5 માર્ચે મુંબઈના વાનખેડે સ્ટેડિયમમાં ભારત અને ઇંગ્લેન્ડ વચ્ચે 2026ની ટી20 વિશ્વ કપની સેમીફાઈનલ રમાવાની છે. તે પહેલાં 4 માર્ચે કોલકાતાના ઇડન ગાર્ડન્સમાં દક્ષિણ આફ્રિકા અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે પ્રથમ સેમીફાઈનલ યોજાવાની છે. બંને મુકાબલા અત્યંત મહત્વના હોવાથી ક્રિકેટ રસિકોમાં એક જ પ્રશ્ન ગુંજી રહ્યો છે કે જો વરસાદ કારણે મેચ રદ્દ થાય તો ફાઈનલમાં કોણ પહોંચશે અને નિયમ શું કહે છે.
ભારતે સુપર 8ના મહત્વના મુકાબલામાં વેસ્ટઇન્ડિઝને હરાવી અંતિમ 4માં સ્થાન મેળવ્યું હતું. સૂર્યકુમાર યાદવની આગેવાની હેઠળ ટીમ હવે ફાઈનલમાં પહોંચવાનો સંકલ્પ લઈ રહી છે. બીજી તરફ ઇંગ્લેન્ડે પોતાના સુપર 8 સમૂહમાં 3માંથી 3 મુકાબલા જીતી શિર્ષ સ્થાન મેળવ્યું હતું. ભારત પોતાના સમૂહમાં બીજા ક્રમે રહ્યું હતું અને દક્ષિણ આફ્રિકા સામે હારનો સામનો કર્યો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ પરિષદે સેમીફાઈનલ માટે વિશેષ વ્યવસ્થા ગોઠવી છે. જો 5 માર્ચે મુંબઈમાં વરસાદથી રમત પ્રભાવિત થાય તો તે દિવસે વધારાના 90 મિનિટ ઉપલબ્ધ રહેશે. તેમ છતાં પરિણામ શક્ય ન બને તો અનામત દિવસ રાખવામાં આવ્યો છે, જેમાં 120 મિનિટનો વધારાનો સમય મળશે. અધિકારીઓનું પ્રથમ લક્ષ્ય એ રહેશે કે ઓછામાં ઓછા 5 ઓવરનો મુકાબલો તો પૂર્ણ થાય.
નિયમ 13.6 અને 13.7 મુજબ દરેક મુકાબલો 20-20 ઓવરોનો રહેશે. જો વરસાદ કે અન્ય વિક્ષેપ થાય તો અમ્પાયરો ઉપલબ્ધ વધારાના સમયનો ઉપયોગ કરશે અને જરૂરી હોય તો ઓવર ઘટાડવામાં આવશે જેથી એ જ દિવસે પરિણામ આવી શકે. પરિણામ માન્ય થવા માટે દરેક ટીમને ઓછામાં ઓછા 10 ઓવર રમવાનો મોકો મળવો આવશ્યક છે.
જો નક્કી કરાયેલા સમયમર્યાદા સુધી લઘુત્તમ ઓવર શક્ય ન બને તો મુકાબલો અનામત દિવસે ખસેડવામાં આવશે. અનામત દિવસે જો પહેલા દિવસે રમત શરૂ થઈ ગઈ હોય અને વચ્ચે રોકાઈ હોય તો મુકાબલો એ જ સ્થિતિથી ફરી શરૂ થશે જ્યાં છેલ્લી બોલ ફેંકાઈ હતી. સ્કોર, ઓવર અને પરિસ્થિતિ યથાવત રહેશે. જો ટોસ થઈ ગયો હોય અને રમત શરૂ ન થઈ હોય તો ટોસ ફરી નહીં થાય અને એ જ સંયોજન લાગુ રહેશે.
પરિષદે ઉદાહરણ દ્વારા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો મેચ 20 ઓવરથી ઘટાડીને 17 ઓવર પ્રતિ ઇનિંગ કરવામાં આવી હોય અને પછી રમત અટકી હોય તો અનામત દિવસે તે જ પરિસ્થિતિ મુજબ રમત આગળ વધશે. જો ફરી શરૂઆત પહેલાં એક પણ બોલ ન ફેંકાઈ હોય તો મુકાબલો મૂળ 20 ઓવરથી, જરૂરિયાત મુજબ ઘટાડા સાથે, ફરી શરૂ થઈ શકે છે.
જો નિર્ધારિત દિવસ અને અનામત દિવસ બંને પર મેચ શક્ય ન બને તો નિર્ણય સુપર ઓવર કે ચીઠ્ઠીથી નહીં લેવાય. આવી સ્થિતિમાં સુપર 8ના અંક તાળિકા આધારે નિર્ણય થશે. પોતાના સમૂહમાં શિર્ષ સ્થાને રહેલી ટીમ સીધી ફાઈનલમાં પ્રવેશ કરશે. એટલે સમૂહ ચરણનું પ્રદર્શન અંતિમ પરિણામમાં નિર્ણાયક બની શકે છે.
ભારત અને ઇંગ્લેન્ડ વચ્ચે વિશ્વ કપ સેમીફાઈનલની ટક્કર નવી નથી. 2022માં ઇંગ્લેન્ડે ભારતને હરાવી ખિતાબ જીત્યો હતો. 2024માં ભારતે સેમીફાઈનલમાં ઇંગ્લેન્ડને હરાવી અંતે ચેમ્પિયન બન્યું હતું. હવે 2026માં 5 માર્ચે ફરી એકવાર બંને શક્તિશાળી ટીમો આમને સામને આવશે અને વરસાદ વચ્ચે પણ કોણ આગળ વધશે તે નિયમો નક્કી કરશે.
આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પહેલા દિવસે પરિણામ લાવવાનો પુરજોશ પ્રયાસ થશે, ત્યારબાદ અનામત દિવસનો ઉપયોગ થશે અને અંતિમ વિકલ્પ તરીકે સમૂહ ચરણના અંક મહત્વ ધરાવશે. આ વ્યવસ્થા નોકઆઉટ તબક્કામાં કોઈ ગૂંચવણ ન સર્જાય તે માટે ગોઠવવામાં આવી છે.
