ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે, ભારતના મુખ્ય વાટાઘાટકાર અને વાણિજ્ય મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ, દર્પણ જૈનના નેતૃત્વમાં એક ટીમ 23 ફેબ્રુઆરીએ વોશિંગ્ટન જશે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે આ મુલાકાતનો હેતુ વચગાળાના કરારના કાનૂની પાસાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો છે. બંને પક્ષો માર્ચ 2026 સુધીમાં કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. જો કે, કોઈ કડક સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી, કારણ કે કાનૂની પ્રક્રિયામાં કેટલાક પડકારો ઉભા થઈ શકે છે, જેને બંને દેશો સંયુક્ત રીતે ઉકેલશે. હાલમાં, બંને દેશોની ટીમો વર્ચ્યુઅલી ચર્ચા કરી રહી છે. વોશિંગ્ટનમાં રૂબરૂ બેઠક પછી જ સોદાનું સંપૂર્ણ ચિત્ર અને વિગતો બહાર આવશે.
આ મહિનાની શરૂઆતમાં, ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે વચગાળાના વેપાર કરારની જાહેરાત કરતું સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું. આ નિવેદન કરારની રૂપરેખા આપે છે. તે ફક્ત જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, હજુ સુધી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી. આ કરાર બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર સંબંધોને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, જેમાં ટેરિફ ઘટાડવા, વેપાર અસંતુલનને દૂર કરવા અને આર્થિક સહયોગ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. અંતિમ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા પછી જ વિગતવાર શરતો અને ફાયદા સ્પષ્ટ થશે. સરકાર માર્ચ 2026 સુધીમાં બધી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરીને કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પહેલાથી જ કરાર તરફ કેટલાક મોટા પગલાં લીધાં છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે રશિયાના ક્રૂડ ઓઇલની ભારતની ખરીદી પર લાદવામાં આવેલા 25% દંડાત્મક ટેરિફને પહેલાથી જ દૂર કરી દીધો છે. વધુમાં, ભારતીય માલ પર પારસ્પરિક ટેરિફ 25% થી ઘટાડીને 18% કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. આ અઠવાડિયે અમલમાં આવવાની અપેક્ષા છે. જો વિલંબ થાય છે, તો ભારતીય ટીમ વોશિંગ્ટનમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરશે. વધુમાં, ઘણા ઉત્પાદનો પર પહેલાથી જ શૂન્ય ટેરિફ છે.
ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર માટે નવી તકો ખુલશે
નિષ્ણાતો માને છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપિયન યુનિયન સાથેના આ વેપાર કરારો ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર માટે આશરે $400 બિલિયનના મૂલ્યની નવી તકો ખોલી શકે છે. ભારતની યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કૃષિ નિકાસ હાલમાં $2.8 બિલિયન છે, જે નોંધપાત્ર રીતે વધવાની સંભાવના ધરાવે છે. વધુમાં, ભારત તેના કાપડ ઉદ્યોગ માટે કપાસની આયાત પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.