દરેક માણસ જ્યાં ગ્રાહક છે એવી સ્કિન કેર દુનિયા, જ્યાં આપણે બધાજ કોઈ ને કોઈ પ્રોડક્ટ વાપરતા હોઈએ છીએ, મોંઘીથી લઈને સસ્તી પણ બાળકોથી લઈને મોટાઓ, દરેક પોતાના સ્કીન અને વાળને અનુરૂપ, બજેટ પ્રમાણે 
કઈ ને કઈ તો વાપરતા જ હોઈએ છીએ. પણ તમે જાણો છો કે તમે વાપરતા દેખાય પ્રોડક્ટ, પછી એ મોંઘી હોય કે સસ્તી, બ્રાન્ડેડ હોય કે નોન બ્રાન્ડેડ, દરેક એક જ ફેક્ટરીમાં બને છે. કેમકે પૈસા કમાવવા માટે હજુ સુધી કોઈ જ બ્રાન્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ પર ફોકસ કરવાનું શરૂ કર્યું જ નથી. અને એમને જરૂર પણ નથી કેમકે દરેક નાની મોટી બ્રાન્ડ તેમના પેકેજિંગ અને માર્કેટિંગના બેઝ પર જ તોતિંગ નફો કરી લે છે. ચાલો જાણીએ આ નફા પાછળનું અનોખું ગણિત.
અલગ અલગ લેબલ પાછળ એક જ ફેક્ટરી
દુનિયામાં મોટાભાગની કોસ્મેટિક્સ બ્રાન્ડ્સ પોતાની મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ ધરાવતી નથી. લક્ઝુરિયસ બ્રાન્ડ હોય કે મેડિકલ સ્ટોર પર મળતા પ્રોડક્ટ, કોન્ટ્રાક્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ પાસે જ બને છે. લગભગ બધાજ બ્રાન્ડ માટેના બેઝ એક જ મશીન અને મિશ્રણ દ્વારા એક જ ફેક્ટરીમાં બને છે.
મટીરિયલ સરખું, કિંમતો અલગ
કોસ્મેટિક્સ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કદી પ્રોડક્ટની ગુણવત્તાની કિંમત હોતી જ નથી. અહીં કિંમતો પેકેજિંગ અને માર્કેટિંગની જ હોય છે. ઘણી ફેક્ટરીઓ પાસે પોતાની તૈયાર ફોર્મ્યુલા હોય છે. નવી બ્રાન્ડ્સ ત્યાં જઈને માત્ર સુગંધ (Fragrance) કે કલર એડ કરી પોતાનું નામ આપી દે છે. જે ‘વ્હાઇટ લેબલિંગ’ કહેવાય છે. એટલે કે અંદરનું મટીરિયલ સરખું જ હોય છે, પણ માર્કેટિંગ દ્વારા ‘પ્રીમિયમ’ બનાવવામાં આવે છે.
અસલી ખર્ચ
ધારો કે તમે 1000 રુપિયાનું ક્રીમ લો છો, જેની મૂળ કિંમત 100 થી 150 રુપિયા જ હોય છે, જેમાં પેકેજિંગ, માર્કેટિંગ અને સ્ટોર પ્રોફિટ ગણતા તે પ્રીમિયમ બની જાય છે. ઘણીવાર જે ટેકનોલોજી તેમની મોંઘી બ્રાન્ડમાં વપરાય છે, તે જ થોડા સમય પછી તેમની સસ્તી બ્રાન્ડમાં પણ લાવવામાં આવે છે. એટલે કે સસ્તામાં પણ તમને મોંઘી પ્રોડક્ટ જેવું જ પરિણામ મળી શકે છે.
ગ્રાહક તરીકે શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ
અંદરના ઘટકો જે હંમેશા પ્રોડક્ટની પાછળ લખેલા હોય તે લિસ્ટને તપાસો. જો સસ્તી પ્રોડક્ટમાં પણ એ જ ઘટકો જેમ કે વિટામિન C કે હાયલ્યુરોનિક એસિડ હોય, તો મોંઘી બ્રાન્ડ પાછળ દોડવાની જરૂર નથી. ખાસ કરીને, મેન્યુફેક્ચરિંગ ડિટેલ્સ જે બોટલની પાછળ જુઓ કે તે ક્યાં બની છે. જો બે અલગ બ્રાન્ડનું સરનામું એક જ હોય, તો બંને સરખી જ પ્રોડક્ટ છે.
મોંઘું એટલે સારું એવું હંમેશા નથી હોતું. સ્કિનકેર એ વિજ્ઞાન છે, લક્ઝરી નહીં. તમારી ત્વચાને બ્રાન્ડનું નામ નથી ખબર, તેને ફક્ત સાચા ઘટકોની જરૂર છે. તો હવે પછી શોપિંગ કરતી વખતે પેકેજિંગ નહીં, પણ તેની અંદર શું છે તે જરૂર જુઓ.
(નવસારીસ્થિત જીજ્ઞા જોગીયા વિજ્ઞાનના સ્નાતક છે. મેડિકલ ક્ષેત્રે નવી જાણકારીઓ-સંશોધનમાં રસ ધરાવવાની સાથે સાથે એ આરોગ્ય, ફેશન, વ્યક્તિતિવ વિકાસ, મહિલાઓના પ્રશ્નો જેવા વિષયો પણ લખતાં રહે છે.)
