પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ઉભી થયેલી અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ભારત માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાંથી લગભગ 81,000 ટન કાચું તેલ લઈને એક ભારતીય ટૅન્કર સુરક્ષિત રીતે ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ ટૅન્કર સંવેદનશીલ સમુદ્રી માર્ગ Strait of Hormuzને સફળતાપૂર્વક પાર કરી ચૂક્યું છે અને ટૂંક સમયમાં ભારતના દરિયાકિનારે પહોંચવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
અહેવાલો અનુસાર ‘Jag Laadki’ નામનું આ તેલ ટૅન્કર 14 માર્ચે United Arab Emiratesમાંથી રવાના થયું હતું. આ જહાજમાં Murban પ્રકારનું કાચું તેલ ભરાયેલું છે, જે વૈશ્વિક બજારમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળું માનવામાં આવે છે. હાલમાં આ ટૅન્કર સુરક્ષિત રીતે ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે અને મંગળવારે Mundra Port પર પહોંચવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે.
શિપિંગ અને સરકારી અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે જહાજ પર હાજર તમામ ભારતીય નાવિકો સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત છે. સમુદ્રી માર્ગોમાં ચાલી રહેલા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર આ વિસ્તારમાં જતા અને આવતા જહાજોની અવરજવર પર સતત નજર રાખી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી વેપાર પર પણ તેની અસર જોવા મળી રહી છે.
વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક ગણાતું Strait of Hormuz વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વનું છે. વિશ્વભરના મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસનો વેપાર આ જ માર્ગથી થાય છે. જો આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારનો તણાવ અથવા અવરોધ સર્જાય તો તેનો સીધો પ્રભાવ વૈશ્વિક તેલ બજાર અને ઇંધણના ભાવ પર પડે છે.
ભારત માટે આ માર્ગનું મહત્વ વધુ છે કારણ કે દેશ પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાત માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાત પર નિર્ભર છે. ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતનું લગભગ 85 ટકા કાચું તેલ આયાત કરે છે અને તેમાંનો મોટો હિસ્સો મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી આવે છે. તેથી આ માર્ગની સુરક્ષા ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
અહેવાલો અનુસાર હાલ પણ મધ્ય પૂર્વ અને ભારત વચ્ચેના સમુદ્રી માર્ગોમાં કેટલાક ભારતીય જહાજો હાજર છે. સરકાર કૂટનિતીક સ્તરે પ્રયત્ન કરી રહી છે જેથી આ જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત થઈ શકે. કેટલીક જગ્યાએ તબક્કાવાર રીતે જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે.
81,000 ટન કાચું તેલ લઈને આવતું આ ટૅન્કર ભારત માટે ટૂંકાગાળાની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ પુરવઠો સાબિત થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આ જથ્થો દેશની અંદાજે ત્રણ કલાકની રાષ્ટ્રીય તેલ જરૂરિયાત જેટલો છે. ભારતની દૈનિક તેલ માંગ લગભગ 5.5 થી 6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ જેટલી માનવામાં આવે છે, જે વજન પ્રમાણે લગભગ 8 લાખ ટન જેટલી થાય છે.
