પીએમ મોદીએ પ્રખ્યાત તબલાવાદક ઉસ્તાદ ઝાકિર હુસૈનના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ઉસ્તાદ ઝાકિર હુસૈન જીને હંમેશા એક મહાન વ્યક્તિ તરીકે યાદ કરવામાં આવશે, જેમણે ભારતીય સંસ્કૃતિને નવી ઓળખ આપી. પીએમ મોદીએ તેમને સાંસ્કૃતિક એકતાના સ્તંભ પણ ગણાવ્યા.
ઝાકિર હુસૈનનું સોમવારે સવારે અમેરિકાના સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં નિધન થયું હતું. અમેરિકામાં રહેતા 73 વર્ષીય તબલાવાદકને હૃદય સંબંધિત સમસ્યાને કારણે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. ઝાકિર લગભગ 2 અઠવાડિયા સુધી હોસ્પિટલમાં દાખલ હતા, પરંતુ રવિવારે તેની તબિયત વધુ ખરાબ થઈ ગઈ, ત્યારબાદ તેને ICUમાં રાખવામાં આવ્યા હતાં.
Deeply saddened by the passing of the legendary tabla maestro, Ustad Zakir Hussain Ji. He will be remembered as a true genius who revolutionized the world of Indian classical music. He also brought the tabla to the global stage, captivating millions with his unparalleled rhythm.…
— Narendra Modi (@narendramodi) December 16, 2024
PM મોદીએ શું લખ્યું?
PM મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર ઝાકિર હુસૈનના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરતા લખ્યું, “મહાન તબલાવાદક ઉસ્તાદ ઝાકિર હુસૈન જીના નિધનથી ખૂબ જ દુઃખ થયું. ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતની દુનિયામાં ક્રાંતિ કરનાર સાચા પ્રતિભા તરીકે તેમને યાદ કરવામાં આવશે. તેમણે તબલાને વૈશ્વિક મંચ પર પણ લાવ્યા અને લાખો લોકોને પોતાની અજોડ લયથી મંત્રમુગ્ધ કર્યા. તેમણે વૈશ્વિક સંગીત સાથે ભારતીય શાસ્ત્રીય પરંપરાઓને એકીકૃત રીતે મિશ્રિત કરી, આમ તેઓ સાંસ્કૃતિક એકતાનું પ્રતીક બન્યા. તેમના આઇકોનિક પર્ફોર્મન્સ અને ભાવપૂર્ણ રચનાઓ સંગીતકારો અને સંગીત પ્રેમીઓની પ્રેરણાદાયી પેઢીઓમાં યોગદાન આપશે. તેમના પરિવાર, મિત્રો અને વૈશ્વિક સંગીત સમુદાય પ્રત્યે મારી હૃદયપૂર્વકની સંવેદના.”
ઝાકિર હુસૈનને પદ્મ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા
ઝાકિર હુસૈનનો જન્મ 9 માર્ચ, 1951ના રોજ બોમ્બે (હાલ મુંબઈ)માં થયો હતો. તેમના પિતા ઉસ્તાદ અલ્લાહ રખા ખાન પ્રખ્યાત તબલા વાદક હતા. ઝાકિર તેના પિતા પાસેથી તબલા વગાડવાનું શીખ્યા હતાં. તેમણે સાત વર્ષની ઉંમરે કોન્સર્ટમાં તબલા વગાડવાનું શરૂ કર્યું. મુંબઈની સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજમાંથી સ્નાતક થયા બાદ ઝાકિરે વોશિંગ્ટન યુનિવર્સિટીમાંથી સંગીતમાં ડૉક્ટરેટની ડિગ્રી પૂર્ણ કરી. તેણે 1991માં પ્લેનેટ ડ્રમ માટે ડ્રમર મિકી હાર્ટ સાથે કામ કર્યું અને ગ્રેમી એવોર્ડ જીત્યો. હુસૈને ઘણી ફિલ્મોના સાઉન્ડટ્રેકમાં યોગદાન આપ્યું હતું. તેમને 1991માં સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. તે એટલાન્ટામાં સમર ઓલિમ્પિકના ઉદઘાટન સમારોહ માટે સંગીત કમ્પોઝ કરનારી ટીમનો પણ ભાગ હતા. ઓલ-સ્ટાર ગ્લોબલ કોન્સર્ટમાં ભાગ લેવા માટે 2016 માં ભૂતપૂર્વ યુએસ પ્રમુખ બરાક ઓબામા દ્વારા વ્હાઇટ હાઉસમાં આમંત્રિત કરાયેલા તેઓ પ્રથમ ભારતીય સંગીતકાર પણ છે. ઝાકિર હુસૈનને ભારત સરકાર દ્વારા 1988માં પદ્મશ્રી, 2002માં પદ્મ ભૂષણ અને 2023માં પદ્મ વિભૂષણથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.
એક અહેવાલ મુજબ રશિયાના નવા વિઝા નિયમો લાગુ થયા બાદ ભારતીયો વિઝા વિના રશિયા જઈ શકશે. જૂનની શરૂઆતમાં, અહેવાલો સામે આવ્યા હતા કે રશિયા અને ભારતે એકબીજા માટે વિઝા પ્રતિબંધોને હળવા કરવા માટે દ્વિપક્ષીય કરાર પર ચર્ચા કરી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે ભારતીયો ઓગસ્ટ 2023 થી રશિયા જવા માટે ઈ-વિઝા માટે પાત્ર છે. જોકે, ઈ-વિઝા જારી કરવામાં લગભગ ચાર દિવસ લાગે છે. ગયા વર્ષે ઈ-વિઝાની સંખ્યાના સંદર્ભમાં ભારતે પણ ટોચના પાંચ દેશોમાં પોતાનું સ્થાન બનાવ્યું હતું. રશિયાએ ભારતીય પ્રવાસીઓને 9,500 ઈ-વિઝા આપ્યા છે.
મોટાભાગે ભારતીયો વેપાર કે પ્રવાસ માટે રશિયા જાય છે. 2023માં 60,000થી વધુ ભારતીયોએ મોસ્કોની મુલાકાત લીધી હતી. જે 2022 કરતા 26 ટકા વધુ છે. CIS સિવાયના દેશોમાં ભારત ત્રીજા ક્રમે છે જ્યાંથી મોટાભાગના લોકો રશિયામાં પ્રવાસ કરે છે. એકલા 2024ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં લગભગ 1,700 ઈ-વિઝા જારી કરવામાં આવ્યા હતા.
રશિયા હાલમાં તેના વિઝા-મુક્ત પ્રવાસી વિનિમય કાર્યક્રમ દ્વારા ચીન અને ઈરાનના પ્રવાસીઓને વિઝામુક્ત પ્રવેશની મંજૂરી આપે છે. હવે રશિયા ભારત સાથે પણ વિઝા ફ્રી ટ્રાવેલ કરવાનું વિચારી રહ્યું છે. ભારત અને રશિયાની મિત્રતાથી અમેરિકા હંમેશા નારાજ રહે છે. તાજેતરમાં નિક્કી હેલીએ કહ્યું હતું કે ભારત રશિયા સાથે ભાગીદારી કરે છે કારણ કે તેને અમેરિકન નેતૃત્વ પર વિશ્વાસ નથી.
યુટ્યુબ પર પરસ્તુ અહમદીના આ વિડીયોને 16 લાખથી વધુ વ્યૂઝ મળ્યા છે. ધરપકડ બાદ તેને ક્યાં રાખવામાં આવી છે, તેની માહિતી કોઈની પાસે નથી. આ સિવાય તેની સામે કઈ કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે તે પણ સ્પષ્ટ નથી. પરસ્તુ અહમદી ઉપરાંત જે બે સંગીતકારોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે તેમના નામ સોહેલ ફગીહ નસિરી અને એહસાન બેરાગદાર છે. બંનેની રાજધાની તેહરાનમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
ઈરાનમાં 1979માં હિજાબને ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો હતો. 1979 પહેલા ઈરાનમાં મહિલાઓના વસ્ત્રો અંગે કોઈપણ પ્રકારના પ્રતિબંધો નહોતા. હાલમાં જ 15 ઓગસ્ટ, 2023ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ ઈબ્રાહિમ રાયસીએ એક આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા અને તેને ડ્રેસ કોડ તરીકે સખત રીતે લાગુ કરવા કહ્યું. નવા કાયદા મુજબ હિજાબના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ મહિલાઓને મૃત્યુદંડની સજા પણ થઈ શકે છે. નવા કાયદાની કલમ 60 હેઠળ દોષિત મહિલાઓને દંડ, કોરડા અથવા સખત કેદની સજા થઈ શકે છે.
કોન્કલેવના પ્રથમ દિવસે આધ્યાત્મિકતા, કાનૂની પાસા અને જીઓપોલિટિક્સ વિષય પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ દિવસે કાનૂની પાસાઓ સંદર્ભે સાર્વભૌમત્વ, પાયાના માળખાનો સિદ્ધાંત અને બિનસાંપ્રદાયિકતા જેવા મુદ્દાઓ પર ગહન ચર્ચા ઉપસ્થિત ન્યાયવિદો દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
કોન્કલેવની આ વર્ષની થીમ કાનૂની પાસા સંદર્ભે સુસંગત એટલા માટે હતી કારણ કે ભારતના બંધારણને ૭૫ વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. તીર્થંકર પ્રભુ મહાવીર સ્વામીના નિર્વાણ કલ્યાણકને ૨,૫૫૦ વર્ષ થયા છે. તથા ભારતની ન્યાય વ્યવસ્થાના મહત્વપૂર્ણ એવા એસ.આર બોમાઈ ચુકાદાને પણ 30 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. આ સીમાચિન્હોના આધારે વર્તમાન સુસંગતતા તથા વાસ્તવિકતાઓના આધારિત આધુનિક સંકલ્પનાઓ અને પ્રાચીન ભારતની સંકલ્પનાઓને સાંકળીને ચર્ચાવિચારણા કરવામાં આવી હતી.
પ્રથમ દિવસે ચર્ચા સત્રોમાં સિનિયર ધારાશાસ્ત્રી પર્સીવલ બીલીમોરીયા, પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી સુરેશ પ્રભુ, બેરિસ્ટર ડો. અનિરુદ્ધ રાજપૂત, સુપ્રીમ કોર્ટના સિનિયર ધારાશાસ્ત્રીઓ સી. એ. આર્યમા સુંદરમ, દેવદત્ત કામત, એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ વિક્રમજીત બેનર્જી, સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ એમ. આર. શાહ, ગુજરાત હાઇકોર્ટના નિવૃત્ત મુખ્ય ન્યાયાધીશ મોહિત શાહ, સિનિયર ધારાશાસ્ત્રી દેવાંગ નાણાવટી, વાડિયા ગાંધી એન્ડ કંપનીના ભાગીદારો ધવલ મહેતા અને જય કંસારાએ પોતાના મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા હતા.
સી. એ. આર્યમા સુંદરમે કહ્યું કે ભારતમાં પશ્ચિમ કરતાં પણ ખૂબ પહેલા ‘દુન્યવી સાર્વભૌમત્વ’ વિષય વિશ્વ સમક્ષ મૂકવામાં આવ્યો હતો. ડો. અનિરુદ્ધ રાજપૂતે “સ્ટેટહુડ”ના પાયાના સિદ્ધાંતને વિસ્તૃત ઢબે સમજાવ્યો હતો. યુગભૂષણસૂરીજીના નીતિ, ન્યાય અને ભારતીય શાસ્ત્રો પરના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈને દેવદત્ત કામતે જણાવ્યું હતું કે આ બધી બાબતો આધુનિક પાયાના માળખાના સિદ્ધાંતને આંતરિક સર્વભૌમત્વની દ્રષ્ટિએ જોડે છે. જસ્ટિસ મોહિત શાહે પોતાના વિચારો રજૂ કરતા જણાવ્યું હતું કે સંપૂર્ણ સાર્વભૌમત્વ એ ક્યારેય પણ જનતા કે દેશના હિતમાં નથી હોતું.
વિવિધ વૈશ્વિક રાજનૈતિક અને આધ્યત્મિક પ્રવાહોની ચર્ચા કરતા જૈનાચાર્ય યુગભૂષણસુરીજીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની આધ્યાત્મિક જ્ઞાન પરમ્પરા સનાતન રહી છે. તેણે હંમેશા વિશ્વને શાંતિનો રસ્તો બતાવ્યો છે. આજના અશાંત વૈશ્વિક રાજનૈતિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં તેનું મહત્વ ખૂબ વધારે છે અને તે વિશ્વને માર્ગદર્શન કરવા સક્ષમ છે.
કોન્કલેવના બીજા દિવસે ‘જીઓપોલિટીકસમાં મલ્ટિપોલારીટી, વૈશ્વિક વિશ્વાસ અને વિશ્વબંધુત્વમાં ભારતની ભૂમિકા’ વિષય પર ચર્ચા થઈ હતી. જેમાં ન્યાયવિદ અને કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. અનિરુદ્ધ રાજપૂત, ન્યાયવિદ પર્સીવલ બીલીમોરીયા, ભારતના બ્રિટન ખાતેના પૂર્વ રાજદૂત યશવર્ધનકુમાર સિંહા, આઈ.ડી.એસ.એ.ના રાજીવ નયન, ડો. જે. આર. ભટ્ટ, વી.આઇ.એફ.ના સંશોધક ડો. સરોજ બિસોય, ભારતના પૂર્વરાજદૂત અચલકુમાર મલ્હોત્રા અને ઇન્ડિયા ફાઉન્ડેશનના નિયામક કેપ્ટન ડો. આલોક બંસલે વિભિન્ન પાસાઓ પર વિચારો રજૂ કર્યા હતા.
અનિરુદ્ધ રાજપૂતે વૈશ્વિક રાજનીતિ અને સાંસ્કૃતિક પરિમાણોની આજના કપરા સમયમાં પુનઃ પરીક્ષા કરવા પર ભાર મુકતા કહ્યું હતું કે આજે પણ પાશ્ચાત્ય શાસન વ્યવસ્થાનું માળખું અને ડિપ્લોમસી વૈશ્વિક નિયમો ઘડે છે. પર્સિવલ બીલીમોરીયાએ સ્થાનિક અને વૈશ્વિક વિમર્શના સંદર્ભે ભારતની લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાઓ પર થઈ રહેલા બાહ્ય પ્રભાવ પરત્વે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. યશવર્ધન કુમાર સિંહાએ વસુધૈવ કુટુંમ્બકમમાં રહેલી મલ્ટીપોલારીટીને ઉજાગર કરી હતી. આલોક બંસલે નિયમ આધારિત વિશ્વવ્યવસ્થાની તરફેણ કરી હતી.
આ ઇવેન્ટને ભારતના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદ, પૂર્વ એટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલ, પી. ચિદમ્બરમ, ઓસ્ટ્રેલિયન હાઈ કમિશન, નેપાળ દૂતાવાસ, યુક્રેન દૂતાવાસ, જર્મન દૂતાવાસ અને સ્પેનિશ દૂતાવાસ તરફથી શુભેચ્છાઓ મળી. નેપાળ દૂતાવાસે તેમના પ્રતિનિધિ તરીકે દ્રુપદા સપ્કોટા, મંત્રી પરામર્શદાતાને કૉનલેવમાં હાજરી માટે નિયુક્ત કર્યા. આ બે દિવસના મહત્વપૂર્ણ સંમેલનના નિષ્કર્ષ રૂપે ‘ગિતાર્થ ગંગા ડેકલેરેશન’ જારી કરવામાં આવ્યું છે જેમાં વિષયો પર થયેલી ચર્ચાઓ અને તેના તારણોના આધારે મળેલા વિચારને વિવિધ રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય ફોરમમાં મૂકવામાં આવશે. આ કોંક્લેવમાં દેશ-વિદેશના આશરે ૪૦૦ જેટલા સામાન્ય લોકો, ન્યાયવિદો, ભૂભૌગોલિક રાજનીતિના નિષ્ણાતો અને વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો.
આ પહેલાં કાદરીએ સોનિયા ગાંધીને પત્ર લખ્યો હતો અને તેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે દેશના ઇતિહાસ વિશે માહિતી માટે આ પત્રો રેકોર્ડમાં રહે, એ જરૂરી છે.