કોંગ્રેસના પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી અને દિલ્હીના પૂર્વ સાંસદ સજ્જન કુમારનું 80 વર્ષની વયે આકસ્મિક નિધન થયું છે. 1984 ના સિખ વિરોધી રમખાણોના વિવિધ કેસોમાં દોષિત ઠરેલા સજ્જન કુમાર દિલ્હીની તિહાર જેલમાં આજીવન કેદની સજા ભોગવી રહ્યા હતા. જેલમાં અચાનક તબિયત લથડતાં તેમને તાત્કાલિક સફદરજંગ હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ હોસ્પિટલ પહોંચતા સુધીમાં જ તેમનું મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું હતું અને પ્રાથમિક તપાસ બાદ તબીબોએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા હતા. તેમની આજીવન કેદની સજા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ પેન્ડિંગ હતી.
કયા 2 કેસોમાં થઈ હતી આજીવન કેદ?
વર્ષ 1984 માં પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા બાદ ફાટી નીકળેલા સિખ વિરોધી રમખાણો દરમિયાન દિલ્હી કેન્ટની પાલમ કોલોનીમાં 5 સિખોની હત્યા કરવા અને ગુરુદ્વારાને સળગાવી દેવાના કેસમાં દિલ્હી હાઇકોર્ટે 17 December 2018 ના રોજ તેમને દોષિત ઠેરવી આજીવન કેદની સજા સંભળાવી હતી. ત્યારબાદ February 2025 માં દિલ્હીની રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટે સરસ્વતી વિહાર વિસ્તારમાં જસવંત સિંહ અને તેમના પુત્ર તરુણદીપ સિંહની હત્યાના કેસમાં પણ તેમને બીજી વાર આજીવન કેદની સજા ફટકારી હતી.
કયા કેસમાં મુક્ત (બરી) થયા હતા?
January 2026 માં 1984 ના રમખાણો સાથે જોડાયેલા જનકપુરી-વિકાસપુરી હિંસા કેસમાં દિલ્હીની રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટે સજ્જન કુમારને નિર્દોષ છોડી મૂક્યા હતા. આ કેસમાં દિલ્હીના જનકપુરીમાં સોહન સિંહ અને અવતાર સિંહની હત્યા તથા વિકાસપુરીમાં ગુરચરણ સિંહને જીવતા સળગાવી દેવાનો આક્ષેપ હતો. વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) એ February 2015 માં તેમની સામે 2 FIR નોંધી હતી, પરંતુ ડિસેમ્બર 2025 માં બહેસ પૂર્ણ થયા બાદ 22 January 2026 ના રોજ વિશેષ ન્યાયાધીશ દિગ્વિજય સિંહે તેમને બરી કરવાનો ચુકાદો આપ્યો હતો.
સજ્જન કુમારની રાજકીય સફર
સજ્જન કુમારનો જન્મ 23 September 1945 ના રોજ દિલ્હીના એક અત્યંત ગરીબ પરિવારમાં થયો હતો. 70 ના દાયકામાં દિલ્હી મ્યુનિસિપાલિટીની ચૂંટણી જીતીને તેમણે રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. અહીંથી તેઓ કોંગ્રેસ સાથે જોડાયા અને સંજય ગાંધીના અત્યંત નજીકના માનવામાં આવતા હતા. 1980 માં તેમણે દિલ્હીના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી બ્રહ્મ પ્રકાશને હરાવીને પ્રથમ વાર લોકસભા ચૂંટણી જીતી હતી. સંજય ગાંધીએ તેમને પોતાના 5-સૂત્રીય પ્રોગ્રામમાં મહત્વની જવાબદારી આપી હતી. જોકે, 31 October 1984 ના રોજ ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા બાદ દેશભરમાં થયેલા રમખાણોમાં નામ આવ્યા બાદ તેમનું રાજકીય ભવિષ્ય વિવાદોમાં ઘેરાઈ ગયું હતું.
