દૂધનું દૂધમાં ને પાણીનું પાણીમાં |
એવી માન્યતા છે કે (૧) ખરા પરસેવાના પૈસા ખોવાય નહીં. (૨) જેટલું પ્રામાણિકપણે મેળવેલું હોય તે ધન જ છેવટે આપણી પાસે રહે, બીજું જતું રહે. (૩) જેવી જેની કરણી, તેવું તેનું ફળ. (૪) જેવી સારી-માઠી રીતે ધન મેળવ્યું હોય, તેવી જ સારી-માઠી બાબતમાં તે વપરાય.
માણસ જીવનમાં ધન, પ્રતિષ્ઠા કે સફળતા મેળવવા માટે અનેક રસ્તા અપનાવે છે. કોઈ મહેનત અને પ્રામાણિકતાનો માર્ગ પસંદ કરે છે, તો કોઈ ટૂંકા રસ્તે વધુ મેળવવાની લાલચ રાખે છે. પરંતુ સમય જતાં સાચું અને ખોટું સામે આવી જતું હોય છે. પ્રામાણિક પરિશ્રમથી મેળવેલી સંપત્તિ માણસને સંતોષ અને નિશ્ચિંતતા આપે છે, જ્યારે અનીતિથી મેળવેલું ધન ઘણી વખત કોઈ ને કોઈ રીતે હાથમાંથી સરકી જતું હોવાની લોકમાન્યતા છે.
આપણા વડીલો પણ કહેતા આવ્યા છે કે ‘જેવું વાવો તેવું લણો.’ સારા કર્મનું ફળ સારું અને ખરાબ કર્મનું પરિણામ ખરાબ હોઈ શકે છે. તેથી જીવનમાં માત્ર કેટલું મેળવ્યું એ મહત્ત્વનું નથી, પરંતુ કેવી રીતે મેળવ્યું એ પણ એટલું જ મહત્ત્વનું છે.
આમ, સત્ય-અસત્ય, પ્રામાણિકતા-અપ્રામાણિકતા કે સારાં-માઠાં કર્મ અને તેનાં સંભવિત પરિણામને ઉજાગર કરવા માટે ‘દૂધનું દૂધમાં ને પાણીનું પાણીમાં’ કહેવત વપરાય છે.
(ડો. જયનારાયણ વ્યાસ ગુજરાતના જાહેરજીવનનું એક ટોચનું નામ છે. ગુજરાત સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી તરીકે અનેક મહત્વની જવાબદારી સંભાળી ચૂકેલા જયનારાયણભાઇ નિષ્ણાત અર્થશાસ્ત્રી, ટેકનોક્રેટ અને કુશળ વક્તા હોવાની સાથે લોકપ્રિય લેખક પણ છે. ટેલિવિઝન એન્કર તરીકે પણ અર્થપૂર્ણ ચર્ચા યોજે છે. અહીં એ બાળપણમાં મા ના મુખેથી સાંભળેલી જાણીતી કહેવતોનો આસ્વાદ કરાવે છે.)
