1959માં ગુરુદત્ત તેમની ફિલ્મ ‘રાજ’ દ્વારા આર.ડી. બર્મનને સ્વતંત્ર સંગીતકાર તરીકે લોન્ચ કરવાના 
હતા. ગીતો રેકોર્ડ પણ થઈ ગયા હતા, પરંતુ સુનીલ દત્ત સાથેની અણબનાવ અને ગુરુદત્તના અસંતોષને કારણે ફિલ્મ બંધ થઈ ગઈ. પરિણામે, સ્વતંત્ર સંગીતકાર બનવાનો તેમનો ઇંતેજાર વધુ લાંબો થઈ ગયો.
‘રાજ’ અટકી પડ્યા પછી પણ તેઓ નિરાશ થઈને બેસી રહ્યા નહીં. તેઓ પિતા સચિનદેવ બર્મન સાથે ફિલ્મોના સંગીત અને બેકગ્રાઉન્ડ સ્કોર તૈયાર કરવામાં વ્યસ્ત થઈ ગયા. આ દરમિયાન તેઓ સતત નવી નવી ધૂનો બનાવતા રહ્યા. જોકે, ઘણી વખત પિતા સચિનદા તેમની ધૂનો નકારી દેતા, પરંતુ પંચમદા હિંમત હાર્યા વિના પ્રયત્નો ચાલુ રાખતા. તેમની બનાવેલી કેટલીક ધૂનો સચિનદાએ પોતાની ફિલ્મોમાં પણ વાપરી હતી. જેમ કે ‘પ્યાસા’નું ‘સર જો તેરા ચકરાયે’ અને ‘ફંટૂશ’નું ‘એ મેરી ટોપી પલટ કે આ’.
આર.ડી. બર્મનનો સ્વતંત્ર સંગીતકાર બનવાનો ઇંતેજાર આખરે ૧૯૬૧માં પૂરો થયો, જ્યારે તેમની પ્રથમ ફિલ્મ ‘છોટે નવાબ’ રજૂ થઈ. પ્રખ્યાત હાસ્ય કલાકાર મહેમૂદે આ ફિલ્મ બનાવી હતી અને તેમણે જ આર.ડી. બર્મનને આ મોટો બ્રેક આપ્યો હતો.
મહેમૂદ તે સમયે પોતાની ફિલ્મ માટે એસ.ડી. બર્મન પાસે સંગીત અપાવવા માંગતા હતા, પરંતુ સચિનદા પાસે સમય નહોતો. એ જ સમયે મહેમૂદે પંચમદાને માઉથ ઑર્ગન વગાડતા જોયા અને તેમની પ્રતિભાથી પ્રભાવિત થઈને પોતાની ફિલ્મ ‘છોટે નવાબ’ માટે સંગીતકાર તરીકે સાઇન કરી લીધા. આ ફિલ્મનું ગીત ‘ઘર આજા ઘિર આયે બદરા સાંવરિયા’ ખૂબ જ લોકપ્રિય થયું હતું.
સામાન્ય રીતે કોઈ સંગીતકારની પહેલી ફિલ્મનું સંગીત હિટ જાય તો તરત જ બીજી ફિલ્મો મળવા લાગે છે. પરંતુ પંચમદાના કિસ્સામાં એવું બન્યું નહીં. ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીના નિર્માતાઓ હજુ પણ તેમને એક નવા અને બિનઅનુભવી યુવાન તરીકે જ જોતા હતા અને તેમના પર મોટો દાવ રમતાં ડરતા હતા.
‘છોટે નવાબ’ દ્વારા સ્વતંત્ર સંગીતકાર તરીકે ડેબ્યૂ કર્યા પછી પણ પંચમદાનો સંઘર્ષ પૂરો થયો નહોતો. તેમને બીજી ફિલ્મ મેળવવામાં ચાર વર્ષ જેટલો લાંબો સમય લાગ્યો. છેક ૧૯૬૬માં આવેલી ‘તીસરી મંઝિલ’ના સુપરહિટ સંગીત પછી જ તેઓ બોલિવૂડમાં મજબૂત રીતે સ્થાપિત થયા. નિર્માતા-દિગ્દર્શક નાસિર હુસૈનની નવી ફિલ્મ ‘તીસરી મંઝિલ’ મળવા પાછળ પણ એક રસપ્રદ ઘટના બની હતી.
પંચમદાના ખાસ મિત્ર મહેમૂદે નાસિર હુસૈનને આગ્રહ કર્યો કે તેઓ આ સસ્પેન્સ-થ્રિલર ફિલ્મ માટે આર.ડી. બર્મનનું સંગીત સાંભળે. પોતાની ફિલ્મ દરમિયાન મહેમૂદે પંચમદાની સંગીત રચવાની ક્ષમતા, સૂરની સમજ અને સખત મહેનતને ખૂબ નજીકથી જોઈ હતી. તેઓ જાણતા હતા કે આ યુવાનમાં કંઈક નવું અને અનોખું કરવાની અદભુત ક્ષમતા છે.
તે સમયે ફિલ્મના હીરો શમ્મી કપૂર હતા. શમ્મી કપૂર પોતાની ફિલ્મોમાં માત્ર શંકર-જયકિશનનું જ સંગીત લેવાનો આગ્રહ રાખતા. જ્યારે તેમને ખબર પડી કે નાસિર હુસૈન એક નવા સંગીતકાર આર.ડી. બર્મનને લેવાનું વિચારી રહ્યા છે, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી. તેમણે કહ્યું, “જો સંગીત સારું નહીં હોય, તો હું ફિલ્મ છોડી દઈશ.”
નાસિર હુસૈને ત્યારબાદ પંચમદા અને શમ્મી કપૂરની મુલાકાત ગોઠવી. પંચમદાએ શમ્મી કપૂર સામે હાર્મોનિયમ પર પોતાની નવી ધૂનો સંભળાવી. જેમ જ તેમણે ‘દીવાના મુજસા નહીં’ અને ‘ઓ હસીના ઝુલ્ફોંવાલી’ની ધૂન વગાડી, તેમ શમ્મી કપૂર તરત જ ઊભા થઈ ગયા અને પંચમદાને ભેટી પડ્યા. તેઓ એટલા પ્રભાવિત થયા કે તરત જ પોતાની ના પાછી ખેંચી લીધી.
‘તીસરી મંઝિલ’નું સંગીત રજૂ થતાં જ આખા દેશમાં ધૂમ મચી ગઈ. રોક એન્ડ રોલ, જાઝ અને ભારતીય સંગીતનું એવું અદભુત ફ્યુઝન ભારતીય સિનેમામાં અગાઉ ક્યારેય સાંભળવા મળ્યું નહોતું. આ ફિલ્મ પછી પંચમદાએ ક્યારેય પાછું વળીને જોવું પડ્યું નહીં. તેઓ ભારતીય ફિલ્મસંગીતના સૌથી પ્રભાવશાળી અને લોકપ્રિય સંગીતકારોમાં સ્થાન પામ્યા.
