ઈરાનમાં ચાલી રહેલા હિંસક સરકાર વિરોધી આંદોલન વચ્ચે ભારત સરકારે પોતાના નાગરિકો માટે કડક ચેતવણી જાહેર કરી છે. નવી દિલ્હીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે ઈરાનમાં રહેતા ભારતીય નાગરિકો, ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રવાસી ભારતીયો, હાલ ઘરની બહાર ન નીકળે અને કોઈપણ પ્રકારની અશાંતિથી દૂર રહે. આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ઈરાનમાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી બગડી રહી છે અને મૃત્યુઆંક સતત વધી રહ્યો છે.
સોમવારે જર્મન ચાન્સલર ફ્રેડરિક મર્જની ભારત મુલાકાત બાદ યોજાયેલી ખાસ મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રી એ આ માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે ભારત સરકાર ઈરાનમાં બનતી ઘટનાઓ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે અને ત્યાં વસતા ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકોનો નોંધપાત્ર સમુદાય રહે છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને દૂતાવાસ સતત સંપર્કમાં છે.
વિદેશ સચિવે જણાવ્યું કે ઈરાનમાં ઇન્ટરનેટ પ્રતિબંધો અને સંચાર મર્યાદાઓ હોવા છતાં ભારતીય દૂતાવાસે વિદ્યાર્થીઓ તથા અન્ય નાગરિકો સાથે સંપર્ક સાધ્યો છે. હાલની માહિતી મુજબ બધા ભારતીય નાગરિકો સુરક્ષિત છે અને તેમને કોઈ તાત્કાલિક મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો નથી. તેમ છતાં, પરિસ્થિતિની ગંભીરતા જોતા તેમને સંપૂર્ણ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે સ્પષ્ટ રીતે કહ્યું છે કે નાગરિકો કોઈ પણ પ્રકારના પ્રદર્શન, ભીડ અથવા સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં જવાનું ટાળે. વિક્રમ મિસ્રીના જણાવ્યા અનુસાર, “અમે અમારા તમામ નાગરિકોને સલાહ આપી છે કે તેઓ બહાર ન નીકળે અને અશાંતિની પરિસ્થિતિમાં ફસાઈ ન જાય.” સરકાર કોઈ પણ ઇમરજન્સી સ્થિતિ માટે દૂતાવાસ મારફતે જરૂરી સહાય પૂરી પાડવા તૈયાર છે.
ઈરાનમાં હાલ સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ચૂકી છે. માનવાધિકાર સંગઠનોના અહેવાલો મુજબ, છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલા દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનોમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 544 લોકોના મોત થયા છે. અમેરિકામાં સ્થિત Human Rights Activists News Agencyનો દાવો છે કે મૃત્યુઆંક આથી પણ વધારે હોઈ શકે છે અને વાસ્તવિક આંકડા બહાર આવ્યા બાદ સ્થિતિ વધુ ભયાનક લાગી શકે છે.
આ સંગઠનના અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 10,600થી વધુ લોકોને ધરપકડ કરવામાં આવી છે. માર્યા ગયેલા લોકોમાં મોટાભાગના સામાન્ય પ્રદર્શનકારીઓ છે, જ્યારે સુરક્ષા દળોના પણ 48 સભ્યોના મોત થયાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. આ આંકડાઓ ઈરાનમાં ચાલી રહેલા દમન અને હિંસાની વ્યાપકતા દર્શાવે છે.
વિશ્વભરમાં આ ઘટનાક્રમ પર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. અનેક દેશોએ પોતાના નાગરિકો માટે ટ્રાવેલ એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. ભારત પણ સતત સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે અને જરૂર પડે તો વધુ પગલાં લેવામાં આવશે તેવી સંભાવના છે. ભારતીય દૂતાવાસે હેલ્પલાઇન અને ઇમરજન્સી સંપર્ક વ્યવસ્થા સક્રિય રાખી છે.
વિશ્લેષકો માને છે કે જો ઈરાનમાં હાલની સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહેશે, તો વિદેશી નાગરિકોની સુરક્ષા એક મોટો આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દો બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતની આ આગોતરી ચેતવણીને તેના નાગરિકોની સલામતી માટે જરૂરી અને સમયોચિત પગલું ગણવામાં આવી રહ્યું છે.
