન ગણપતી મહારાજની પ્રતિમા આરસ કે અન્ય ધાતુમાંથી નહીં પરંતુ માટીમાંથી બનેલી છે. સૈકા બાદ પણ ગણપતિ મહારાજની માટીમાંથી બનેલી મૂર્તિમાં દાદાના રૂબરુ દર્શન થાય છે.
ઢાંક, રાજકોટ
રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટા નજીક આવેલા ઢાંક ગામના ગણપતિ ભક્તોના પત્રોના જવાબ આપતા ગણપતિ તરીકે પણ સમગ્ર ભારતમાં જાણીતા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર ભક્તો પોતાની મુશ્કેલીઓ વિશે અહીં દુંદાળા દેવને પત્ર લખે છે. આવેલા પત્રોને મંદિરના પૂજારી ગણપતિ મહારાજની પ્રતિમા સમક્ષ વાંચન કરે છે. આ મંદિરમાં આજે પણ રોજના 50 કરતાં વધુ પત્રો મહારાજના નામ પર આવે છે. ઢાક ગણપતિ પત્ર દ્વારા ભક્તોની મનોકામના પૂર્ણ કરતા હોવાને કારણે એ સૌથી વિશેષ ગણપતિ તરીકે ઓળખાય છે.
ભીષણ યુદ્ધથી આ નિર્દોષ પક્ષી બિચારું અજાણ હતું. બીજા દિવસે સૂર્યોદય થયો. યુદ્ધનો આરંભ થયો. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની નજર આ માળા તરફ ગઈ. એમનું દિલ કરુણાથી છલકાઈ ઉઠ્યું. (છે ને વિરોધાભાસ?) તેઓ ઝડપથી છલાંગ મારી રથમાંથી નીચે ઉતર્યા. એક હાથીના ગળામાં બાંધેલો મોટો ઘંટ છોડીને એના થકી એમણે પેલા ઈંડાં ઢાંકી દઈ સુરક્ષિત કરી દીધા. વળી પાછો એ દિવસનો સૂર્યાસ્ત થયો. શ્રીકૃષ્ણે પેલા ટીટોડીના બચ્ચાં જ્યાં હતાં તે તરફ જોયું. બહાર પેલું નિર્દોષ પક્ષી, એમની મા હશે કદાચ, કલ્પાંત કરી રહી હતી. એનાં કલ્પાંતના સૂર આકાશ વીંધીને ઉપર ઉઠી ગયા હતા. શ્રીકૃષ્ણને ખ્યાલ હતો કે ઘંટ નીચે મૂકેલાં ઈંડાં સલામત હતાં. એમણે હળવા પગલે જઈ પેલો ઘંટ ઉપાડી લીધો અને ટીટોડીને એનો માળો સલામત મળી ગયો.
ચિકિત્સાના અને નિદાનના ઉપકરણોમાં નવા નવા સંશોધનોને કારણે થયેલો અદ્ભુત વિકાસ આને માટે જવાબદાર છે. એટલા માટે જ કૅન્સર એટલે કેન્સલ એવી માન્યતા આજથી 20 વર્ષ પહેલાં હતી તેમાં અપવાદ બાદ કરતાં એ માન્યતા હવે ખોટી સાબિત થઈ છે અને અસાધ્ય અને કષ્ટસાધ્ય મનાતા માનવશરીરનો નાશ કરનારા કૅન્સર હવે થતાં અટકાવી શકાય છે, થયેલા હોય તો એને વધી ગયેલા કેન્સરને ૯૮ ટકા કિસ્સામાં કાબૂમાં લઈ શકાય છે. થોડી વધારે વિગતો આના સંદર્ભમાં જોઈએ.
યે શું એકલી એકલી આ મકાનમાં? દીવાલો સાથે વાતો કરે? શું આજના એના આ ખાસ દિવસે આ દીવાલો કહેશે એને આજે ‘હેપી બર્થ ડે સ્વીટી?’
સમગ્ર દેશમાં ગણેશ મહોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી ચાલી રહી છે. નાના મોટો સૌ કોઈ વિધ્નહર્તાની ભક્તિમાં લીન બન્યા છે. આમ તો આપણા દેશમાં ભગવાન ગણેશના અનેક મંદિરો આવે છે. દરેક મંદિરની અલગ માન્યતા અને ઈતિહાસ છે. ત્યારે વાત કરીએ ભારતના 10 મુખ્ય ગણેશ મંદિરો વિશે.
