દેશભરમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગુ કરવામાં આવેલા MDR (મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ) ચાર્જને લઈને વેપારીઓમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. મધ્યપ્રદેશ પેટ્રોલ પંપ ડીલર્સ એસોસિએશને સરકારના આ નિર્ણય સામે આકરું વલણ અપનાવતા એલાન કર્યું છે કે 16 October થી પેટ્રોલ પંપો પર 2,000 રૂપિયાથી વધુની ખરીદી પર UPI દ્વારા ચુકવણી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. ગ્રાહકોએ 2,000 રૂપિયાથી વધુના પેટ્રોલ, ડીઝલ કે CNG માટે રોકડ (Cash) ચૂકવવી પડશે.
પેટ્રોલ પંપ માલિકો પર મહિને 17,700 નો વધારાનો બોજ
મધ્યપ્રદેશ પેટ્રોલ પંપ ડીલર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ અજય સિંહે જણાવ્યું કે નવી વ્યવસ્થા મુજબ પેટ્રોલ પંપોનો માર્જિન અગાઉથી જ ખૂબ ઓછો છે. 2,000 રૂપિયાથી વધુના ડિઝિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDR લાગવાને કારણે દરેક પેટ્રોલ પંપને દર મહિને સરેરાશ 17,700 રૂપિયાનું નુકસાન વેઠવું પડશે. જો સરકાર આ નિર્ણય પાછો નહીં ખેંચે તો 16 October થી રાજ્યભરના પેટ્રોલ પંપો પર 2,000 રૂપિયાથી વધુની ખરીદી માટે UPI સ્વીકારવાનું સંપૂર્ણ બંધ કરી દેવાશે.
MDR ના નિયમો શું છે? ગ્રાહકો પર નહીં પડે કોઈ બોજ
15 October થી અમલી બનનારા નિયમો અનુસાર, 2,000 રૂપિયાથી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.40% MDR ફી લાગશે. આ ફી ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવાની નથી, પરંતુ વેપારીઓએ આપવાની રહેશે. ઉદાહરણ તરીકે, 3,000 રૂપિયાના UPI ચુકવણી પર વેપારીને 12 રૂપિયાનો MDR લાગશે.
જરૂરી સેવાઓ માટે અલગ દર
પેટ્રોલ પંપ, રેલ્વે ટિકિટ, વીમો અને ટેલિકોમ જેવી આવશ્યક સેવાઓ પર ટકાવારીના આધારે ચાર્જ લેવાને બદલે 5 રૂપિયાનો ફિક્સ MDR નક્કી કરાયો છે. એટલે કે 2,000 રૂપિયાથી વધુના કોઈપણ ટ્રાન્ઝેક્શન (પછી તે 2,500 નું પેટ્રોલ હોય કે 50,000 નું પ્રીમિયમ) પર મર્ચન્ટને માત્ર 5 રૂપિયા ચાર્જ લાગશે. ઉપરાંત, મોટા વેપારીઓ માટે 75,000 કે તેથી વધુના મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર મહત્તમ MDR મર્યાદા 300 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે.
નાના વેપારીઓને મોટી રાહત
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નાના દુકાનદારો, લારી-ગલ્લાવાળા, શાકભાજી વિક્રેતાઓ અને ઓટો ડ્રાઈવરો કે જેમના QR કોડથી મહિને 1 lakh રૂપિયા સુધીનું ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન થાય છે, તેમને P2PM શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. આ નાના વેપારીઓ માટે MDR સંપૂર્ણપણે શૂન્ય (0%) રહેશે, પછી ભલે ટ્રાન્ઝેક્શન 2,000 રૂપિયાથી ઉપરનું જ કેમ ન હોય. દેશમાં થતાં કુલ UPI મર્ચન્ટ પેમેન્ટ્સમાંથી 96% થી વધુ ટ્રાન્ઝેક્શન 2,000 કે તેથી ઓછા રકમના હોય છે, તેથી દેશના 95% થી વધુ નાના અને મધ્યમ વેપારીઓ આ ચાર્જના દાયરામાંથી બહાર રહેશે.
