Indiaમાં LPG ગ્રાહકો માટે ચાલી રહેલા eKYC અંગેના ગેરસમજ વચ્ચે સરકારે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરી છે. Ministry of Petroleum and Natural Gasએ જણાવ્યું છે કે બાયોમેટ્રિક આધાર ઓથન્ટિકેશન માત્ર તે જ ગ્રાહકો માટે ફરજિયાત છે જેમણે હજી સુધી પોતાની eKYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી નથી. આ નિર્ણય પછી લાખો ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે.
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર આવી રહેલી કેટલીક પોસ્ટ્સમાં એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો હતો કે દરેક LPG ગ્રાહક માટે eKYC ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. પરંતુ Ministry of Petroleum and Natural Gasએ આ દાવાઓને ખોટા ગણાવી સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કોઈ નવો નિયમ નથી અને માત્ર બાકી રહેલા ગ્રાહકોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે આ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
Clarification: LPG Biometric Aadhaar Authentication (eKYC) only required for unauthenticated LPG customers and not all customers pic.twitter.com/oySbhPgJ47
— Ministry of Petroleum and Natural Gas #MoPNG (@PetroleumMin) March 17, 2026
સરકારે જણાવ્યું છે કે જેમણે પહેલેથી જ બાયોમેટ્રિક આધાર ઓથન્ટિકેશન પૂર્ણ કર્યું છે, તેઓને ફરીથી eKYC કરવાની જરૂર નથી. આથી ઘણા ગ્રાહકોમાં ફેલાયેલી ગૂંચવણ હવે દૂર થઈ છે. ખાસ કરીને શહેરોમાં લાંબી લાઈનો અને ગેસ એજન્સીઓ પર વધતા દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને આ સ્પષ્ટતા મહત્વપૂર્ણ બની છે.
Pradhan Mantri Ujjwala Yojanaના લાભાર્થીઓ માટે પણ આ નિયમ મર્યાદિત રીતે લાગુ પડે છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, PMUY હેઠળના ગ્રાહકોને વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર eKYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડે છે. ખાસ કરીને 7 સિલિન્ડર બાદ 8મા અને 9મા રિફિલ માટે સબસિડી મેળવવા માટે આ ઓથન્ટિકેશન જરૂરી બને છે.
સરકારે વધુમાં જણાવ્યું છે કે eKYC પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે અને ગ્રાહકો તેને ઘરે બેઠા પૂર્ણ કરી શકે છે. આ માટે ગેસ ડીલર અથવા ઓફિસ સુધી જવાની જરૂર નથી, જેના કારણે સમય અને ખર્ચ બંનેમાં બચત થાય છે. આ ડિજિટલ પ્રક્રિયા લોકોને વધુ સુવિધા આપવાનો એક પ્રયાસ છે.
સરકારના મતે આધાર આધારિત eKYC સિસ્ટમ LPG વિતરણમાં પારદર્શિતા લાવે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા યોગ્ય લાભાર્થીઓ સુધી સબસિડી પહોંચે છે અને ગેરકાયદેસર લાભાર્થીઓને સિસ્ટમમાંથી દૂર કરવામાં મદદ મળે છે. આ સાથે ગેસ સિલિન્ડરની બ્લેક માર્કેટિંગ પર પણ નિયંત્રણ રાખી શકાય છે.
તાજેતરમાં LPG સપ્લાય અને માંગ વચ્ચેના સંતુલન અંગે કેટલીક ચિંતાઓ સામે આવી હતી, પરંતુ મંત્રાલયે ખાતરી આપી છે કે eKYC પ્રક્રિયાનો ગેસ સપ્લાય પર કોઈ નકારાત્મક અસર નહીં પડે. ગ્રાહકોને નિયમિત રીતે સિલિન્ડર ઉપલબ્ધ રહેશે અને કોઈ વિક્ષેપ થવાનો નથી.
વિશેષજ્ઞો માને છે કે આ પ્રકારની સ્પષ્ટતા સરકાર દ્વારા યોગ્ય સમયે આપવામાં આવી છે, કારણ કે ગેરસમજને કારણે બજારમાં અનાવશ્યક દબાણ ઊભું થઈ શકે છે. હવે ગ્રાહકો વધુ વિશ્વાસ સાથે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકશે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનો મુખ્ય હેતુ LPG વિતરણ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત અને પારદર્શક બનાવવાનો છે. સરકારનો પ્રયાસ છે કે ટેકનોલોજીના ઉપયોગ દ્વારા સેવાઓ વધુ કાર્યક્ષમ બને અને સામાન્ય લોકોને સરળતા મળે.
આગામી સમયમાં પણ Ministry of Petroleum and Natural Gas દ્વારા આવા જ સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં આવશે તેવી શક્યતા છે, જેથી ઊર્જા ક્ષેત્રમાં વધુ સુધારો આવી શકે.
