નવી દિલ્હીઃ પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલું યુદ્ધ માત્ર વૈશ્વિક ઓઇલ અને ગેસ બજારોને જ અસર કરી રહ્યું નથી. વધતો તણાવ ભારતના ઘણા મોટા ઉદ્યોગો માટે પણ ચિંતા ઊભી કરી રહ્યું છે, કારણ કે આ વિસ્તારમાંથી આવતો મહત્ત્વનો ઔદ્યોગિક કાચો માલ સપ્લાયમાં અવરોધ આવી શકે છે. સ્ટીલ, ખાતર (ફર્ટિલાઇઝર), સિમેન્ટ અને પાવર ટ્રાન્સમિશન જેવાં સેક્ટર પશ્ચિમ એશિયાથી આવતા જરૂરી કાચા માલની આયાત પર ખૂબ નિર્ભર છે.
આ જરૂરી ઔદ્યોગિક સામગ્રીઓમાં ચૂનાનો પથ્થર (લાઇમસ્ટોન), સલ્ફર, જિપ્સમ, ડીઆરઆઈ (ડાયરેક્ટ રિડ્યુસ્ડ આયર્ન) અને તાંબાના તારનો પણ સમાવેશ થાય છે. નોંધનીય છે કે ભારત આ વસ્તુઓની અડધાથી વધુ આયાત પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાંથી કરે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલના છ દેશો — બહેરિન, કુવૈત, ઓમાન, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત — ઉપરાંત ઈરાન, ઈરાક, ઈઝરાયેલ, જોર્ડન, લેબનાન, સિરિયા અને યમન જેવાં અન્ય પ્રાદેશિક અર્થતંત્રો પણ આવે છે.
આ વિસ્તારમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને ખાડી વિસ્તારમાં ઊર્જા અને લોજિસ્ટિક્સ સુવિધાઓ પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓના કારણે સપ્લાય ખોરવાવાની આશંકા વધી ગઈ છે. વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા અને વેપાર માર્ગોમાંથી એક હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ થવાની શક્યતાએ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા સંકટ અંગેની ચિંતાઓ વધુ ગંભીર બનાવી છે.
યુદ્ધની અસર દેખાવા લાગી
જો હોર્મુઝ જળમાર્ગ મારફતે જહાજના અવરોધ એક અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી રહે તો તેની અસર માત્ર ઊર્જા ક્ષેત્ર સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. રિપોર્ટ મુજબ તેની અસર ખાતર પુરવઠા, મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇનપુટ, કન્સ્ટ્રક્શન મટિરિયલ અને હીરા જેવા નિકાસ ઉદ્યોગો પર પણ પડી શકે છે.
કન્સ્ટ્રક્શન સેક્ટર પર મોટો પ્રભાવ
સંઘર્ષ ચાલુ રહે તો કન્સ્ટ્રક્શન સેક્ટર સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત ક્ષેત્રોમાંથી એક બની શકે છે. ભારતે પશ્ચિમ એશિયાથી 483 મિલિયન ડોલર મૂલ્યનો લાઇમસ્ટોન આયાત કર્યો હતો, જે તેના કુલ આયાતનો 68.5 ટકા છે. ઉપરાંત 129 મિલિયન ડોલરનો જિપ્સમ આયાત કર્યો હતો, જે કુલ આયાતનો 62.1 ટકા છે.
આ બંને ખનિજ કન્સ્ટ્રક્શન ઇકોસિસ્ટમ માટે અત્યંત મહત્વના છે. લાઇમસ્ટોન સિમેન્ટ ઉત્પાદન માટે મુખ્ય ઘટક છે, જ્યારે જિપ્સમનો ઉપયોગ સિમેન્ટ અને અન્ય બાંધકામ સામગ્રીમાં થાય છે. પુરવઠામાં કોઈ પણ પ્રકારનો અવરોધ સિમેન્ટના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ સર્જી શકે છે.
