દેશની બેંકિંગ વ્યવસ્થાને મજબૂત રાખવા અને સામાન્ય જનતાના પરસેવાના નાણાંને સુરક્ષિત રાખવા માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (આરબીઆઈ) સતત કડક પગલાં ભરી રહી છે. આ જ કડીમાં વધુ એક સહકારી બેંક (Co-operative Bank) રિઝર્વ બેંકના રડાર પર આવી છે. મુંબઈ સ્થિત અગ્રણી સહકારી બેંક ‘મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેંક’ ની કથળતી જતી નાણાકીય તરલતા (Liquidity) અને બેંકિંગ માપદંડોના ઉલ્લંઘનને કારણે કેન્દ્રીય બેંકે શુક્રવારથી જ બેંકના મુક્ત કામકાજ પર અંકુશ લગાવી દીધો છે.
રિઝર્વ બેંકની આ અણધારી કાર્યવાહીના કારણે મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેંકના હજારો ગ્રાહકો અને જમાકર્તાઓમાં ચિંતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. આરબીઆઈના નવા નિર્દેશો અનુસાર, બેંકના ગ્રાહકો પોતાના સેવિંગ્સ (બચત) એકાઉન્ટ, કરંટ (ચાલુ) એકાઉન્ટ અથવા અન્ય કોઈપણ ડિપોઝિટ ખાતામાંથી કુલ મળીને મહત્તમ 1 લાખ રૂપિયા સુધીની રકમ જ ઉપાડી શકશે. જો કોઈ ખાતાધારકના ખાતામાં 1 લાખ રૂપિયાથી વધુની રકમ જમા હશે, તો પણ તે હાલના તબક્કે 1 લાખથી વધુનો ઉપાડ કરી શકશે નહીં. જો કે, આ કપરા સમયમાં બેંકના એવા ગ્રાહકોને રાહત આપવામાં આવી છે જેમણે બેંકમાંથી કોઈપણ પ્રકારની લોન (ધિરાણ) લીધેલી છે. આવા ગ્રાહકો પોતાની લોનની માસિક ઈએમઆઈ (EMI) બેંકમાં નિયમિતપણે જમા કરાવી શકશે.
નવી લોન આપવા અને રોકાણ કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ
આગામી 6 મહિનાની પ્રતિબંધિત અવધિ દરમિયાન બેંકના મેનેજમેન્ટની વ્યાપારી સ્વતંત્રતા પર ઘણી શરતો લાદવામાં આવી છે. આરબીઆઈના આદેશ અનુસાર, મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેંક હવે:
- કોઈપણ નવા ગ્રાહકને નવી લોન અથવા એડવાન્સ પેમેન્ટ આપી શકશે નહીં.
- અગાઉથી મંજૂર કરાયેલી લોનનું નવીનીકરણ (Renew) કરી શકશે નહીં.
- બજાર કે અન્ય નાણાકીય ક્ષેત્રોમાં કોઈ નવું રોકાણ (Investment) કરી શકશે નહીં.
- માર્કેટમાંથી નવી કોઈ નાણાકીય જવાબદારી કે ઉધાર નાણાં મેળવી શકશે નહીં.
- ગ્રાહકો પાસેથી નવી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કે અન્ય કોઈ નવી થાપણો સ્વીકારી શકશે નહીં.
લાઇસન્સ રદ નથી થયું, સ્થિતિ સુધારવાનો પ્રયાસ: RBI
આરબીઆઈએ આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતા પોતાના સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેંક પર મૂકવામાં આવેલા આ પ્રતિબંધોને બેંકિંગ લાઇસન્સ રદ કરવાની સજા તરીકે ન જોવું જોઈએ. બેંક પોતાની નાણાકીય તંદુરસ્તી અને લિક્વિડિટીની સ્થિતિમાં સુધારો ન કરે ત્યાં સુધી આ શરતોને આધીન રહીને પોતાનો મર્યાદિત બેંકિંગ વ્યવસાય ચાલુ રાખી શકશે. કેન્દ્રીય બેંક આ બેંકના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સ અને વરિષ્ઠ મેનેજમેન્ટ સાથે સતત સંપર્કમાં છે જેથી ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરીને બેંકને આર્થિક કટોકટીમાંથી બહાર લાવી શકાય. બેંકની આર્થિક સ્થિતિ સુધર્યા બાદ આ પ્રતિબંધોની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
